Alþýðublaðið - 26.11.1919, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 26.11.1919, Blaðsíða 1
<3-efiÖ lit af Alþýðuflokknum. 1919 Miðvikudaginn 26. nóvember 25. tölubl. Símskeyti. Khöfn 24. iiót. PóLyerjar fá Galizíu. Frá París er símað, að yfir- ráðið hafi látið Galiziu af hendi viÖ Pólverja til 25 ára. Schlesia. ^fá Berlín er símað, að um- sátmsástandinu í Schlesiu hafi V(*ið íétt af. StJórnarskifti í Ungrerjalandi. »v*ossÍEche Zeitung" segir, að Huszaw sé orðinn forsætisráð- herra í TJngveijalandi, en Fiied- nch hermálaráðherra. Lettar sækja á. Préttastofa Letta tilkynnir, að Lettar hafi tekið Mitau. Þeir halda ^fram sókninm, og þeir álita íriðartilboð Eberhardts markleysu ^iöa þar eð Þjóðverjar skoða her- ^enn Bermondts liohlaupa. ^oyd George og Bolsivikarnir. ^rá London er simað, að Ghur- *Qill muni neyðast til að seeja af sér> vegna afskifta Lloyd George *f Rússlandi. Eftir lngólf Jónsson, v III. Hvernig reisa mætti samhýli. Allir vita, hve rnjög nemendu.ni Sama skóla, ev nú dreift um allan oaeinn. í>að er þvj 0fur skiljanlegt, P^t félagslíf só dauft i skólunum °8 skólalífið þvi nær ekkért neina O'O'ð. Og eins og áður er tektð r«ö\, eiga rnartíir hámsmenn við ^jög óþægileg kjör að búa, þ'ann- ig að miklu minna verður úr námi hjá þeim en ella mundi. Við, sem við nám fáumst, vitum það af eigin reynd, hve þægileg hiísa- kynni og góð aðbúð, hefir mikil áhrif á alt nám okkar. Og óhætt má fullyrða það, að fjöldi þeirra, sem nú stunda nám hér í Reykja- vik, njóta sín ekki til hálfs vegna ýmissa óþæginda, sem þeir myndu algerlega losna við, væri hór til sérstakur bústaður fyrir þá, sem ekki eiga hér heimili, eða náið skyldfólk, sem þeir geta búið hjá. Hvort sem tekið verður það ráðið, að reisa fyrst um sinn að eins stúdentabústað, — sem ekki virðist ósanngjarnt, að stúdentar eigi fyllilega kröfu til, þar sem samningar milli Danmerkur og íslands, voru að nokkru leyti gerðir á þeirra kostnað með rift- ing „Garðstyrksins" — eða hin leiðin farfn, sem eg hér áður hefi riiinst á, þá er það vist, að í engu má til f-para, að gera bústaðinn svo veglegan og þægilegan nem- endum, sem riki á framfaraskeiði er fyllilega samboðið. Og ekki mæiti kasta höndum að því, að velja slíkum bústað staðar. Heyrt hefi eg, að maður einn hér í bæ hafi bent á það, að vel roættí fara, að reisa veglegustu op nber hús i hring umhverfis Skolavörðuna og breyta þá vöið- unni um leið í eitthvert myndar- hiis eða kirkju. Eiida þót't vel mætti minnast á það, í sariibandi við stúdentabú- stað, hver nauðsyn er orðin á því. að reistur sé háskóli eftir b<-'ZMi litlendri fyrirmynd, þá læt »K' það hlutlaust hér. Býst við að forystumenh mentamála þessa landsj *éu þar á verði og láti ekk- ert. fæii ónotað til þess, að leiða þið mál til lykta svo að vel fari. Þa kerri eg að því, hvernig að œlnu áíiti mætti yfirstiga fjár- hagslega erfiðleika, við smíði alls- hsrjarbústaöar námsmanna; en mesfca hindrunin mun sú hlið roalsins íeyuast. Hið sama ætti að gilda um einstaka bústaði skólafélaga. Kostnaðurinn myndi að eins tiltölulega meiri. Eg hefi reynt að leita mér upp- lýsinga um það, hve margir nem- endur muni vera á hinum opin- beru skólum hér í bæ, sem ekki eru hér heimilisfastir. Hefir mér talist svo til, ab þeir muni ekki langt frá 250. Ef gert er ráð fyrir, að allir þessir nemendur séu til jafnaðar 8 mánuði í bænum og hver greiði í leigu á mánuði 30 kr., sem ekki mun langt frá með- allagi, verður húsaleigan sem þeir til samans greiða í þessa 8 mán- uði 250 X 8 X 30 = 60.000 — sextíu þúsund krónur. Ekki óálit- leg tekjugrein fyrir þá sem hús- næði leigja! En þessar 60,000 kr. samsvara 6°/o rentum af einní miljon króna. Sé nú gert ráð fyrir, að rikið leggi fram lV» miljón króna til þess, að reisa bústaðinn, þá ætti það árlega að fá rentur af einni miljón króna eða meiru, greitt í húsaleigu. 30 þús. kr. eða þar um, sem þá yrði eftir, og ein- hverjar afborganir, væri ekki mik- ill húsaleigustyrkur til allra skóla þess í höfuðstaðnum. Og þægindin, sem námsmenn fengju með þessu fyrirkomulagi, auk þess, sem eg hér áður' hefi minst, yrði ekki metið til peninga. Áhrifin myndu fljótt koma í ljós, og þau myndu til hins betra. Eg vil hór gera lítilsháttar útúr- dúr, og reikna út hve mikið þessir 250 nemendur greiða í fæðispen- inga samtals, ef hyer greiðir til jafnaðar 800 kr. yfir veturinn. Þeir greiða 200 þús. krónur. Með sameiginlegu mötuneyti mætti vafalaust flytja þessa upphæð niður um 50 þús. kr. En eg býst við að því myndi komið á, að meiru eða minna leyti, ef sam- eiginlegur bústaður eða bústabir yrðu reistir. Eg er ekki svo kunnur fjárhag ríkisins, að eg geti sagt um, hvernig fá mætti upphaflega fó til

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.