Framsókn - 22.06.1960, Page 2

2
FRAMSÓKN, BÆJARMÁLABLAÐ
Að marggefnu tilefni
Þess var sérstaklega óskað, að
upplýsa svo sem kostur er á,
lánakjör og þá sérstaklega hjá
þeim mönnum, sem fram-
kvæmdastjórinn hafði skýrt frá,
að lánað höfðu fyrirtækinu fé
með mjög háum vöxtum.
3. Leiða í ljós raunverulegan
hag félagsins síðustu ár, svo
sem frá ársbyrjun 1952.
4. Leiða í ljós, hver urðu
endanleg skuldaskil fyrirtækis-
ins, hvað fékkst fyrir eignir
þess, hvaða ábyrgðir eða veð
stóðu að baki skuldanna, að
hvaða ábyrgðum eða veðum
var gengið, og annað, sem máli
kann að skipta í þessu sam-
bandi.
2. spurning:
Þegar kemur fram á árið
1952 og sérstaklega á árinu
1953 bera færslurnar í bókhald
inu með sér, að víxlar eru ekki
alltaf færðir jafnóðum og þeir
eru samþykktir og kemur fyrir,
að samþykkt víxils er færð, eft-
ir að búið er að greiða víxil-
inn og í árslok 1953 þarf að
færa óeðlilegar miklar leiðrétt-
ingafærslur við víxlareikning-
inn. Bendir þetta til, að annað
hvort hafi verið mikil óreiða
með færslur eða að víxlum
liafi verið haldið utan við bók-
haldið, en svo hafi komið fyr-
ir, að þeir hafi verið færðir ó-
vart, þegar þeir voru greiddir,
en eftir því, sem síðar kom
fram, eru Hkindi til, að um
hvort tveggja hafi verið að
ræða, óreiðu og vísvitandi nið-
urfelldar færslur.
Lánskjör á færðum víxlum
virðast ekki óvenjuleg. Víxlarn
ir eru samþykktir til nokkurra
mánaða, eins, tveggja, þriggja
o. s. frv. og vextir, sem færðir
eru til gjalda eru ekki hærri en
venjulegir bankavextir. Nöfn
þeirra, sem Gunnar Hall telur,
að hafi tekið óeðlilega háa
vexti koma svo að segja ekki
fyrir í bókhaldinu og ekki í
sambandi við vaxtafærslur.
Enda eru flestir víxlanna komn
ir inn í bókhaldið, sem vöru-
víxlar og framlengingarvíxlar
á vöruvíxlum, og þá færðir í
reikning þess, sem vöruna seldi
og halda áfrarn að vera það,
þó að eigendur framlengingar-
víxlanna séu ef til vill aðrir,
nöfn seinni eigenda koma yfir
leitt ekki fyrir í bókhaldinu og
ófærð gögn um viðskipti þeirra
fundust heldur ekki. Um við-
skipti þeirra við Ragnar Blönd-
al h. f. liggur því ekki annað
fyrir en gögn, sem þeir fram-
vísuðu við uppgjör og svo fram
burður Gunnars Hall í saka-
dómi Reykjavíkur og framburð
ur viðkomandi viðskiptamanna
í sakajdómi Reykjavíkur.
Gunnar Hall heldur því
fram, að eftirtaldir menn hafi
lánað Ragnari Blöndal h. f. fé
með háum vöxtum, og séu
vaxtagreiðslurnar ekki færðar í
bókhaldinu:
1. Brandur Brynjólfsson lög-
fræðingur. Gunnar Hall teiur,
að hann hafi tekið í vexti 5%
á mánuði.
Brandur viðurkennir, að
hann hafi á árunum 1954 og
1955 keypt af Gunnari Hall og
Nærfatagerðinni Lillu víxla
samþykkta af Ragnari Blöndal
h. f. og hafi verið 10% afföll
á þriggja mánaða víxlum og
hlutfallslega hærra, ef víxlarnir
voru til lengri tíma, þannig að
20% afföll voru af sex mánaða
víxlum. Þegar hann keypti
víxla fyrir aðra, kveðst hann
hafa tekið að auki 2% í láns-
útvegunargjald, jafnt til hve
langs tíma víxlarnir voru.
Gunnar Hall telur, að kröf-
ur Ragnars Ingólfssonar við
skuldaskilin séu vegna viðskipta
við Brand, en Brandur telur
það ekki vera, og staðfesti Ragn
ar Ingólfsson framburð Brands.
Hinsvegar viðurkennir Ragnar,
að hafa fengið tæpar kr.
10.000,00 fyrir lánsútveganir,
ekki eru færðar í bókhaldinu.
Gunnar Hall telur, að krafa
Steins Jónssonar, kr. 90.000,00
sé vegna viðskipta við Brand og
viðurkennir Brandur það, og er
það staðfest af Steini Jónssyni,
og kveður Steinn, að hann hafi
keypt víxlana, sem voru til
þriggja mánaða, með 10% af-
föllum. Þá telur Gunnar, að
hluti af kröfu Guðjóns Hólm,
sé vegna viðskipta við Brand
og telur Brandur kr. 125,000,00
af kröfu Guðjóns sér óviðkom-
andi. Er það staðfest af Sigur-
jóni Sigurðssyni, En Guðjón
Hólm hafði víxil, kr. 125,000,00
til innheimtu frá honum. Þá
telur Brandur, að krafa frá
Magnúsi Árnasyni kr. 70.000,00
sé vegna viðskipta við sig og
er þetta staðfest af Hauki Heið-
ar, sem sá um að kaupa víxil-
inn fyrir Jón Pálsson og kveðst
Jón liafa keypt víxlana, sem
voru til sex mánaða með 1714%
afföllum og vöxtum, sem svari
til 35% vaxta á ári.
