Unga Ísland - 01.03.1909, Side 4

20
tJNGA ÍSLAND.
ingu og hvarf heim á hújörð sina og
andaðist þar 14. des. 1799.
Býflugur.
(Frh.) Dyraverðirnir hafa til dálít-
inn klókskap — líkt og menn —.
Þegar ókunna hýflugu ber þar að
garði um bjargræðistímann, þá er
henni lofað inn í búið ef hún hefur
mikið hunang meðferðis og upp frá
því er hún tekin í vist á því búi.
Verðirnir verja húið einnig fyrir á-
rásum aðvífandi óvina. Ef brodd-
ílugu ber að dyrum þá ráðast þeir á
hana með grimd og snara henni á
braut* Ef stór snigill æilar inn, þá
snarast einn eða tveir verðir inn og
sækja varalið, sem þar er til taks;
ræðst svo allur flokkurinn að snigl-
inum og flæmir hann frá.
Engan óvin eiga býflugur verri við-
fangs en brynju-fiðrildið. Það er
hinn mesti vogestur, því að i einni
atrennu getur það tekið úr húiuu 50
grömm af hunangi, og ílugurnar vinna
elcki liót á hornbrynju þess. Þegar
búið hefur orðið fyrir slíku áfalii
setjast ílugurnar á ráðstefnu og eftir
langá íhugun, stundum svo dögum
skiptir, ráða þær af að þrengja dyrn-
ar á búinu, svo að brynju-fiðrildi
komist ekki inn, þótt býflugurnar geti
farið ferða sinna sem áður.
Sumir lialda að verðirnir staríi
hugsunarlaust og ósjálfrátt og ráðist
á allt sem hreyfing er á. En tilraunir
hafa sannað, að þeir þekkja fullkom-
lega í sundur óvini sína og dauða
hluti, þótt á lireyflngu sje. Þeir gefa
alls engan gaum að laufi, sem vind-
urinn feykir að þeim, nje að dauðri
l)roddflugu, þótt vængirnir sje þandir
út eins og hún væri lifandi, og henni
veifað á vír rjett við dyrnar.
Auk dyravarðanna er annar flokk-
ur, sem hefur ákveðin störf lieima
fyrir. Hann annast lireinsun búsins.
Á morgnana eru þessar flugur á íleygi-
ferð út og inn að bera á burt ýmis-
legan óhroða, dauðar flugur o. 11.
Ekki eru þessi verk heldur unnin
hugsunarlaust. Einu sinni voru smá-
molar af vaxi feslir við spotta, sem
hengdir voru upp í búi. Eftir nokkra
daga voru flugurnar búnar að linoða
saman alla vaxmolana í eina köku.
En þær voru í vandræðum með
spottana sem niður úr lijengu. Loks
tóku þær til að naga og rífa í sund-
ur einn spottann en það tók langan
tíma. Loksins sörguðu þær hann
sundur, svo að hann datl á gólfið.
Því næst drógu þær hann út úr bú-
inu, lögðu hann langs með því og
skipuðust að honum með jöfnu milli-
hili, flugu því næst upp með liann
allar í senn, báru hann nokkur fet,
ljetu liann svo falla niður allar í sama
bili. Þelta gerðu þær sameiginlega
án þess að nokkur þeirra skipaði
fyrir. Á sama liált fóru þær með
spottana sem eptir voru.
Annarar merkilegrar athafnar er
vert að geta. Þegar hunangstekja
liefur verið góð, sjest stundum löng
halarófa af býílugum, sem standa
hver aptan við aðra og liorfa allar
heim að dyrunum. Röðin nær inn
um dyrnar og langt inn í bú. Allar
sýnast þær vængjalausar. En það er
missýning, þær sveifla vængjunum
svo hratt, að þeir sjást eklci. Þetta
gera flugurnar lil þess að koma lopt-
straurn inn í búið og feykja burtu
gamla loftinu. í hunangsvökvanum
eru i fyrstu allt að því þrír fjórðu
hlutar af vatni, en í hunanginu má
ekki vera meira en fjórði hluti vatns.
Nú þarf því vatnið, sem fram yfirer
að nást burtu og það kemst ekki aðra
leið en út um dyrnar. Flugurnar
gera því loftsúginn til þess að koma