Verktækni - 01.01.1985, Side 8

Að láta hús haf
áhríf á umhverf
ÞYRPING, HEIÐNABERG 1 — 16
REYKJAVÍK
Arkitektar:
Geirharður Þorsteinsson og
Evgenia Gitseva
á Vinnustofu Geirharðs og Hróbjartar sf.
Þolhönnun:
Sigurður Sigvaldason verkfræðingur
Hermann Isebarn tæknifræðingur
Byggjendur:
Sigurður Guðmundsson
Emil Petersen og
Árni Vigfússon
Meginmarkmið hönnuða voru:
- að blanda saman mismunandi íbúðum í
eina grennd,
- að fá fram samstæða mynd húsa og
sameiginlegs svæðis,
- að gæta hófs í byggingarkostnaði,
- að skapa hógværa fjölbreytni innan ein-
falds ramma.
Þyrpingin samanstendur af 11 raðhúsum
og einu fjölbýlishúsi með fimm íbúðum.
íbúðarstærðir eru frá 66 m: upp í 150 m2
að gólffleti.
Nýtingarhlutfall á lóðinni allri er 0,43.
Húsaþyrping við Heiðnaberg
1—16 í Reykjavík hefur vakið
nokkra athygli þeirra sem gleggst
fylgjast með byggingalist. Hér er
um að ræða þyrpingu ellefu rað-
húsa og eins sambýlishúss, með
mismunandi stórum íbúðum,
sem mynda eina samstæða heild.
í verkefninu fóru saman deili-
skipulag svæðisins og hönnun
húsanna. Um verkið sáu arkitekt-
arnir Geirharður Þorsteinsson og
Evgenia Gitseva á Vinnustofu
Geirharðs og Hrópbjartar sf.,
Skólavörðustíg 12, Reykjavík.
Geirharður var spurður um til-
drög þess að þeim var falið ofan-
greint verkefni við Heiðnaberg.
,,Við fórum fram á það við
borgaryfirvöld á sínum tíma að
þau gæfu okkur tækifæri á að
teikna til enda einhverja af þeim
hugmyndum sem við höfðum
verið að halda að mönnum í
skipulagsvinnu. Og í framhaldi
af því fólu borgaryfirvöld okkur
að fullhanna síðustu húsaþyrp-
inguna sem húthlutað var á þessu
svæði. Þetta var árið 1980 og
teikningar voru síðan fullbúnar
árið eftir.”
— Hvað var lagt til grundvall-
ar þegar ykkur var fengið í hend-
ur þetta verk?
,,Nú, við vorum reyndar búnir
að setja fram hugmyndir um
blandaða byggð á svæðinu, ein-
býli og sérbýli. Við höfðum
þannig nokkuð frjálsar hendur
að öðru leyti en því að við vorum
búnir að festa okkur sjálfir fyrir-
fram með því að setja fram hug-
mynd sem skipulagshönnuðir; að
leysa þennan reit með blöndu af
sérbýlis- og sambýlisfyrirkomu-
lagi. Þá vissum við ekki að við
myndum verða hönnuðir að
þessu sjálfir þó að það yrði síðan
niðurstaðan. Breytingar á þeim
meginmarkmiðum sem við sett-
um fram urðu sáralitlar þegar við
fórum að vinna að verkefninu.
Það er síðan lagt uppí hend-
urnar á okkur að teikna fyrir þrjá
byggingameistara. Þess vegna
gáfum við okkur það, að vinna
Spjallað við Geirhaf
Þorsteinsson, annan
húsaþyrpingarinnar
Heiðnaberg í Reykjí
innan þeirrar tæknihefðar sem er
ríkjandi. Við bættum því við einu
nýju meginmarkmiði, þ. e. a. s.
að leitast við að nota þær bygg-
ingaraðferðir sem byggingameist-
urum væri mest lagið að nota,
steypu, bárujárn og venjulega
glugga.”
— Hver er sérstaða húsaþyrp-
ingarinnar við Heiðnaberg?
,,í fyrsta lagi er þetta góð til-
raun til að flétta saman sérbýli og
sambýli, þ. e. a. s. það eru mis-
munandi stórar ibúðir sem eru í
einni þyrpingu. Það er verið að
vinna á móti þeirri þróun sem
verið hefur í skipulagi að setja
smáíbúðirnar sér og stóru íbúð-
irnar sér. Fra félagslegu sjónar-
miði er hægt að telja upp fjöl-
marga ókosti við þá aðgreiningu,
en umhverfislega er hún líka
óhagstæð. Kostir þyrpingarinnar
við Heiðnaberg eru þannig fyrst
og fremst að ná burt þeim ókost-
um sem ég nefndi hér að framan.
Með blöndun misstórra eininga
er líklegra en ella að hægt sé að fá
sambýli til þess að vera í þægi-
legu umhverfi. Aðalvandamálið í
þessum efnum í dag er nefnilega
að litlu íbúðirnar, sem síst skyldi,
lenda í „nöturlegasta umhverf-
inu”. Þar sem menn fara að
byggja litlar íbúðir er mjög nær-
tækt að fara með þær í stór hús,
jafnvel mjög há hús. Miðað við
þá lausn sem við bendum á verða
menn að gera það upp við sig
hvort að þeir vilja leyfa íbúðum í
þessum stærðarflokki að vera
10—15% dýrari gegn því að þær
hafi miklu betra umhverfi. En er
það yfirleitt verjandi sjónarmið
að lækka íbúðarverð um t. d.
10%, miðað við það sem ég
myndi vilja kalla normalt, með
því að setja íbúðirnar í óviðun-
andi umhverfi? Er það eðlilegt að
fórna aðalatriðum umhverfis-
þátta á þennan hátt? Hreint út
sagt finnst mér að svo sé ekki.”
— í framhaidi af þessu; er
byggingakostnaðurinn í Heiðna-
bergi óhóflegur?
,,Nei, hann er það alls ekki.
Vegna þess að einingin er öll
dálítið uppbrotin er nokkuð mik-
ill þakfrágangur og hann er dýr-
ari en gengur og gerist í t. d.
venjulegri raðhúsabyggð. Bygg-
ingameisturunum fannst hann
reyndar nokkur þegar miðað er
við hlutfall af uppsteyptu húsi.
Allur þessi kostnaður kom inní
söluverðið af uppsteyptu húsi,
sem er þó ekki nema þriðjungur
af heildarverðinu. Allur annar
kostnaður, þ. e. a. s. 2A af heild-
arverði, er alveg venjulegur.”
— Hvað með samnýtingu í
þessari einingu?
„íbúarnir eiga innkeyrsluna
sameiginlega, sem er jafnframt
gangstígur, þeir eiga leiksvæði
sameiginlega og það hafa þeir
þegar útbúið leiktækjum og á
þremur stöðum er möguleiki að
útbúa kartöflugarða. Eins og í
allri sameign er á staðnum hús-
félag. Um leið og hús eiga ein-
hverra sameiginlegra hagsmuna
að gæta í skipulagsatriðum þá er
íbúunum nánast skylt að stofna
húsfélag. Það er sama form á
þessu hvort heldur um er að ræða
8 • VERKTÆKNI