Morgunblaðið - 05.04.2018, Side 13

MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 5. APRÍL 2018 13SJÓNARHÓLL
hafðu það notalegt
Njóttu þess að gera baðherbergið að veruleika
miðstöðvarofnar
Vagnhöfða 11 - 110 Reykjavík - www.ofnasmidja.is - sími 577 5177
FINGERS 70x120 cm
Ryðfrítt stál
JAVA 50x120 cm
Ryðfrítt stál
COMB 50x120 cm
Ryðfrítt stál
BÓKIN
Tímabil jákvæðra og löngu tíma-
bærra breytinga virðist vera að
renna upp í Sádi-
Arabíu. Ungur og
myndarlegur
krónprinsinn, Mo-
hammed bin Salm-
an, er farinn að
láta að sér kveða
og hefur fengið í
hendurnar völdin
til að ráðast í um-
fangsmikar efna-
hagslegar og sam-
félagslegar
umbætur. Það er
t.d. honum að
þakka að konur í
Sádi-Arabíu mega
núna fylgjast með
íþróttaleikjum og geta, frá og með
júní næstkomandi, fengið að aka bíl.
Ekki er samt allt gott sem frá
prinsinum kemur, og á hann skilið
að fá sinn skerf af skömminni fyrir
hernaðarbrölt Sáda í Jemen og
handtökur mannréttindafrömuða,
sem og fyrir þær alvarlegu deilur
sem hafa sprottið upp milli Katar og
Líbanons annars vegar og ríkjanna
umhverfis Persaflóa hins vegar.
Mikið er í húfi og borgar sig að
reyna að skilja hvernig Sádi-Arabía
mun þróast undir handleiðslu Mo-
hammeds Salmans-
sonar. Út er komin
bók sem hjálpar les-
andanum að gera ein-
mitt það: Salman’s
Legacy: The Dilem-
mas of a New Era in
Saudi Arabia. Madawi
Al-Rasheed ritstýrði
verkinu og hefur hún
safnað saman ritgerð-
um eftir leiðandi
fræðimenn á þessu
sviði, s.s. Steffen Her-
tog við LSE og Cole
Bunzel við Princeton.
Höfundarnir útlista
m.a. hversu erfitt
verkefni bíður krónprinsins, sem
þarf smám saman að minnka ítök
klerkastéttarinnar og renna fleiri
stoðum undir atvinnulífið í landi sem
er hér um bil alveg háð olíusölu. Til
þess að takast ætlunarverk sitt þarf
almenningur í landinu að styðja
breytingarnar og það gerist ekki
öðruvísi en með auknum lífsgæðum.
ai@mbl.is
Tekst prinsinum að
bjarga Sádi-Arabíu?
Nú styttist í að reglugerð ESB um vernd ein-staklinga í tengslum við vinnslu persónuupplýs-inga, sem samþykkt var í apríl 2016, taki loks
gildi. Reglugerðin mun hafa í för með sér umbyltingu þeg-
ar kemur að vinnslu persónuupplýsinga og gildir það bæði
um upplýsingar varðandi starfsmenn og viðskiptavini
fyrirtækja innan Evrópska efnahagssvæðisins. Meðal
þeirra nýmæla sem fram koma í reglugerðinni er að ein-
staklingar munu hafa rétt til þess að
upplýsingum um þá sé eytt eða þær
fluttar á milli aðila, stór hluti fyr-
irtækja mun þurfa að halda úti
vinnsluskrá sem hefur að geyma yf-
irlit um alla vinnslu persónuupplýs-
inga í starfsemi fyrirtækisins og rík
skylda er lögð á fyrirtæki að fræða
alla einstaklinga um umfang og til-
gang allrar vinnslu persónuupplýs-
inga um þá sjálfa. Það er því eins
gott að fyrirtæki séu komin vel á
veg í ferlinu við að tryggja að reglu-
gerðinni sé framfylgt enda tekur
hún gildi hinn 25. maí nk. en sektir
vegna brota geta numið allt að 4% af
veltu hins brotlega fyrirtækis.
