Vísbending


Vísbending - 01.12.2009, Blaðsíða 4

Vísbending - 01.12.2009, Blaðsíða 4
l|líSBENDING ~T------------------------------ Tvenndarskattlagning - norræna £ Þórólfur Matthíasson Prófessor Inntak norræna velferðarþjóðfélagsins er að lendi þegnarnir í alvarlegum andbyr í lífsbaráttunni vegna heilsu- brests eða annarra áfalla eigi þeir rétt á félagslegum og fjárhagslegum stuðningi. Þessi stuðningur getur verið skilyrtur. Þannig er það skilyrði fyrir greiðslu atvinnuleysisbóta að hinn atvinnulausi viðhaldi vinnufærni sinni. Mörg önnur lönd reiða sig á framlag frjálsra félagasamtaka. Þegnar þeirra landa búa við mun gisnara öryggisnet en þegnar norrænu ríkjanna. Ríkisstjórn Samíylkingar og Vinstri-grænna segist leggja norræna velferðarlíkanið til grundvallar úrvinnslu þeirra erfiðu mála sem á hennar borði eru. Norrænt velferðarkerfi verður ekki rekið nema að umfang hins opinbera í þjóðarútgjöldunum sé umtalsvert. Það er því að vonum að við hlið norræna velferðarkerfisins hafi orðið til norrænt skattalíkan. Þetta skattalíkan tekur tillit til þess að framleiðsluþættir eru mishreyfanlegir milli landa. Vinnuafl er lítt hreyfanlegt vegna tungumálavandræða, vegna vandræða við að flytja börn og unglinga milli ólíkra skólakerfa, og vegna allskyns annarra félagslegra þátta. Séu hömlur á fjármagnsflutningum í lágmarki nýtur fjármagnið þess að vera mállaust og auðflytjanlegt. Fjármagn flyst því þangað sem ávöxtun er góð og áhætta ásættanleg. Skattar á fjármagni eru hluti af þeirri jöfnu. Norrænu skattkerfin eru enda flest byggð þannig upp að skattlagning á fjármagni er svipuð og skattlagning fjármagns í öðrum þróuðum OECD-ríkjum. Skattlagning á vinnuafli er á hinn bóginn bæði þyngri og lýtur öðrum lögmálum en skattlagning vinnuafls í öðrum þróuðum OECD-ríkjum. Þessi uppbygging hinna norrænu skattkerfa er stundum kölluð tvenndarskattlagning (e: dual taxation) og sker sig frá hugmyndum Engilsaxa sem í stuttu máli ganga útfrá því að skattleggja eigi allar tekjur eins, óháð því hver uppruni þeirra er. Tvenndarskattlagningin er snjöll lausn á vanda lítilla þjóða sem vilja bæði vera þátttakendur í alþjóðlegri verkaskiptingu og geta laðað að sér erlent Norrænt velferðarkerfi verður ekki rekið nema að umfang hins opinbera í þ j óð arútgj öldunum sé umtalsvert. fjármagn jafnframt því að halda uppi þéttriðnu félagslegu öryggisneti. Fjármálaráðherra hefur nýlega varpað fram þeirri hugmynd að skattleggja allar tekjur svipað óháð uppruna. Reynsla annars staðar á Norðurlöndum bendir til þess að standi vilji til þess verði að gefa upp annað tveggja, hið norræna velferðarkerfi eða frelsi til fjármagnsflutninga milli landa. Við búum nú við tímabundin höft á fjármagnsflutningum milli landa. Yfirlýst stefna stjórnvalda er að fella þau niður þegar aðstæður um umhverfi leyfa. Ákvörðun um að hverfa frá þeirri stefnu jafngildir uppsögn EES-samningsins og markaði upphaf efnahagslegrar einangrunarstefnu af hálfu Islands. Slík stefna á sér formælendur fáa. Niðurstaðan er því sú að standi vilji ríkisstjórnarinnar til að styrkja velferðarkerfið hér á landi í norrænum anda þá standi fátt annað til boða en að byggja upp tvenndarskattkerfi, einnig í norrænum anda og haga skattlagningu í