Freyr - 01.06.1905, Síða 4

50
KRtíV.R.
1904 3 au. undir 'söluvefði að roeðaltali yfir
áríð. Með þvi að setja verðlaunatakmarkið 20
au. undir söluverði á bezta dönsku smjðri (eða
hámati eins og það er nu og verður væntan-
lega framvegis), heíðu verðlaunin orðið þau
sömu 1903 ög áður er netrrt, en nokkuð lægri
1904, eða sem næst 41/., éýtít- á pd. að 1 meðal-
tali á smjöri því, er h’aher seldi.
Vér 'áHtum að ekki sé ' rétt 'að verðlauna
smjör, sem selst méirá en 20 aurum ver en danskt
smjör, er lákára' en það. -Hið'sama er
áð segjá uin smjör, sém selst undir 65 aurum;
það ét ekki toéfeá en 'góðar smjörlíkistegundir,
og því ekki verðlaunavért.
Tillögur-Vörar eru því: •' 1
1. Alt smjör, sem selst 20 aurum á pd. eða
méíra undir- hámati á söl'udegi, útilokist
frá verðlaunum'.' :
2. Verðlau'nin nemi jafn mörguin auru'm og
smjörið séist yfir áður nefnt verðlaunatak-
mark, þó aldrei meiru en 10 aurum á pd.
3. Það smjör, sem selst lakar eii á 65 aura
pundið, útilokast frá verðlaunum.
Verið getur 'að sumir séu hræddir um að
hámatið' sæki i sama horfið óg áður. Það
þarf þó eigi að óttast, að minsta kosti ekki
nSstu tvö árin. Þó viljutn vér benda á, að
ekkert er því til fyrirstöðu að miða verðlaunin
við sölu á dönsku mjólkurbúasmjöri. Skrif-
stofa í Fredericia, kostuð af ríkisjóði, -safnar
skýrslúm um sölu á mjólkurbúasmjöri í Danm.
fyrir hverja’ viku, og reiknar út meðalsöluverð
þess, og er það birt í lok vikunnar í dönskum
blöðum.
Eftir nú gildandi lögum hlaupa verðlanin á
5 aurum. Þessu vill nefndin halda og rök-
styður það með því, að uppörvunin sé meiri
að vanda smjörgerðina „þegar betur skeri úr;l.
Þessi rökfærsla finst oss ekki sérlega sann- -
færandi, enda fýlgir nefndin sjálf henni ekki,
því þá hefði húrt átt að hafa vöfðlaunastigin
0 og 10, en ekki 0, 5 og 10, þvrað enginn efi er
á að 10 skera betur úr en 5. — Vér sjáum ;
ekki að við tilbúning smjörsins sé hægt að
sigta á nein ákveðin verðlaun,-aðeins reyna að
búa smjörið svo vel til sem föug ern á. Hitt
blandast oss ekki hugur uní,' að það er ósann-
-gjarnt og jafnvel ranglátt, að láta verðlaunin
hlaupa á 5 aurum. » Þráfaldlega kemur fyrirr
að nákvæmléga eins smjör, sem selterafsama
manni sam'á dágiönj1 selst broti úr eyri á .pcL
(eða jafnvei meira- betnf eða ver, eftir' því
hvort eftirspurn - er að aukast eða minka. • Svt>
lítill verðniunur segir alls ekkert um að það
smjoíið. sem lakar seldist, hafi verið verra en
hitt, sem betur !seldist,.;og» er því ranglátt að
gjöra muninn'svo smikinn. ;Landbúnaðarmála-
nefnd neðri deildar á seinasta þingi innleiddj
þessa 5 aura verðlauna flokkun, að því er vér
bezt vit-um til rþess, áð létta útreikning verð-
launanna. Þetta er þó óþarfa umhyggja fyrir
landstjórninni, því að útreikningur-verðlaunanna
er mjög einfaldur meðþví verðlaunafyrirkomulagi.
er vér höldum fram:; Hitt þorum v.ér að full-
yrða, að eftir tillögum nefndarinnar er verðlauna-
útreikningur-inn allmiklum erfiðleikum bundinn.
Fjöldi af sendingumj og sendingarpörtum hlýtur
að liggja á vérðlaunatakmörkum (hærri og læg-
ri), og er ekkert flýtiverk að skifta þéim mill-
um verðlaunafiokkanna svo rétt sé. Annars er
orðalag 3 gr. . frumvarpsins um þetta efni mjög.
óljóst, og skýringarnar bæta. lítið ur skák. -
Benda viljum vér á það, að ef þingið er á
sömu skoðun og vér um að verðlaunin eigi
innan langs tíma að hverfa úr sögunni, þá er
það verðlaunafyrirkomulag, er vér höldum fram:,
mjög hagkvæmt; má t. d. færa. verðlaunatak-
markið upp um 2 aura á hverju þingi. Ef
verðlaunafyrirkomulag nefndarinnar verður lög-
.leitt, þar sem skilyrðislaust er heitið 5 anra
verðl. á hvert pd. að meðaltali, sannast að
mikið erfiðara verður að losna við verðlaunin
Nefndin giskar á að útflutt rjómabúasmjör
næ§ta fjárhagstímabil muni nema.600 þús. pd.
Þetta er áreiðanlega alt of lágt í-lagt. Seinast
liðið ár störfuðu 22 rjómabú með ca. 4000 kú-
gildum. í ár bætast við 10 ný með rúmiega
2000' kúgildum. Þót't vér ekki tökum með í
reikninginn, að gömlu búin stækka ár frá ári
°'g lengja starfstímann, sem hvað mest munar
um, verður smjörútflafuingurinn . 1 ár u'm 335-
þús. pd., og á næsta fjárhagstimabili áreiðan-
iega yfir 700 þús. pd., liklega um ÖÖO þús. pd.
svo sannarlega sém engin. sérleg,'óvænt, óhöpp
■ koma fyrir.
XII. Frumvarp iil laga um að }ög ti. nóv
. 1897. um nýbýji skuli úr gilýli niimin.