Morgunblaðið - 24.07.2019, Qupperneq 11

flugfélags. Það er hin eina rétta og
góða byrjun.“
En Michele gerir meira en að mæta
til messu í kirkjunni í Virginíu. Hún
leikur þar einnig á orgel. „Ég þarf að
fljúga heim í kvöld [laugardags-
kvöldið sl.] til að ná heim í tæka tíð.
Ég þarf að vera mætt kl. 10.30 á
morgun [sunnudaginn] til að leika á
orgelið. Það hef ég gert á hverjum
einasta sunnudegi síðan ég var 12 ára
gömul. Ég er með tvær prófgráður í
kirkjutónlist.“
Og þetta getur þú gert þrátt fyrir
að vera umsvifamikil í alþjóða-
viðskiptum?
„Já, þetta er mikilvægasta skylda
mín í lífinu og gengur fyrir öllu öðru.“
Eins og reifað var í fjölmiðlum þeg-
ar nafn Michele var fyrst kynnt hér á
landi í síðustu viku, sem kaupanda
eigna WOW, þá er því haldið fram að
hún hafi mikil ítök í Sómalíu, þar sem
hún hefur meðal annars tengst samn-
ingaumleitunum við sjóræningja og
stríðsherra. Sagt hefur verið að hún
hafi eytt milljörðum króna þar í landi
til uppbyggingar. Hvernig hófust af-
skipti hennar af Sómalíu?
Með rík tengsl við Sómalíu
„Fyrir mörgum árum kom náinn
vinur minn til mín sem er erindreki í
Washington. Hann sagði mér frá
nokkrum sómölskum öldungum, sem
þá voru á áttræðisaldri, en eru látnir
núna, sem unnið höfðu á áttunda og
níunda áratug síðustu aldar í sendi-
ráði Bandaríkjanna í Mogadishu, höf-
uðborg Sómalíu. Þeir höfðu miklar
áhyggjur af stöðu mála í landi sínu.
Þeir höfðu flúið land á sínum tíma
ásamt fjölskyldum sínum þegar
stjórnin féll og komið til Washington
þar sem þeir gátu veitt börnum sínum
öruggt umhverfi og góða menntun.
Öll höfum við þjóðarstolt og þeir sem
búa í þessum fornu samfélögum í Afr-
íku hafa það einnig. En erfiðleikarnir
eru oft miklir og sérstaklega þegar
fólk býr í landi þar sem kannski engin
ríkisstjórn er til staðar til að líta til
með þegnunum. Þannig var staðan
fyrir 21 ári í Sómalíu þegar þessir
menn komu til mín og sögðust hafa
frétt af því að ég væri góð í að leysa
vandamál.“
Ballarin segir að öldungarnir hafi
viljað athuga hvort hún gæti opnað
dyr fyrir þá hjá yfirvöldum í Wash-
ington. „Þetta var á þeim tíma þegar
áhugi á málefnum Sómalíu var eng-
inn. Ég sagðist ætla að skoða málið og
fór strax í að skoða landakort og átta
mig á legu landsins og menningu. Svo
hlustaði ég á þá segja frá. Það er eitt
sem ég hef lært um ævina, að vera
góður hlustandi. Hluti af því að geta
leyst vandamál er að geta hlustað á
hvað gerðist. Þetta hef ég líka gert í
öllu ferlinu með WOW. Ég hef hlust-
að á frásagnir af því hvað gerðist,
hvað var gott, hvað var slæmt o.s.frv.“
Michele segir að eftir að hafa sett
sig inn í málefni Sómalíu hafi hún lagt
áherslu á að horfa þyrfti fram á veg-
inn en ekki aftur á bak. Að leggja nið-
ur erfiðar innanlandserjur til að koma
í veg fyrir að heilu kynslóðirnar glöt-
uðust. Finna þyrfti leið út úr myrkr-
inu og búa til nýja framtíð. „Margir
Sómalar hafa flúið til Norður-
landanna, Bretlands og Bandaríkj-
anna og fleiri landa. Þetta er ástríðu-
fullt fólk, fullt af frumkvöðlaanda.
Þjóðin er fámenn en ræður yfir einni
lengstu strandlengju í Afríku. Þetta
er land á stærð við Texas en með
íbúafjölda eins og höfuðborgin Dallas.
