Fylkir


Fylkir - 14.03.1958, Blaðsíða 1

Fylkir - 14.03.1958, Blaðsíða 1
Méígagn Sjólfstæðis- floklcsins 10. argangur Vestmannaeyjum 14. marz 1958 11. tölublað. Vinnsla á vatni úr sjó Jardboranir þœr, sem framkvœmdar voru hér á siÖasta ári sanna, að grunnvatn það, sem jarðfrœðingar töldu að ef til vill vœri fyrir hendi undir Eyjunum, fyrirfinnst ekki. Leita verður þvi annarra úrrceða i þessum efnum. Kemur þar tvennt til greina. Vinnsla á vatni úr sjú eða vatnsleiðsla frá fastalandinu. Fyrir til- stilli bajarstjórnar eru báðir þessir möguleikar i athugun. Er þeg- ar komið i Ijós, að vatnsleiðsla frá fastalandinu kemur vart til. greina, bœði kostnaðarins vegna og einnig af tœknilegum ástæð- um. Fer hér á eftir lausleg þýðing og stytt úr nýútkomnu amer- isku tímariti um mögídeika á vinnslu á vatni úr sjó. Allt l'rá því augnabliki að hinn fyrsti maður, að því kom- inn að deyja úr þorsta, drakk rjullan gúlsopa af sjó, sem hann spýtti fljótt úr úr sér, hefur mannkynið dreymt um að búa lil vatn úr sjó. Eu það eru fleiri en þeir þyvstu, það eru milljón- ir manna í hinum nálægu aust- urlöndum, þar sem hafið skol- ast upp að eyðimerkurströnd- inni, sem hafa þráð þá stund, jiegaí íiægt yrði að breyta sölt- um sjó í vatn, svo hægt yrði að vökva eyðimörkina. Þessi stund cr runnin upp. Það er þegar um I/9 milljón manna, sem nota ferskt vatn unnið úr sjó. Þetta eru sjóliðár í flota allra landa, næstum því öll línuskip úthafsins og fólk, sem á lieima kringum Persaflóa o.g einnig í- búar eyja í Karabíska hafinu. Að vísu mun eyðimörkin ckki blómstra á morgun, en allt bendir til þess, að tæknin við að vinna ferskt vatn úí sjó sé að því komin að verða fullkom- in. Slíkt skeður aldrei of snemma, því maðurinn notar alltaf meira og meira vatn. í Bandaríkiunum drekkur hver maður 2 til 4 lítra af vatni á dag, 25 litrar fara í að bursta tennur, raka sig og þvo hend- urnar og ioo lítrar að baða sig. Einstaklingarnir nota þó ekki meíra en 8% af vatninu okkar, iðnaðurinn gleypir 47%, vökv- un lands 45%. 290 tonn af vatni þarf til að búa til tonn af stáli. Mörg r'egnlítil fylki í mið- og vestur Bandaríkjunum geta lítt aukið iðnað sinn vegna vatns- skorts. Mörg f'ylkin í Austur- Bandaríkjunum nota jafnvel meira vatn en framleitt er þar. í ísrael, Persíu, Ástralíu og Vestur-Indlandi er vatnsþörfin tilfinnanlega mikil. Meðal ýmsra aðferða við að búa til ferskt vatn, er- gufuseyðingin algeng- ust. Nefnilega að sjóða salt vatn og leiða gufuna burtu, sem þá verður, þegar hún kólnar að hreinu vatni. Þess háttar aðferð er viðhöfð í flota margra landa og öll farþegaskipin nota ein- hvers k'onar gufuseyðingu. í margar aldir drukku menn í hjnu olíuauðuga héraði Kuwait við Persafíóann hálfsalt vatn úr hahddælum. Áfið 1950 notaði Kinvail. Oil Co. sex Westing- house gufuseyðara og breytti daglega 3200 tonnum af salt- vatni í drykkjarvatn. Eftir að hafa bragðað á vatninu, pönt- uðu yfirvöldin tíu slíkar vélar í höfuðborgina. í dag nota allir fbúar í Kuwait — alls 207 þús. — gott ferskt vatn, 22000 tonn á dag, sem tekið er úr söltum sjó. Álíka afdrifaríkt er það, sem skeð hefur á Karabisku eyj unum, Curacao og Aruba, sem liggja um 60 mílur fyrir irorðan Venezuela. Þar gufar regnið svo að segja strax upp og það fellur niður á