Þrátt fyrir að Ísland hafi haft tæp
tvö ár til þess að undirbúa innleið-
ingu reglugerðarinnar hér á landi
þá var það fyrst 9. mars síðastliðinn
sem dómsmálaráðuneytið birti drög
að frumvarpi að nýjum persónu-
verndarlögum. Þrátt fyrir þann
gríðarlega tíma sem tekið hefur að
semja frumvarpsdrögin eru á þeim svo alvarlegir van-
kantar að vart verður hjá því komist að gera verulegar
breytingar áður en frumvarpið getur orðið að lögum. Fel-
ast þær breytingar fyrst og fremst í því að innleiðingar-
aðferðinni verði breytt og horfið verði frá setningu íþyngj-
andi sérreglna.
Í stað þess að reglugerðin sé innleidd með svokallaðri til-
vísunaraðferð, þ.e. að vísað verði til reglugerðarinnar í
heild en lögfestar verði sérstaklega allar sérreglur, hefur
verið lagt til að reglugerðin verði lögfest með umritun á
völdum greinum. Þessi aðferð er bæði óskýr og til þess fall-
in að valda réttaróvissu. Tilvísunaraðferðin væri hins vegar
til þess fallin að tryggja skýrleika reglnanna hérlendis og
tryggja að framkvæmdin yrði í samræmi við það sem ger-
ist í öðrum EES-ríkjum. Þess má geta að hinar Norður-
landaþjóðirnar hafa lagt til að innleiðing reglugerðarinnar í
þeirra landsrétt fari fram með tilvísunaraðferðinni.
Það vekur jafnframt furðu að lagt hefur verið til að
reglugerðin verði innleidd hér á landi með meira íþyngj-
andi hætti en nauðsyn er. Til að mynda er gert ráð fyrir að
skilgreining þeirra upplýsinga
sem reglugerðin nær til verði víð-
tækari en nauðsyn ber til og að
fyrirtækjum verði gert að standa
undir kostnaði við eftirlit með
reglugerðinni. Umfang þess
kostnaðar er algjörlega ófyrirséð
á þessu tímamarki. Þá hefur heim-
ild aðildarríkja til setningar íviln-
andi undanþáguheimilda nánast
ekki verið nýtt að neinu leyti þrátt
fyrir að allar slíkar undanþágur
væru til mikilla bóta fyrir íslenskt
atvinnulíf.
Þrátt fyrir allt ofangreint er
ekki síst mikilvægt að frumvarpið
verði orðið að lögum eigi síðar en
hinn 25. maí nk. og reglurnar taki
því gildi hér á sama tíma og hjá
öðrum EES-ríkjum. Fari svo að
innleiðingin tefjist frekar mun það
leiða til þess að Ísland verði skil-
greint sem ríki sem veitir ekki
fullnægjandi vernd persónu-
upplýsinga. Slíkt gæti leitt til mik-
ils tjóns fyrir íslenskt atvinnulíf enda myndi það óhjá-
kvæmilega leiða til þess að samningsgerð við önnur
fyrirtæki innan EES-svæðisins yrði þyngri í vöfum þar
sem ekki væri hægt að treysta því að persónuupplýsingar
sem flytja þyrfti til íslensks aðila væru í öruggum höndum.
Þess má jafnframt geta að íslenska ríkið getur orðið skaða-
bótaskylt vegna tjóns sem leiðir af ófullnægjandi innleið-
ingu EES-reglna hér á landi. Til að tryggja samkeppn-
ishæfni íslenskra fyrirtækja, sem eru í alþjóðlegri
starfsemi, og hins opinbera er því lykilatriði að meðferð
frumvarpsins tefjist ekki frekar og það verði orðið að lög-
um sem allra fyrst.
Persónuvernd á 21. öldinni
LÖGFRÆÐI
Ari Guðjónsson lögmaður
yfirlögfræðingur Icelandair Group
”
Það vekur jafnframt
furðu að lagt hefur verið
til að reglugerðin verði
innleidd hér á landi með
meira íþyngjandi hætti
en nauðsyn er. Til að
mynda er gert ráð fyrir
að skilgreining þeirra
upplýsinga sem reglu-
gerðin nær til verði víð-
tækari en nauðsyn ber
til og að fyrirtækjum
verði gert að standa
undir kostnaði við eftir-
lit með reglugerðinni.