Strandlengja landsins ræður yfir 80%
af allri umferð flutningaskipa í heim-
inum. Þannig að það er mjög mik-
ilvægt að finna góða lausn á málum í
landinu.“
Ballarin segist hafa rekið erindi í
Washington um áratuga skeið.
„Svona aðstoð eins og í Sómalíu snýst
ekki um að senda hjálpargögn heldur
að koma á viðskiptum. Þannig fær
fólk lífsviðurværi og getur komið á
jafnvægi til lengri tíma. Endalausar
sendingar af hjálpargögnum verða
bara til þess að fólk fer að slást um
þau. Þetta höfum við Bandaríkja-
menn gert í 25 ár og eytt í það
kannski 20 milljörðum dala af banda-
rísku skattfé. Það módel virkar ekki.
Því þarf að horfa öðruvísi á vanda-
málið. Þetta er eins og ég var að út-
skýra með setustofu WOW. Þar sný
ég hlutunum á hvolf. Þannig reyni ég
að horfa á viðfangsefnin með sömu
augum og fólkið sjálft. Mér hefur í
gegnum tíðina gengið vel að leysa úr
erfiðum málum með því að fjarlægja
hindranir sem fólk sér stundum ekki.
Vill horfa fram hjá ágreiningi
Á þessu tuttugu og eina ári sem ég
hef verið viðloðandi Sómalíu hef ég
kennt fólkinu að horfa fram hjá
ágreiningi. Ég hef einnig sett upp
umfangsmikla starfsemi í landinu. Ég
vil að Sómalar átti sig á hve vel þeir
eru í sveit settir hvað varðar nátt-
úruauðlindir. Þeir eru með nægan
fisk í sjónum eins og þið hér á Íslandi
og við verðum að geta fengið unga
fólkið til að breyta landinu rétt eins
og er að gerast hér á Íslandi. Það
verður að horfa til næstu kynslóðar til
að tryggja stöðugleika, öryggi og
jafnvægi. Stundum þarf nýja og
ferska rödd til að menn hlusti. Sómal-
ar eru magnað fólk, rétt eins og Ís-
lendingar.“
Sérðu frekari líkindi með þjóð-
unum?
„Já. Báðar þjóðar þurfa að glíma
við óblíð náttúruöflin en hvor á sinn
hátt. Íslendingar takast á við krefj-
andi veðurfar og einangrun land-
fræðilega og það er ótrúlegt hvað þið
hafið náð langt með jafn fátt fólk í
gegnum árin. Sómalía er hlutfallslega
fámenn einnig með þessa löngu
strandínu og þurrviðrasamt veðurfar.
Skóglendi er á undanhaldi. En sjálfs-
bjargarviðleitnin er mikil, jafnvel
þegar engin ríkisstjórn hefur verið
við völd. Mjög fáir hefðu getað lifað af
við sömu aðstæður og Sómalar hafa
þurft að búa við.“
Hún segir að í Sómalíu séu ein-
hverjar mestu olíu- og gaslindir í
heimi. „Þeir hafa til dæmis meira gas
en olíuríkið Katar. Afríka hefur verið
blessuð með gífurlegum nátt-
úruauðlindum en löndin þar hafa
gengið í gegnum erfiða nýlendutíma
rétt eins og Íslendingar. Fólk þarf að
vera frjálst til að ná að uppfylla
drauma sína á sínum eigin for-
sendum.“
Eitt af því sem veldur Michele
áhyggjum í Afríku er uppgangur Kín-
verja og annarra Asíuþjóða í álfunni
og hefur hún áhyggjur af því að það
sama sé að gerast hér á landi. „Mér
hefur verið sagt að Íslendingar horfi
ekki langt fram í tímann, öfugt við
okkur Bandaríkjamenn, sem viljum
horfa kannski 20-30 ár fram í tímann í
okkar áætlanagerð. Ég þekki marga
forseta Afríkuríkja persónulega og á
við þá bein samskipti, rétt eins við tvö
erum að ræða saman núna. Ég hef
miklar áhyggjur af afskiptum Kín-
verja í álfunni. Í þessum viðkvæmu
ríkjum þar sem lýðræðið er að skjóta
rótum hægt og sígandi. Kínverjar
stunda kröftuga leit að náttúru-
auðlindum sem eru í raun réttri í eigu
fólksins. Ég hef heyrt leiðtoga segja
mér að þeir óttist um að þeir séu á
mörkum þess að missa fullveldið og
ég hef heyrt dæmi þar sem 80-90% af
þjóðarframleiðslunni eru komin á for-
ræði Kínverja.“
Vill fjárfesta í fleiri
fyrirtækjum á Íslandi
Hún segir að þarna sé eitthvað sem
mætti læra af. „Ég heyrði að nú ný-
lega hefði aðili frá Asíu fjárfest hér í
hótelrekstri. Ég vil að Ísland verði
áfram Ísland og í eigu Íslendinga.