liina heitu jörð, og sára lítill hluti þess seytlar niður í neðanjarðargeyma. Þegar lítið rignir, er hægt að selja vatn þar fyrir 16 til ]6o krónur tonnið. Eins og í Kuwait innleiddu olíu vatnsgufuseyðinguna þar, sem nú framleiðir milljón tonn ;i ári fyrir hvert sveitarfé- lag þar. Algerlega ólík gufuseyð ingunni er hin nýuppgötvaða himnuaðferð, sem notfærir sér rafmagn það, sem fyrirfinnst í málm- og steinefnum í söltu vatni. Salt samanstendur af sodium og chlorine. Þegar þetta vatn er látið renna milli tveggja póla hlöðnum rafmagni, fer' sodium efnið (einingarnar) í negatíva pólinn, en chlorine einingarnar renna. í pósitíva pólinn. Hið efnalausa vatn hef ur verið skilið frá saltefnunum með plastik himnum, þannig að saltcfnin fara út um þær, en komast ekki inn í hringferðina aftur. Þar seui rafmagnsþörfin fer alveg eftir saltinnihaldi vatns- ins, þá er himnuaðferðin sérstak lega góð fyrir hálfsalt vatn, frá 1/ — 1/30 miðað við sjó. Himnuaðferðin á eftir að I gera mikið gott. Þessi svokallaða himnuaðferð var fullkomnuð af Walter Juda og Wayne McRae, tveim rafmagnsverkfræðingum frá CambridgeMass., sem fengu einkarétt á henni. Firma þeirra, Ionics, Inc., hefur nú um 20 hreinsara, sem framleiða neyzlu vatn fyrir ca. 30 þús. manns alit frá Persaflóa til fjarlægra radarstöðva. Menn frá firmanu eru nú að byrja að framleiða vatn fyrir olíuvinnslumenn, sem eru að þjálfa sig í Lybíu- eyðimörkinni. Einnig fyrir 100 flugmenn, sem eru á lítilli eyju í Atlantshafinu byggðri af mannahöndum. Vísindamenn, sem unnið haf'a fyrir gullnema í Suður-Afríku hafa óháðir stofnað sinn eigin himnuað- ferðarfélagsskap til þess að ná fersku vatni úr hálfsöltu vatni. Nú eru þeir að byggja þá stærstu himnuverksmiðju, sem enn hef ur verið byggð, og skilar 12500 tonnum á dag og kost- ar aðeins kr. 1,25 hvert tonn. - - 1. r^\ >¦-!:•' ¦'• :>•. Leikfélag Vestmannaeyja: Svefnlausi Mpniisiei gamanleikur í þrem þáttum eftir Arnold & Bach. Á þriðjudagskvöldið var frum sýndi Leikfélag Vestmannaeyja gamanleikinn Svefnlausi brúð- guminn, eftir þá góðkunnu fé- laga, Amold 8: Bach, en þeir hafa skemmt mörgum á undan- förnum árum með gamanleikj- um sínum, sem. eru víðfrægir. Þessi leikur, sem hér um ræð- ir er spaugilegur á köflum í mesta máta, þótt hann geti ekki fremur en margir leikir af þessu tagi talizt sérlega efnis- mikill. Hins vegar er margt at- hyglisvert, sem fram kemur í leiknum, en efnið verður ekki rakið hér, sjón er sögu ríkari. Það er frá þessari fyrstu leik- sýningu þessa árs að segja, að húsfyllir var á sýningu og und- irtektir leikhúsgesta voru með ágætum. Um meðferð leikenda er það að segja, að hún mun ekki í annan tíma hafa verið jafnari og leikur allur samræmd ari, svo að furða var, hve nýlið- ar héldu í við hina æfðari. Leik stjórinn, Höskuldur Skagfjörð, hefur lagt mikla alúð við æf- ingar, og heildarsvipur leiksins var mjög góður. Nokkrum sinn um virtist mér þó, að fyrir kæmu „dauðar senur", þ. e. o£ langur tími leið án þess að nokk ur sæist á sviðinu. Má vera, að þetta hafi verið frumsýningar- gallar, sem auðvelt ætti að vera Framhald á 2. síðu.

x

Fylkir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fylkir
https://timarit.is/publication/878

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.