Fréttir - Eyjafréttir - 06.12.2001, Side 17

Fimmtudagur 6. desember 2000
Fréttir
17
Rekstrarárið í tölum
Skýr. 1.9.'00 - 31.8.'01 1.9.'99 - 31.8.'00 Mismunur Mismunur
Rekstrartekjur
Rekstrartekjur ftskvinnsiu .
Rekstrartekjut útgerðar.
Afli til eigin vinnslu...
Aðrar tekjur.............
2.723.718.782
1.237.525.156
( 793.579.158)
45.177.497
3.212.842.278
1.852.914.227
1.117.533.054
(632.594.974)
35.358.369
870.804.555
119.992.102
160.984.184
9.819.128
47,0 %
10.7 %
- 25,4 %
27.8 %
2.373.210.676 839.631.602
35,4 <
Framleiðsluverðmæti í landi 2000/01: 1999/00: Mismunur %
Frysting 536.545.701 19,7% 323.183.164 17,4% 213.362.537 66,0 %
Humarvinnsla 137.180.858 5,0% 86.964.582 4,7% 50.216.276 57,7 %
Loðnufrysting 267.334.267 9,8% 271.441.066 14,6% (4.106.799) - 1.5 %
Síldarfrysting 80.204.796 2,9% 2.939.182 0,2% 77.265.614 2.628,8 %
Söltun 894.503.637 32,8% 549.735.234 29,7% 344.768.403 62,7 %
Mjölverksmiðja 809.633.329 29,7% 582.779.148 31,5% 226.854.181 38,9 %
Aðrar deildir ( 1.683.805) -0,1% 35.871.851 1,9% ( 37.555.656) - 104,7 %
Samtals: 2.723.718.783 100,0% 1.852.914.227 100,0% 870.804.556 47,0%
Framleiðsluverðmæti í landi 2000/01: 1999/00: Mismunur %
Bolfiskdeildir 1.431.049.338 52,5% 872.918.398 47,1% 558.130.940 63.9 %
Uppsjávardeildir 1.157.172.392 42,5% 857.159.396 46,3% 300.012.996 35,0 %
Aðrar deildir 135.497.053 5,0% 122.836.433 6,6% 12.660.620 10,3 %
Samtals: 2.723.718.783 100,0% 1.852.914.227 100,0%
870.804.556 47,0 <
Aflaverðmæti skipa 2000/01: 1999/00: Mismunur %
Gandí VE-171. línuskip 10.243.767 0,9% 126.160.376 12,1% ( 115.916.609) -91,9%
Gandí VE-7, netabátur 104.253.883 9,3% 0 0,0% 104.253.883 #DIV/0!
Drangavík 231.499.194 20,6% 210.121.020 20,2% 21.378.174 10,2%
Jón Vídalín 239.824.556 21,3% 235.061.667 22,6% 4.762.889 2,0%
Brynjólfur 142.994.839 12,7% 165.088.162 15,8% (22.093.323) -13,4%
Sighvatur Bjarnason 266.597.377 23,7% 190.745.546 18,3% 75.851.831 39,8%
Kap 127.992.299 11,4% 114.977.037 11,0% 13.015.262 11,3%
Samtals: 1.123.405.915 100,0% 1.042.153.808 100,0% 81.252.107 7,8%
Frá árinu 1992 eykst hún úr 10% í
27,8%. Til gaman getum við svo
skoðað þróun veiða smábáta í steinbít
sem fara úr rúmum 20 % í yftr 55%
A síðasta fiskveiðistjómunarári fór
þessi floti 250% fram úr áætluðum
afla.
Hve miklar aflaheimildir hafa
þannig með óbeinum hætti flust frá
Vestmannaeyjum? Hve mörg störf
eru þar að baki? Hvar er skýrsla
Byggðastofnunar um málið?“ spurði
Jakob.
„Það er óviðunandi með öllu fyrir
sjávarútvegsfyrirtæki í Vestmanna-
eyjum að þessir aðilar séu verð-
launaðir fyrir að veiða meira en þeim
var ætlað með tilflutningi á
veiðiheimildum frá útgerðum sem
byggja á aflamarki."
Að brjóta lög í nafni
málstaðarins
Sífellt stækkandi floti kvótalausra báta
og skipa er annað vandamálið sem
íslenskur sjávarútvegur stendur
ffammi fyrir í dag að mati Jakobs.
