Bæjarblaðið - 19.09.1953, Side 3

Laugardagur 19. september 1953
BÆJARBLAÐIÐ
3
— ÓLAFUR B. BJÖRNSSON HEFUR ÚTGÁFU
NÝS RITVERKS. — Frh. af 1. síðu.
Akraness, menn og málefni,
samanborin í ritgerð Ó. B. B.,
Hversu Akrancs byggðist. Hef-
ir það vafalaust verið ærið
tímafrekt eljuverk að draga það
saman úr sjaldgæfum gögn-
um og munnlegri geymd. En
höfundurinn er gæddur sterkri
sagnfræðihneigð, og slíkum
mömium verður jafnvel hið
erfiðasta þolinmæðiverk unað
ur einn.
1 þessu síðasta hefti Akra-
ness má sjá, að Ó. B. B. hefir
fleiri járn í eldi fræðimennsk-
unnar. Hefst þar ritgerðin
Saga byggSar sunnan SkarSs-
heiSar. Mun hún verða allum-
fangsmikil líka. Fjallar þess^
fyrsti kafli um landnám hér
og byggist á meira og minna
sjálfstæðmn athugunum höf-
undar.
Ekki hefur sá, sem þetta rit-
Ekki hefur sá, er þettar ritar,
þekkingu á mönnum og stað-
saman Akranesssögu Ó. B. B.
og heimildir hans, og er. það
líklega á einskis eins manns
færi. En ekki hefi ég heyrt getið
mn að kunnugir menn hafi
rekið sig á tilfinnanlegar vill-
ur, en það er nær óhugsanlegt,
hversu samvizkusamir sem
höfundar eru, að smávillur
komi ekki fyrir í verki, sem
byggja verður upp með þessum
hætti. Er að því leyti gott, að
slíkt verk birtist fyrst í tíma-
riti, áður en það kemur í bók.
Þægilegra er þar að leiðrétta,
villur og missagnir en í bók,
sem e. t. v. kemur aðeins út
einu sinni. Birtingin í blaðinu
er þá nokkurs konar hreins-
unareldur, sem efnið gengur í
gegnum áður en það kemst á
bókarstigið.
En úr þvi að ég minntist á
bækur í þessu sambandi, þá vil
ég ekki láta hjá líða að skýra
frá þeirri skoðun minni, að
nauðsynlegt sé, að þessi rit-
verk Ó. B. B. verði gefin út i
bókarformi. Akumesingar eiga
að telja það' skyldu sína, að
stuðla að því og leggja þar með
rækt við sögu staðar síns.
Margir halda lítt saman blöð>
irm og tímaritum, enda óað-
gengilegra að lesa \löng ritverk
■’ ^rim.
Efi útgáfa Akranesssögu Ól-
afs, jafn fyrirferðamikil og hún
er orðin, mrmdi verða allkostn-
aðarsöm, og varla á færi höf-
undar eins, enda eru sagnfræði-
rit af þessu tagi sjaldan gróða-
fyrirtaiki.
Ef vel væri ætti eiginlega
að gera tvennt:
1) veita höfimdi nokkurn
styrk, svo að hann gæti gefið
sig um tíma óskiptan að þessu
þarfa menningarstarfi í þágu
kaupstaðar og héraðs. 2) veita
myndarlegan styrk til útgáfu
Akranesssögunnar.
1 rauninni ættu fleiri en
Akranes og Borgarfjarðarsýsla
að eiga aðild að slíku. Biki og
alþingi hafa oft styrkt ómerk
ari fræðimennsku en þá, sem
hér um ræðir.
R. Jóh.
------------------------------------—
Nýkomið:
FYRIR DÖMUR:
Náttkjólar, miög ódýrir.
Skjört.
Undirföt.
Ullarsokkar.
Fóðurbútar og alls konar önnur
vefnaðarvara.
— NÝJAR VÖRUR DAGLEGA —
HARALDARBÚÐ
EFTIRTALIN BYGGINGAREFNI VENJU-
LEGA FYRIRLIGGJANDI:
Timbur — Cement — Vatnsleiðslurör
— Saumur — Þakpappi — Þakjárn —
Múrhúðunarnet — Snowcem — Gólf-
dúkar — Gólfkork — Einangrunar-
kork og margt fleira.