samræmi við hreyfanleika skattstofnanna. Rétt er að halda því til haga í þessu sambandi, að tekjur af nýtingu óhreyfanlegra framleiðsluþátta á borð við fiskistofna og aðrar náttúruauðlindir hafa ekki verið skattlagðar í samræmi við hreyfanleika fram að þessu. Líta má á stefnu ríkisstjórnarinnar um fymingu aflaheimilda sem mikilvægan þátt í að sryrkja grundvöll norræns velferðar- og skattakerfis hér á landi. Loks má benda á að nú liggur fyrir Alþingi tillaga um breytingar á skattalögum sem miða að því að takmarka möguleika einstaklinga sem reka einkahlutafélög til að breyta eiginlegum launatekjum í fjármagnstekjur. Verði sú breyting að lögum er grundvöllur norrænnar tvenndarsköttunar enn styrktur. E9 Aðrir sálmar Nei eða já? Enginn bíður spenntur eftir hvort forsetinn skrifi undir Icesave-lögin þegar þau verða samþykkt frá Alþingi. Þó að það leiði til mótsagnar við það sem hann hefur áður gert og sagt, vita allir að hann mun kvitta undir. Líklega með einhverjum skringilegheitum, en forsetinn synjar ekki vinum. I sjálfu sér er ekki neitt að því að hann staðfesti lögin. Forsetinn á að staðfesta lög frá Alþingi. Hann ákvað að rjúfa hefðina árið 2004, eftir að hin eftirminnilega fyrirsögn birtist á forsíðu DV: „Herra Ólafur komdu heim." Lágkúra í íslenskri blaðamennsku hefur aldrei verið meiri. Það er enginn vafi á því að margir voru æfir gegn lögunum. Ekki bara af því að fjölmiðlaveldi Baugs lagðist gegn þeim, heldur vegna þess vegna þess að þau voru borin upp af Davíð Oddssyni. Steingrími J., Ögmundi og Ástu Ragnheiði fannst það tilvinnandi að snúast gegn lögum á fjölmiðla, sem þau höfðu áður viljað setja, vegna þess að þannig gátu þau klekkt á Davíð. Ekki hefði verið hægt að tala um gjá milli þings og þjóðar, ef þingmenn hefðu þá fylgt sannfæringu sinni. Niðurstaðan varð sú að öll dagblöð lentu í höndum auðjöfra. Eftir það var borin von að þar kæmi fram gagnrýnin rödd. Samkeppnisstofnun brást auðvitað líka með því að leyfa einum aðila að eiga ráðandi hlut í meirihluta einkarekinna fjölmiðla á landinu. Forsetinn á ekki að blanda sér í stjórnmálaumræður. Núverandi forseti hefur valið þá leið að vera forseti minnihluta þjóðarinnar. Hann hefur misnotað embættið til þess að koma sínum persónulegu skoðunum á framfæri. Eftir að hafa verið helsti andstæðingur frjálsra viðskipta sem þingmaður Alþýðubandalagsins, ákvað Ólafur að snúa við blaðinu og gerast helsti málsvari útrásarvíkinganna. Skömmu eftir að forsetinn valdi að snúast gegn hefðum við staðfestingu laga árið 2004 voru forsetakosningar. Þá kaus mikill meirihluti þjóðarinnar, eða 57,5%, að sitja heima, skila auðu eða kjósa aðra. Þegar Vigdís Finnbogadóttir fékk mótframboð á miðjum sínum ferli komu 67,5% þjóðarinnar á kjörstað til þess að styðja hana. bj Ritstjóri og ábyrgðarmaður: Benedikt Jóhannesson Utgefandi: Heimurhf., Borgartúni 23,105 Rvík. Sími: 512 7575. Myndsendir: 561 8646. Netfang: visbending@heimur.is. Prentun: Heimur. Upplag: 700 eintök. OU réttindi áskilin. © Ritið má ekki afrita án leyfis útgefanda. 4 VÍ SBENDING 48. TBL. 2009

x

Vísbending

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísbending
https://timarit.is/publication/281

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.