„Veiðar þessara skipa komust í
hámæli fyrir nokkrum vikum er
myndir voru sýndar frá veiðiferð þar
sem miklu magni af fiski var fleygt í
sjóinn. Haft var eftir forráðamönnum
útgerðar skipsins að núverandi ftsk-
veiðistjómunarkerfí ýtti undir brott-
kast, þeir hefðu litlar sem engar afla-
heimildir og því yrðu þeir að koma
aðeins með verðmætasta fiskinn að
landi. Undir þessi sjónarmið hafa íjöl-
margir tekið, meðal annars fulltrúar
okkar á hinu háa Alþingi. En sést
mönnum ekki yfir eitthvað í sínum
málflutningi? Er það réttlætanlegt að
brjóta lög þessa lands bara af því þú
ert ekki sáttur við þau? Eru menn ekki
að hvetja til stjómleysis, því ef þú mátt
hunsa einhver ein lög hlýtur það að
leiða af sjálfu sér að þú megir hunsa
önnur lög.
Utgerðarmenn sem stunda rekstur
sinn undir slíkum formerkjum eru að
bijóta lög og ber að taka hart á þeim
brotum. Stefna stjómar og stjómenda
Vinnslustöðvarinnar og skilaboð
þeirra til sjómanna er að brottkast eigi
ekki rétt á sér og við gemm þá kröfu
til okkar sjómanna og þá um leið til
allra útgerða og sjómanna að þeir
gangi um auðlindina með þeirri
virðingu og með þeim hætti sem hún á
skilið."
Hóflegt veiðigjald
Jakob sagði að það væri sennilega að
bera í bakkafullan lækinn að fjalla um
fiskveiðistjómunarkerfið og þá um-
ræðu og tillögur sem komið hafa fram
eftir að endurskoðunamefndin lauk
störfum. Hann segir tillögumar, sem
gera ráð fyrir veiðileyfagjaldi, skyn-
samlegar og þær eigi að geta skapað
sátt. Þó hugnast honum ekki skatt-
lagningin. „Mér finnst endurskoðunar-
nefndin leysa útfærsluna á gjaldtöku
með skynsamlegum hætti, þ.e. að
atvinnugreinin greiði tvískipt gjald,
annars vegar til að standa straum af
kostnaði við rannsóknir og eftirlit með
henni og hins vegar hagnaðarbundið
gjald sem leggst ekki á nema
hagnaður sé til staðar. Það sem ég set
einna mest spumingamerki við varð-
andi niðurstöðu nefndarinnar em þeir
fjármunir sem fara eiga til að styrkja
byggðir sem eiga undir högg að sækja.
Þetta er mjög vandmeðfarið og ráð-
stöfun á þeim ljármunum verður ávallt
umdeild," sagði Jakob og vonar hann
að afgreidd verði ný lög um stjómun
fiskveiða hið fyrsta þannig að rekstar-
óvissu í sjávarútvegi ljúki.
Sjávarútvegurinn er ennþá
mikilvægastur
Hann sagði sjávarútveginn vera að
rétta úr kútnum. „Og það sem meira
er, mörgum er að verða ljóst að hið
nýja hagkerfi getur ekki dregið þjóðar-
skútuna áfram eitt og sér. Enn sem
fyrr verður þjóðin að reiða sig á að
sjávarútvegurinn sigli með hana út úr
þeim efnahagslega öldudal sem við
siglum nú í gegnum. Við sem stönd-
um að Vinnslustöðinni höfum haft það
að markmiði að fyrirtækið vaxi og
dafni. Til að ná þessum markmiðum,
og í trausti þess að skynsamleg niður-
staða yrði um fiskveiðistjóm-
unarkerfið, réðst Vinnslustöðin í að
kaupa útgerð Jóns Erlingssonar ehf.
ásamt Frostfiski hf. og Keri ehf„
eignarhaldsfélagi Olíufélagsins hf.
Kvóti félagsins er allur vistaður á
skipum Vinnslustöðvarinnar og verð-
ur veiddur af þeim.“
Jakob sagði að stjóm félagsins
hefði samþykkt að stefna að því að
auka afkastagem fiskimjölsverksmiðju
félagsins um 300 tonn á sólarhring og
þannig ná að nýta betur möguleika
félagsins. Á síðastliðnu rekstrarári
skipti Vinnslustöðin á þorskheim-
ildum íyrir einn síldarkvóta, en það
var gert til að styrkja okkur enn frekar
í veiðum og vinnslu uppsjávar-
tegunda.
Við sem stöndum að Vinnslu-
stöðinni ölum þá von í bijósti að
félagið eigi sér góða framtíð, en fram-
tíðin byggir á að rekstur þess verði
góður og skili nauðsynlegri framlegð
til greiðslu vaxta, afborgana og að það
hafi þrótt til að fjárfesta til framtíðar.
Þetta höfum við nú séð í fýrsta skipti í
nokkur ár hjá Vinnslustöðinni," sagði
Jakob sem í lokin þakkaði stjómar-
mönnum gott samstarf á liðnu
rekstarári og stjómendum og starfs-
fólki félagsins fýrir vel unnin störf.
