Nýi tíminn - 21.05.1953, Side 2

2) — NÝI TÍMINN — Fimmtudagur 21. maí 1953
Cuðmundur I. heimtar beitiland Vatnsleysu-
strandarbænda til skotæfinga fyrir herinn
Heiðin írá Grindavíkumgi aift inn hjá Keili á að vera bannsvæði fyrir íslendinga
Guðmundur í. Guðmundsson ,varnarmálanefndar'-
maður í Gullbringu- og Kjósarsýslu og fcúngmaður
Alþýðuflokksins fer nú hamförum við að aíhenda
bandaríska hernum lönd Suðurnesjamanna.
í júní í fyrra skýrði Nýi tíminn frá því að banda-
ríski herinn hefði gert kröfu til að fa til sinna um-
ráða Reýkjanesið frá Keflavíkurflugvelli allt suður
til Grindavíkur, og síðan að fyrirhúgað væri að her-
inn teygði umráðasvæði sitt lengra inn eftir nesinu.
Svæðið milli Grindavíkur og flugvallarins hefur
bandaríski herinn haft til umráða síðan í fyrrasumar
og það er nú einnig komið á daginn að umráðasvæði
hersins sé teygt inn eftir skaganum.
Síðasta afrek Guðmundar í. Guðmundssonar við
að leggja lönd Suðurnesjamanna undir bandaríska
herinn er það að afhenda hernum beitiland Vatns-
leysustrandarbúa frá Grindavíkurvegi að vestan allt
austur hjá Keili. Að norðan eru takmörkin skammt
ofan við Vatnsleysustrandarbyggðina, að sunnan
lína frá Skógfellinu austur með Fagradalsíjalli til

fSTBECOfLEEStKIFtK *
> 7t4! V P iíU i ir c e mft i*
Herraþjóðar-
merki rétt við
Keflavíkurvegimi
upp á Stapaun að
austanverðu —
við grunn gamla
herspítalans.
Keilis.
Eins og skýrt er frá annars-
staðar í biaðinu er bandaríski-
lierinn nýbúinn að afmarka
bannsvæði á landi Vogamanna
ög hefur m.a. tekið skógræktar-
svæði Suðurnesjamanna0 undir
s'kotæfingar sinar.
En það var ekki aðeins að
bandaríski herinn tæki s'kóg-
ræktarsvæðið heldur raðaði
hann bannmerkjum sínum allt
frá Stapanum og skammt fyrir
ofaia byggðina inn móts við vit-
ann í Ásláksstaðahverfinu á
Vatnsleysuströndinni. Til suð-
urs frá Stapanum var bann-
merkjunum raðað fast við
Grindavíkurveginn allt suður
hjá Arnarsetri.
Guðinundur í. í lándvihn-
ingahug.
Að liðnum uppstigningardegi
skrapp fréttam. Nýja tímans
á fund Suðurnesjamanna til að
kynna sér landvinninga Guð-
mundar I. Guðmundssonar og
ibandarís'ka hersins. Jú, Vatns-
leysustrandarbúar sáu það frá
húsum sínum að komin voru
merki nokkuð fyrir ofan sem
bönnuðu þeim að stíga fæti sín-
,um ofan við vissa línu.
Fyrir um það bil mánuði lét
Guðmundur Á Guðmundsson,
sýslumaður og alþingismaður
.einn starfsmann embættis síns
spyrja Vatnsleysustrandarbúa
um landamerki og hreppamörk.
Hvers vegna var Guðmundi í.
allt í eitiu orðið svona annt um;
landamerki? Jú, elsku Kaninn |
þurfti að fá meira land undir
skotæfingar. Og Guðmundur I
var þjónustusamlegast reiðu-
búinn að heimta meira land af
Suðurnesjamönnum handa
bandaríska liemum.
Það var hersins að skipa
— Suðurnesjamanna að
hlýða.
Forsvarsmönnum Vatns-
leysustrandarbúa var tjáð að
land það sem bandaríski herinn
hefði nú litið girndarauga væri
í línu frá Litla-Skógfelli (sem er
á leiðintii til Grindavíkur) til
Keilis og frá suðausturenda
Stapans einnig til Keilis. Var
Vatnsleysustrandarbúum boðið
að tilnefna fulltrúa sinn við
landaafsal þetta og skyldi hann
sitja í gerðardómi til að meta
leigu fyrir landið.
Vilja elcki afsala landi.
Þegar landeigendur á Vatns-
leysuströndinni ræddu þetta
mál kom strax fram það sjón-
armið að neita þessari landa-
kröfu. Völdu þeir sem málsvara
sinn mann af Vatnsleysuströnd-
inni, sem nú er bús'ettur í Rvík.
Hann neitaði hinsvegar að eiga
þátt að landaafsali þessu og
setjast í slíkan gerðardóm.
Til að byrja með var Vatns-
leysustrandarbúum tjáð að
elSku Kaninn þurfi land þetta
ekki nema haust og vor, 6 vikna
tíma á vorin, jafnlengi á haust-
in. Þyrftu bændur að smala bú-
smala sínum brott, —• og reka
hann hvert?!
Heriiin setur upp bann-
merki.
Fyrir fáum dögum kom svo
bandaríski herinn á vettvang og
.raðaði upp bannmerkjum sem á
var letrað: ?
Bannmerki þessi setti hann
upp frá útvarpsstöðinni sinni
alræmdu á Stapanum og fast
með Grindavíkurveginum suður
móts við Arnarsetur, skammt
frá Stóra-Skógfelli, en línan
þaðan til Keilis liggur fast við
norðurhlíð Fagradalsfjallsins.
Beitilandið tekið.
Samskonar merki setti herinn
upp fast við Keflavíkurveginn
fyrir ofan gamla herspítala-
grunninn austast á Stapanum.