Sést af þessu, að Brandur
Brynjólfsson hefur fengið vexti
og söluiaun af víxlum fyrir sem
nemur allverulegri upphæð, en
ekki er unnt að reikna heildar-
upphæðina út, samkvæmt þeim
upplýsingum, sem komið hafa
fram, þá er og viðurkennt af
Ragnari Ingólfssyni, að hann
liafi fengið tæpar kr. 10.000,00.
2. Eiríkur Kristjánsson.
Gunnar telur Eirík Kristjáns
son hafa lánað Ragnari Blön-
dal h.f. fé gegn 5%vöxtum á
mánuði og einstaka sinnum
liafi hann auk þess tekið 1%
í sölulaun.
Eiríkur Kristjánsson viður-
kennir að hafa keypt á útgáfu-
degi fjögurra mánaða víxil að
upphæð kr. 50.00,00 fyrir kr.
44.000,00 Ennfremur segist
hann hafa haft milligöngu með
sölu tveggja til þriggja víxla
til Sigurðar Berndsen, allt að
upphæð kr. 130.00,00 og tekið
2% í söluþóknun, en Sigurður
liafi fengið 25 — 3014 forvexti
yfir árið. Ennfremur kveðst
hann hafa haft milligöngu um
sölu nokkurra víxla til Guð-
laugs Ásgeirssonar 150 — 180
þúsund samtals og kveður
liann Guðlaug hafa tekið 25I/2
ársvexti, auk Jiess kveðst Eirík-
ur hafa tekið 2% sölulaun.
Guðlaugur Ásgeirsson segir Ei-
rík liafa keypt výxla fyrir sig
að Iiann lieldur á þriðja hundr
að þúsund og álíka telur hann
sig hafa keypt beint af Gunn-
ari Hall og kveðst hann hafa
tekið í vexti 5% á þremur
mánuðum.
Kristján Eiríksson kveður
kröfu sína vegna innheimtu-
víxla frá Guðlaugi Ásgeirssyni,
en kveðst engar upplýsingar
geta gefið um vaxtakjör.
Eiríkur Kristjánsson viður-
kennir með þessu að hafa tek-
ið við vöxtum og sölulaunum
í það minnsta að upphæð kr.
81.600,00.
Gunnar Hall telur Sigurð
Berndsen hafa lánað Ragnari
Blöndal h. f. fé gegn 5% vöxt-
um á mánuði og telur kröfu
hans við skuldaskilin af þessum
rótum runna ,nema kr.
139.000,00, sem sé vöruvíxill
vegna kaupa á jólatrésskrauti.
Þó kveður hann við síðustu
framlengingu á 10 tuttugu og
fimm Jiúsund króna víxlum
liafa verið greitt í vexti 2% á
mánuði.
Sigurður Berndsen segist
hafa keypt 3 víxla af Gunnari
Hall, samtals að upphæð kr.
125.000,00 og greitt með ríkis-
skuldabréfum og hafi króna
komið á móti krónu. Auk þessa
liafi hann keypt í verðbréfavið-
skiptum 50.000,00 króna víxil,
samþ. af Ragnari Blöndal h. f.
Þá segir Sigurður, að hann hafi
kreypt 100.000,00 króna víxil,
sem var til „liðugra fimm mán-
aða“, greitt fyrir hann kr.
90.000,00, hafi hann tekið kr.
8.000,00 í afföll og kr. 2,000,00
í sölulaun. Loks kveðst hann
hafa tekið kr. 10.000,00 í for-
vexti af jólatrésvíxlunum og
muni það hafa svarað til venju-
legra bankavaxta.
Þá viðurkennir Sigurður og,
að hann hafi keypt víxla, sam-
Jiykkta af Ragnari Blöndal h.
f. af Eiríki Kristjánssyni að
nafnverði kr. 100.000,00 og
tekið af þeim 18% í ársvexti.
Eiríkur telur víxlana liafa verið
kr. 130.000,00 og ársvextir 25 —
30%.
Sigurður viðurkennir með
Jiessu, að hann hafi fengið
vexti og sölulaun kr. 20.000,00.
4. Guðjón Hólm.
Gunnar Hall kveður Guð-
jón Hólm hafa lánað Ragnari
Blöndal h. f. fé fyrir 2% á
mánuði.
Guðjón telur sig hafa tekið
8% ársvexti og l/, innheimtu-
laun, þegar um vanskil var að
ræða.
Báðir eru þeir Gunnar og
Guðjón sammála um að bein
lán frá Guðjóni hafi verið til-
tölulega lítil.
Ekki er unnt að reikna út
)
samkvæmt þessum upphæðum
hve mikla upphæð í vöxtum
Guðjón telur sig hafa fengið.
5. Sigurgeir Sigurjónsson.
Gunnar Hall heldur því
fram, að Sigurgeir Sigurjóns-
son hafi lánað Ragnari Blöndal
h. f. með sörnu kjörum og hann
lieldur fram, að Guðjón Hólm
Iiafi lánað.
Sigurgeir kveður sig hafa
keypt nokkra víxla á Ragnar
Blöndal h. f. fyrir Einar Kristj
ánsson, óperusöngvara, og kveð
ur sig hafa framlengt þá og
tekið 8% af þeim í ársvexti,
auk þess kveður hann Ragnar
Blöndal h. f. hafa greitt kostn-