HARALDARBÚÐ
NÝKOMIÐ:
ÚR-ARMBÖND.
ROFAKLUKKUR fyrir ljós og
rafmagnstæki.
Verzlunin Skólabraut 30
BRAGI ÞÓRÐARSON:
Á skátenmótt \ jSviss
Það er líkast því að bera í
bakkafullan lækinn, að ætla
sér að llýsa fegurð Svisslands
með hina tignarlegu Alpa, sem
heilla til sín ferðamennina, og
mun ég því aðeins reyna að
segja frá því helzta, sem við
vorum þátttakendur í á Rover-
mótinu í Sviss. s. 1. sumar. —
Við, sem vorum svo lánssamir
að fá tækifæri til að dvelja þar,
munum áreiðanlega geyma
Svisslandsförina með dýrmæt-
ustu minningum okkar.
* * *
Fimmta alþjóðamót Rovers-
skáta var haldið í Kandersteg
í Sviss, dagana 2g. júlí til 7.
ágúst. — Hinn fagri dalur
Kandersteg, mótsstaðurinn, er
umluktur háum fjöllum á þrjá
vegu og stendur 1170 m yfir
sjávarmál. Er hann í hjarta
hinna tröllauknu Alpafjalla.
Ibúar bæjarins Kandersteg,
sem dregur nafn sitt af daln-
um, eru um 900, og lifa þeir
flestir á verzllunar- eða hótel-
rekstri. Enda er í hverju húsi
í bænum ýmist glæsileg hótel
eða verzlanir. Aðalverzlunar-
vörurnar eru fagrir og sér-
kennilegir minjagripir, sem
heilla ferðamanninn og ræna
jafnvel síðustu peningunum úr
fátækustu vösum. —■ Minja-
gripimir eru margvíslegir.
Mest er af spiladósum gerðum
í líkingu við gömlu svissnesku
sveitahúsin. Þær eru trektar
upp og spila þá hin fegurstu
lög; þá eru einnig margvíslegir
fánar og merki; reykjarpípur
af mörgum gerðum, svissneskir
leirmunir og ótal margt fleira
af líku tagi. Allir eru munir
þessir fagrir og vandaðir og
margt af þeim listagripir.
Innan við bæinn, sem stend-
ur framarlega í dalnum, voru
tjaldbúðir mótsins reistar á
sléttum bökkum árinnar Kand
er og í nágrenni við hana. —
Þátttakendur voru mn 5000
alls, frá 20 þjóðum. Flestir voru
frá Engilsaxnesku þjóðunum
eða um 1000, og fjöldi af Sviss-
lendingum. Annars voru þama
menn frá fjarlægustu og ólik-
ustu löndum og þjóðemum,
svo sem varaþykkir hrokkin-
hærðir svertingjar frá Frönsku
Afríku, Indverjar með stóra
vefjarhetti, Líbanonbúar með
síðar slæður aftur af höfði og
niður fyrir mitt bak, feitir
Mexicanar, Skotar í marglit-
rnn pilsum og þannig mætti
lengi telja. — Aðeins einn Kín-
verji var á mótinu, og var eft-
ir því sem ég frétti, frá For-
mósu. Engir þátttakendur voru
frá kommúnistaríkjunum, eða
leppríkjum kommúnista, vegna
þess að skátafélagsskapurinn
er bannaður i öllum rikjum
þar sem kommúnistar hafa
völd.
Náttúruöflin voru fremur
óblíð við okkur i byrjun, og
fyrstu fimm sólarhringana
rigndi mikið, einnig rigndi
tvær nætur til viðbótar. Þó
voru öðru hvoru sólskinss tund-
ir og voru þær vel þegnar. Þrjá
síðustu dagana fengum við
ágætis veður og ferðuðumst þá
til nærliggjandi staða.
Varðeldar höfðu verið á-
kveðnir sum kvöildin, en veður
hamlaði þvi að hægt væri að
halda þá úti (það getur víðar
rignt en á Islandi og einmitt
þá sízt skyldi), í þess stað voru
kvöldvökur í stórum tjöldum.
