Freyr - 01.01.1908, Qupperneq 6

2
I’EEYE.
Yfir höfuð vonum vér að oss takist að gjðra
"Frey þannig úr garði, að hann með réttu geti
talist ómissandi hverjum þeim sem lifir af eða
hefir áhuga á landbúnaðinum, og væri þá leitt
til þess að vita, ef bændur færi ekki alraent að
sjé það, að sómi þeirra og velgengni og vin-
sældir Freys eiga og hljóta að vera í mjög nánu
sambandi.
Oss er það kunnugt, að í ððrum lendwm,
þar sem búnaður er á háu stigi, eru bændur
sér yfirleitt mjög úti um allan fróðleik, sem
við kemur starfi þeirra og atvinnu, og sá bóndi
varla talinn stöðu sinni meira en svo vaxinn,
sem heldur ekki og les að minsta kosti eitt
búnaðartímarit, emda er að öðrum kosti hætt
við að hann fari á mis við ýmsan þarfan fróð-
leik og nýjar bendingar sem honum éru nauð-
synlegar til þess að geta bætt atvinnu sína og
aukið arð af vinnu sinni eða gjört sér hana
hagkvæmari á einn eða annan hátt, og þannig
fylgst með’ á framfarabrautinni.
Islenzkur landbúnaður er í framsókn og
því er hverjum bónda nauðsynlegt að fylgast
með í öllum búnaðarnýungum; annars verður
hann aftur úr.
Freyr flytur yður þær heim á bæinn.
Hvað kostar uppeldi nautgripa?
Eitt af mörgu í búskaparháttum vorum, sem
bændum er nauðsynlegt að viia, er hvað upp-
eldi nautgripanna kostar. Fetta hetði verið
fróðlegt og gagnlegt á öllum tímum, eins og
yfir höfuð allar athuganir um hinar einstöku
greinar búskaparins og búskapinn í heild sinni.
En nú, síðan að kaup og sala á nautgripum —
einkum kúm — fór að aukast svo mjög aðal-
lega vegna fjölgunar og stækkunar kauptún-
anna, er þetta orðið alveg nauðsynlegt, ef bænd-
ur eiga ekki að verðleggja gripi sína f
blindni.
Griðungar eru sjaldan seldir öðru vísi en til
slátrunar, og ræður þá kaupandinn einn (kaup-
maðurinn) verðinu, og fer það aðallega eítir
kjötverðinu i því kauptúni og á þeim tíma, sem
nautið er se'lt. Venjulegast mun söluverðið vera
mun lægra, stundum alt að helmingi lægra en
uppeldis og sölukostnaður griðungsins, en af þvf
að bændur gjöra sér ekki grein fyrir tilkostnað-
inum, eru þeir jafnaðarlega ánægðir með sölu-
verðið, einkum ef það er eins hátt eða hærra
en áður hefir tíðkast um jafn væna gripi á
sama aldri. Hins er minna gætt, að á seinni
árum hafa flestar búsafurðir — þar á meðal
heyin — stígið mikið i verði, og verða því bænd-
ur að fá miklu meira fyrir griðunga sína en
áður, ef þeir eiga að sleppa skaðlaust frá upp-
eldiskostnaðinum.
Venjulegt verð á kúm manna á millum er
um 100 kr., nokkuð hærra í nágrenni hinna
stærri kauptúna einkum Reykjavíkur, og hefir
farið hækkandi á seinni árum. Meðalverð á
kúm á aldrinum 3 til 8 ára var árið 1906 sam-
kvæmt verðlagsskránum lægst í Vestur-Skafta-
fellssýslu 82 kr. hæst í Gullbringu og Kjósar-
sýslu 115 kr.
Óefað er það verð, er hér hefir verið neínt
of lágt miðað við uppeldiskostnaðinn, sé upp-
eldið í nokkru lagi, en það er annað höf-
uð skilyrðið íyrir framleiðslu góðra gripa.
Mér vitanlega eru svo að segja engar á-
byggilegar skýrslur til um uppeldiskostnað naut-
gripa hér á landi. í svipinn minnist eg aðeins
skýrslu spítalaráðsmanns Hermans Jónassonar
um nautið „Herrauð11 á Hólum í Hjaltadal (Bún-
aðarrit V. ár bls. 97—100). Skýrsla sama höí-
undar um fóður handa nautinu „Bleik“ í sama riti
VH. árg. er óíullnægjandi.
Herrauður var borinn seinast í nóvember,
og eyddi í fóður fyrsta veturinn (6 mánuði):