En frá austurenda Stapans
var merkjalínan ekki í stefnu
á Keili, eins og upphaflega
hafði verið látið í veðri vaka,
heldur þvert á móti inn strönd-
ina í átt til Hafnarfjarðar,
skammt fyrir ofan Vatnsleysu-
strandarbyggðina — innsta
merkið- sem frá veginum sást
ofan við Ásláksstaðahverfi.
Hvað langt inn eftir ströndinni
að fyrirhugað er að herinn teygi
sig hefur enn ekki verið upp-
skátt látið.
Þegar fréttam. Nýja tímans
kom frá Grindavík höfðu merk-
in er áður stóðu við vcgbrúnina
verið færð spölkorn austnr í
hraunið. Ilér sést einn stríðs-
maðurinn vera að rífa það sein-
asta upp.
Skrýtinn feluleikur.
Þegar fréttamaður Nýja tím-
ans leit þarna suður eftir í
fyrradag voru öll bannmerkin
þar sem þau höfðu upphaflega
verið sett af herraþjóðinni, og
eru meðfylgjandi myndir sýnis-
horn- af þeim. Síðan skrapp
fréttamaðurinn til Grindavíkur,
en þegar hann kom til báka eft-
ir skamma viðdvöl í Grin'davík
höfðu merkin, er áður stóðu
fast við veginn til Grindavíkur,
verið færð nokkurn spöl austur
í hraunið.
Aðeins eitt merki stóð enn
uppi, var það rétt við veginn
austan við Seltjöraina, þ.e. í
lægðinni milíi hraunsins og
Stapans. En um sama leyti
komu þar Bandarikjamenn í bíl,
hljóp einn þeirra út úr bílnum,
réðist á merkið og fleygði því
niður fór svo inn í bílinn aftur!
— Hin merkin höfðu verið flutt
þangað sem þau voru ekki eins
áberandi frá veginum!
Þar á ekki að slaka til.
Merkin sem áður voru uppi á
Stapanum höfðu einnig verið
felld, en þótt merkin við Grinda
víkurveginn hefðu verið færð,
þá var bannmerkjálínan inn
ströndina ófærð með öllu. Þar
virtist ékki ætlunin að hopa hið
minnsta. Guðmundur 1. Guð-
mundsson Bandaríkjafógeti
Nýja tímanum barst nýl. svo-
hljóðandi tilkynning um þetta
frá utanríkisráðuneytinu:
Bangana 13. til 25. apríl var
haldin ráðstefna í Genf á veg-
um Efnahagsnefndar Evbópu,
til að ræða möguleika á áukn-
um viðskiptum milli landa í V.-
Evrópu og Austur-Evrópu. Rík-
isstjórnin ákvað að taka þátt
í þessari ráðstefnu, aðallega í
því augnamiði að reyna að
koma á aftur viðskiptasam-
bandi við Sovétríkin í fram-
haldi af fyrri tilraunum ríkis-
stjómarinnar í þá átt.
Fulltrúi íslands á ráðstefn-
unni var Þórhallur Ásgeirsson,
virðist ekki geta hugsað sér að
færa það bannsvæði hóti fjær
byggðinni.
Verða þeir hraktir brott?
Vatnsleysustrandarbúar tóku
sauðfé aftur á sl. hausti. Auk
þess eiga þeir hross og kýr.
Landið sem Guðmundur í. og
bandaríski hermn liafa nú gert
að bannsvæði fyrir þá er beiti-
landið fyrir búsmalann. Auð-
vitað te'kur enginn mark á því
að herinn noti ékki landið nema
nokkrar vikur haust og vor. En
segjum að svo væri. Hvar eiga
bændumir að geyma búsmala
sinn á meðan herinn rótar upp
beitilandinu með byssum sín-
um?
Hver vi!l eiga búfé sitt á
skotæfingasvæði hers? Og
hver vill smala skotæfinga-
svæði (þótt herinn heiti því
að skjóta ekki rétt á með-
an) ?
skrifstofustjóri, og ræddi hann
þar við fulltrúa Sovétríkjanna
um sölu á íslenzkum afurðum
og kaup á vörum frá Sovétr.
í framhaldi af þessum viðræð
um hafa nú borizt skilaboð fyr-
ir milligöngu sendiráðs Sovét-
ríkjanna í Reykjavík, um að
verzlunarstofnanir í Sovétrikj-
unum séu reiðubúnar til að
hefja samningaviðræður við
hlutaðeígandi ísletizka aðila á
þeim grundvelli, sem rætt var
um í Genf.
Fulltrúar frá hlutaðeigandi ís-
lenzkum aðilum miinu fara til
Moskva innan skamms til samn
!nga viðræðna.
Þetta bannmeri
ha'fði verið se<
við brún Keílaví
urvegarins þa
sem vegurinn ni
ur að gamia spíl
alagrunninum
I'ggur. — Síða
um daginn háfí
það verið rifí
upp og íleygt íú
ur, eins og sést
myndinni í liorn
inu að ofan ti
hægri.
Framhald á 11. síðu.
inn viðsldptasamnínga
Sendinefnd á föium fil Moskvu innan skamms
Á næstunni mun fara liéðan sehdinefnd til Moskva til við-
viðskiptasamninga \ið Sovétríkin. Er cmi ókunnugt hverjir
verða valdir tii fararinnar, en hér er greinilega um undanhald
að ræðá frá þeirri stefnu sem Bandarikin fyrirskipuðu íslenzk-
um stjórnarvöldum með marsjaHsamnhign'um, en þá voru öll
\ iðskiptatengsl íslands og Sovétríkjanna rófin til óútreiknan-
legs tjóns fyrir íslenzka framleiðendur og þjóðina í heild.