Þar voru sýndir þjóðdansar og
sungnir þjóðsöngvar frá Sviss,
af vel æfðu dansfólki og söng-
kór, voru bæði dans og söng-
fólkið klætt fögrum svissnesk-
um þjóðbúningum; þá voru
eimng sýndir skozkir þjóð-
dansar með sekkjapípuundir-
leik; engilsaxneskir dansar;
þjóðdansar frá Libanon og
Frönsku Afríku, einnig söng-
ur og dansar frá ýmsmn öðrum
þjóðum, sem þátt tóku í mót-
inu. Á milli atriðanna voru
söngvar og hróp. Kvöldvök-
unni lauk með því að alllir
sungu bræðralagssöng skóta,
sem er hinn sami alls slaðar i
heiminum. Hugirnir voru sam-
einaðir í söngnmn, þótt ólíkar
væru trmgur og litir þjóðanna,
sem sungu. Á stundum sem
þessum tengjast menn fastari
bræðralagsböndum, og geyma
þær með beztu minningum
sínrnn.
* * *
Á dagskrá mótsins var meðal
annars, að einn dag skyldi
hver þátttakandi vinna að
ákveðnu verki. Voru 100
manna hópar að verki d hverj
um stað. Hópminn, sem við
tilheyrðum hafði það verkefni
að útrýrna kjarri i ca. 1500 m
hæð. Vorum við fluttir upp
snarbratta fjallshlið, geysiháa,
í litlum tveggja sæta körfum.
sem festar voru á virstreng.
Tók ferðin upp ca. fjórar mín-
útur. Þeir, sem ekki eru fyrir
loftferðir hefðu líklega ekki
verið lirifnir af slikri loftferð,
sitjandi ,í körfu, sem hangir á
j NýUomið:

mjóum vírstreng, og fyrir neð-
an er fjallshlíðin með ægileg-
asta egggrjóti hér og þar. En
ekki er ástæða til ótta við þess-
háttar ferðir, því að þær eru
mjög öruggar. tJtsýnið úr körf-
unni er vítt og fagurt, og þeim
mun fegurra sem ofar dregur.
Sést þá yfir blómlegan dalinn
með skemmtilega byggðum
húsunum, öllinn í sama sviss-
neska stílnum; dökkgræn tré
og gulir akrar fylla ramma
hinnar svissnesku myndar og
gera hana fullkomna.
Vinnan sem beið okkar uppi
í fjöllunum var andstæð okkar
venjum. Hún var í því fólgin,
eins og fyrr segir, að útrýma
kjarri til þess að fá beitiland
fyrir kvikfénað bændanna, sem
eiga býli sín á þessum slóðum.
Kjarrið var nefnilega nokkuð
stórt. Það voru hin fegurstu
grenitré á stærð við stærri
jólatrén, sem við fáum hér
heima. Við vorum látnir
höggva þau upp með rótum og
brenna síðan til ösku. —- Hugs-
un þjóðanna gagnvart trjá-
gróðrinum er ólík. Á Islandi
hefði starf sem þetta verið allt
að því landráð. I Svisslandi var
verkið nauðsyn. — Sínum aug-
mn lítur hver á silfrið. —
Frá mótinu voru einnig
skipulagðar ferðir um nágrenn-
ið og var veður hið bezta þegar
við fórum í þessar ferðir. —
Einn daginn ferðuðumst við
i jámbrautarlest upp á fjalls-
tind (Schynnige Platte), sem
er örlítið hærri en hæsta fjall á
Islandi Öræfajökull. Ferðin
með lestinni upp á fjallstind-
var líkust ævintýri, og þegar
upp var komið var Stórt hó-
tel og fjöldi ferðamanna, fá-
um metmm neðan við hátind-
inn. Síðustu metrana upp geng-
um við. tJtsýnið af tindinum
var geysiviðáttumikið, en mist-
ur lá yfir og rofaði til öðru
hvom, svo að ekki var útsýnið
jafngott allan tímann, sem við
dvöldum þar uppi. — Um þessa
ferð og fleiri, sem við fórum
væri hægt að skrifa sérstakar
greinar en ekki er rúm fyrir
meira hér í blaðinu.
....
KULDAJAKKAR OG
BLÚSSUR
á börn og fullorðna.
GÓLFDREGLAR OG
MOTTUR (útlendar teg.).
SKÁPA- OG
SKÚFFUHÖLDUR
SV$IÍi3JÖ{úmOÍi ii R