Gengið hefur tvær hliðar
Sigurgeir Brynjar Kristgeirsson, fram-
kvæmdastjóri sagði á aðalfundinum
að rekstur Vinnslustöðvarinnar hefði
gengið vel á nýliðnu rekstrarári ef frá
er talið umtalsvert gengistap félagsins.
„Hins vegar er þess að geta að við
hefðum ekki fengið þá miklu og góðu
framlegð, sem félagið skilaði á rekstr-
arárinu án gengissigs eða eigum við
að segja gengisfalls krónunnar.
Þannig em tvær hliðar á peningnum,
eins og ávallt áður. Gengisfallið var
okkur bæði til góðs og ills,“ sagði
Sigurgeir Brynjar.
Rekstrartekjur Vinnslustöðvarinnar
námu 3.213 milljónum króna rekstrar-
árið 1. september 2000 til 31. ágúst
2001 og jukust um 840 milljónir króna
á árinu eða rúm 35%. Þetta skýrist
fyrst og fremst af tekjuaukningu í
landvinnslu. Sjá töflu.
„Rekstrartekjur landvinnslu jukust
um 870 milljónir króna frá fýrra ári.
Tekjuaukningin var mest í saltfisk-
vinnslunni, eða 345 milljónir króna,
og í fýrsta skipti velti saltfiskvinnslan
meiru en mjölverksmiðjan en þar nam
tekjuaukningin 227 milljónum króna.
1 frystideildum félagsins, sem em
annars vegar karfaftysting í Vest-
mannaeyjum og hins vegar verk-
takavinnsla Frostfisks, var tekjuaukn-
ingin 213 milljónir króna.
Vinnálústöðin hóf aftur síldarfryst-
ingu síðastliðið haust eftir tveggja ára
hlé. Alls frysti félagið 6.700 tonn af
uppsjávarafurðum á móti 2.400
tonnum árið áður. Afkomuaukningin
var þó ekki í samræmi við magn-
aukninguna, einkum vegna lágs verðs
á loðnuafurðum í Japan.
Tekjuaukning bolfiskdeildanna var
558 milljónir króna, eða 64%, en
tekjuaukning uppsjávardeildanna var
300 milljónir króna, eða 35%. Fram-
legð landvinnslunnar jókst vemlega
frá fyrra ári eða úr rúmum 15% í
25,8%.
Fjórði þátturinn er sjálft starfsfólkið
og þá einkum millistjómendur fé-
lagsins," sagði Sigurgeir Brynjar.
Hann sagði að veltuaukning
landvinnslunnar hefði numið 870
milljónum, eða 47%. Hráefnishlutfall
vinnslunnar var mjög svipað en laun
hækkuðu um 23% frá fýrra ári. Annar
rekstrarkostnaður lækkaði hins vegar
frá fyrra ári í krónum talið. „Það er
afar ánægjulegt að þrátt fyrir mikla
veltuaukningu lækki þessi liður í
rekstrinum."
Staðan í dag og horfur
-Eigið fé minnkar frá lýrra ári, sem er
eðlileg afleiðing taprekstrar. Eigin-
fjárhlutfallið var 23,5% og hefur
lækkað undanfarin þrjú ár. Vonandi
tekst okkur að stöðva rýmun eigin ljár
félagsins með því að snúa taprekstri í
hagnað á yfirstandandi rekstrarári.
-Heildarskuldir Vinnslustöðvarinnar
jukust um tæpar 400 milljónir á milli
ára. Ef litið er til nettóskulda þá jukust
þær um 270 milljónir króna. Þegar
litið er til þess að gengistap félagsins
nam 700 milljónum er það viðunandi
niðurstaða að skuldir félagsins skuli
ekki hafa aukist meira á árinu.
Staersta einstaka fjárfestingin var
þegar Vinnslustöðin keypti öll
hlutabréf í Jóni Erlingssyni ehf. íýrr á
árinu en seldi síðan 60% aftur til
tveggja aðila. Rúmlega helmingur
kaupverðs félagsins var greiddur með
húseignum félagsins í Sandgerði.
Allur kvóti þess er vistaður á skipum
Vinnslustöðvarinnar. Skuldir Jóns
Erlingssonar eru með ábyrgð Vinnslu-
stöðvarinnar hf.
1 upphafi september síðastliðnum
gengum við frá áætlunum fyrir
yfirstandandi rekstrarár, það er að
segja frá 1. september 2001 -31. ágúst
2002. Áætlunin gerir ráð fyrir að
tekjur aukist um 316 milljónir króna
eða 9,9% en gjöldin aukist að sama
skapi um 382 milljónir króna eða
17,5%.
