Verktækni - 01.01.1985, Blaðsíða 9

i jákvæð
sitt
i
hönnuða
ið
vík
mörg hús eða eina blokk. Svo er
sérhúsfélag í sambýlishúsinu,
sem er aðili að stóra húsfélag-
inu.”
— Miðað við þá rcynslu sem
þið hafið af þessu verkefni, þar
sem húsahönnun og deiliskipulag
fara saman, finnst þér þá æski-
legt að meira sé gert af slíku?
,,Já, tvímælalaust. Hér er
hægt að leysa ýmiss deiliskipu-
lagsatriði um leið og húsin eru
hönnuð. Þannig er minni hætta á
að einhver ákvæði i skipulaginu
þrengi að húsahönnuninni. Það
er ekki lengur um að ræða skipu-
lag, með fyrirfram ákveðnum
hugmyndum um það hvernig
teikna á húsin heldur getur sá
sem teiknar húsin aðlagað skipu-
lagið að þörfum húsanna. Þetta
gerist fram og til baka, „feed-
back” eða „vise-versa” ferli. Sá
sem tekur að sér hvort tveggja
hefur miklu meiri möguleika en
ella að láta húsin hafa jákvæð
áhrif á umhverfið. Þá er mikil-
vægt að arkitektinn er þannig
gerður ábyrgur fyrir bæði húsa-
hönnuninni og deiliskipulaginu
og hann getur ekki með nokkru
móti skotið sér bakvið einhvern
þröngan stakk sem skipulagið
hugsanlega setur. Þar með er
skipulag, hönnun og fram-
kvæmdir komnar á eina hönd og
í besta tilfelli er það hinn endan-
legi notandi. Það erfiða við að
vinna að skipulagi, og þurfa að
setja hönnunina í hendurnar á
öðrum, er að hugsanlega er mað-
ur með góðar hugmyndir um það
hvernig heildarmyndin á að vera
og kemur þeim hugmyndum ekki
á framfæri nema í gegnum skil-
mála, sem eru forskrift að því
hvernig hönnuðurinn á að vinna,
nokkuð sem hann misskilur
venjulegast. Annað hvort vilj-
andi eða óviljandi.”
— Þetta mál tengist vissulega
þeirri umræðu hvort arkitektar
eigi að sitja einir að skipulagi og
húsahönnun?
„Já, þetta gerir um leið kröfur
til þess að það sé fullnuma fólk
sem fæst við þessi verkefni. Full-
numa fólk í þessu tilfclli eru ein-
ungis arkitektar. Ég tel enga teg-
und af hraðteiknurum verða full-
numa fólk í þessu fagi og allra
síst ef á að fara að vinna bæði í
skipulagi og húsahönnun. Með
slíku eykst gífurlega umfang og
ábyrgð og þá skiptir miklu máli
að menn kunni að brjóta odd af
oflæti sínu og reyni að læra af
öðrum. Arkitektar hafa það
framyfir ófullnuma fólkið, að
þeir hafa reynt að finna góðan
skóla til að læra eitthvað af
öðrum.”
— Hvar liggur ábyrgðin í þess-
um málum?
„Það er enginn vafi að hér eru
um pólitiskar ákvarðanir að
ræða. Við sjáum hér skipulags-
nefnd, borgarráð og borgar-
stjórn. Ég get ekki kennt þeim
um hvernig þessu er háttað í dag,
þetta er einhvers konar almennur
skilningsskortur. Skilningur þarf
að aukast, þó ekki sé nema bara á
því að vel hannað hús er meira
virði en illa hannað hús. Ef illa
hönnuð hús hafa einungis á sér
svipmót, svokallað markaðssvip-
mót, halda þau virði sem er ofan
við eiginleg verðmæti þeirra. í
verðlagningu húsa metur fólk
ekki hönnunarþáttinn nógu
stórt, því miður. Vel hannað hús
með lélegri málningu getur verið
metið minna en illa hannað hús
með sæmilegri málningu. Þetta
er skortur á kynningu eða skiln-
ingi og við arkitektar, sem ein-
staklingar og félag, berum að
vissu marki einnig ábyrgð á þessu
ástandi. Eins má benda á að léleg-
ar lausnir eiga auðveldan aðgang
að fólki og hér geta arkitektar og
fasteignasalar tekið höndum
saman. Þennan tíma sem ég hef
verið í þessu starfi finnst mér
samt að við höfum alltaf verið að
reyna að koma okkar boðskap á
framfæri og gengið illa. Þá má
nefna, að fjölmiðlar tengjast
þessu máli að verulegu leyti. Þeir
gætu gert miklu meira en þeir
gera i dag. Sumstaðar erlendis er
það áberandi hvað fjölmiðlar
hafa komið sér upp hæfu fólki til
að fjalla um húsagerð og skipu-
lag. í Hollandi og víða í Vestur-
Þýskalandi þykir þetta jafn sjálf-
sagt og leiklistargagnrýni. Hins
vegar eru þessi mál með svipuð-
um hætti á Norðurlöndum og hér
á landi.”

VERKTÆKNI «9