„Mikilvægar forsendur áætlunar-
innar eru að við gerum ráð fyrir að
afurðaverð fari lækkandi þegar líður á
árið. Önnur mikilvæg forsenda er að
við gerum ráð fyrir að fiskverð hækki
talsvert. Þá lækkar framlegðin sem
hlutfall og rekstrarkostnaður útgerðar
hækkar mikið vegna þess að á næsta
ári ntun Vinnslustöðin hf. leigja allar
heimildir Jóns Erlingssonar til sín á
markaðsverði fyrir um 160 milljónir
króna. Afskriftir munu hækka lítið
eitt.
Við gerum ekki ráð fyrir öðrum
tekjum eða gjöldum en vafalaust
verða einhverjar færslur þar. Þá
gerðum við ráð fyrir að fjármagns-
gjöld félagsins yrðu 287 milljónir
króna. í forsendum áætlana okkar
gerum við ráð fyrir að vísitala
krónunnar yrði óbreytt frá 1. sept-
ember - 31. ágúst á næsta ári. Frá
byrjun september hefur krónan fallið
umtæpl0%. Veikstaðakrónunnarer
áhyggjuefni. Þrátt fyrir að framlegð
sjávarútvegsins aukist með lækkandi
krónu eru takmörk lýrir því hve mikið
sjávarútvegurinn og efnahagslífið í
heild þolir. Það þjónar því ekki
hagsmunum sjávarútvegsins að
krónan sé í frjálsu falli og ógni
stöðugleika efnahagslífsins og kaup-
mætti starfsfólks okkar. Við höfum
áhyggur af velferð annarra atvinnu-
greina, sem og kjörum fólks í þessu
landi. Við sem störfum í sjávarútvegi
viljum leggja okkar lóð á vogarskálar
velferðar þjóðarinnar í heild. Við
óskum eftir því að standa á eigin
fótum og fá frið til þess og skapa
þannig öflugt atvinnulíf á lands-
byggðinni ásamt atvinnuöryggi. Það
er okkur því illskiljanlegt þegar
stjómmálamenn, og ýmsir þeirra af
landsbyggðinni, telja að velferð lands-
byggðarinnar aukist með sérstakri
skattlagningu á þá atvinnugrein sem
þar skapar langflest störf og lang-
hæstu atvinnutekjurnar."
Jón Erlingsson ehf. og
Frostfiskur
Sigurgeir Brynjar sagði að staða Jóns
Erlingssonar hefði verið afar slænt
þegar Vinnslustöðin hf. keypti allt
hlutafé félagsins í maí síðastliðnum.
Nettóskuldir þess voru 971 milljón
króna og félagið var rekið með 183
milljóna króna tapi fyrsta átta og
hálfan mánuð ársins. í árslok, en
rekstrarár Jón Erlingsson ehf. er fisk-
veiðiárið, voru nettóskuldir félagsins
868 milljónir króna og höfðu lækkað
um 103 milljónir króna og tap
rekstrarársins var 153 mkr. Félagið
var því rekið með 29 milljóna króna
hagnaði frá miðjum maí til loka ágúst.
Áætianir gera ráð fyrir að Jón
Erlingsson ehf. verði rekið með 70
milljóna króna hagnaði á næsta
rekstrarári.
Reikningsár Frostfisks er almanaks-
árið. Átta mánaða uppgjör félagsins
sýndi 4 milljóna króna tap sem verður
að teljast viðunandi. Áætluð velta
félagsins á yfirstandandi rekstrarári er
1.200 milljónir króna.
„Til gamans má geta þess að þau
tvö ár sem Vinnslustöðin hf. stóð fyrir
rekstri frystihúss í Þorlákshöfn var
velta þess um 400 milljónir kióna.
Umsvif Frostfisks eru því þrisvar
sinnum meiri en þau ár sem
Vinnslustöðin starfaði í Þorlákshöfn,"
sagði Sigurgeir Brynjar og sagði að
lokum:
„Á síðastliðnu ári uppskárum við
árangur mikilla breytinga. Rekstur
Vinnslustöðvarinnar hf. þolir nú
samanburð við rekstur annarra
sjávarútvegsfyrirtækja. Á grundvelli
góðs og heilbrigðs rekstrar erum við
sem stjómum félaginu nú tilbúnir til
að takast á við enn frekari verkefni til
uppbyggingar þess.
Eg þakka ánægjulegt samstarf við
fráfarandi stjóm. Starfsfólk félagsins
hefur enn einu sinni sannað dug sinn
og kraft og lagt gmnninn að góðum
árangri. Eg færi því starfsmönnum
Vinnslustöðvarinnar sérslakar þakkir
fyrir vel unnin störf á liðnu rekstrar-
ári.“