Þetta er svo lítið land og þjóðarstoltið
þarf að verja. Þess vegna er ég hingað
komin til að fjárfesta í samgöngu-
geiranum en einnig í nokkrum öðrum
spennandi vörumerkjum. Okkar þátt-
taka hér yrði í sönnum samvinnuanda.
Saga okkar Bandaríkjamanna í gegn-
um tíðina sannar að við förum til ann-
arra landa og réttum hjálparhönd, líkt
og við gerðum í seinni heimsstyrjöld-
inni. Fyrri eiginmaður minn sálugi var
flotaforingi í þeirri heimsstyrjöld og
tók þátt í innrásinni í Normandí á D-
deginum. Við fjölskyldan erum mjög
stolt af því. Hann dó árið 1999. Við
hjálpuðum til við að koma á jafnvægi í
Evrópu og veittum Marshall-aðstoð.
Svo fórum við aftur heim. Þannig er-
um við. Og þannig skuldbindingu
þurfa Íslendingar til lengri tíma. Það
þýðir að þið þurfið hjálp við uppbygg-
ingu innviða. Ég veit að það eru fleiri
sem hugsa eins og ég. Marriot er að
byggja hér Marriot Edition hótel. Við
þekkjum Marriot-fjölskylduna vel.
Búgarður þeirra er nokkra kílómetra í
burtu frá mínum búgarði í Virginíu.
Ég vil sjá fleiri Bandaríkjamenn koma
hingað og fjárfesta því við erum þekkt
að því að koma og vinna með fólki og
það er mikilvægt að gleyma ekki þjóð-
arstoltinu.“
Talandi um innviðina hér á landi
hlýtur Michele að hafa skoðanir á ís-
lenska bankakerfinu, verandi með
áratuga reynslu úr fjárfestingum.
„Fjármálageirinn er ein af þessum
mikilvægu undirstöðum ásamt sam-
göngum og flutningum og sam-
skiptum hverskonar. Og allt þetta
tengist svo pólitíkinni. Þegar Íslend-
ingar segja mér að þeir viti aldrei hve
há afborgunin af húsnæðisláninu
verður um hver mánaðamót klóra ég
mér í höfðinu. Það minnir mig á
ástandið í Afríku og er uppskrift að
vandamálum. Við í Bandaríkjunum
erum með örugg og áreiðanleg kerfi
þar sem þú getur fengið húsnæðislán
á lágum vöxtum og þú veist nákvæm-
lega hver afborgun lánsins er í hverj-
um mánuði. Því er hægt að treysta
eins og þú getur treyst því að sólin
komi upp á hverjum morgni. Þetta
skiptir fjölskylduna og velferð hennar
máli. Það þurfa að verða umbætur
hér í fjármálakerfinu þannig að fólk
geti uppskorið eins og það sáir. Fyrir
mig, sem kem úr fjármálageiranum,
er þetta klárlega eitthvað sem þarf að
skoða.“
Munt þú sjálf beita þér í þessum
efnum hér á landi?
„Það er klárlega til umræðu því við
viljum fjárfesta til lengri tíma á Ís-
landi. En þetta er stór fjárfesting. En
ef þú ert búinn að taka eitt skref er
auðveldara að taka fleiri og stærri
skref. Við viljum vera viss um að við
séum að láta gott af okkur leiða. Þetta
snýst ekki allt um hagnað.“
Ballarin er repúblikani og hefur
kynnst mörgum Bandaríkjaforsetum
persónulega í gegnum tíðina. Þeirra á
meðal er Donald Trump, núverandi
forseti. „Ég hitti Trump fyrst í New
York árið 1989. Ég er mikill stuðn-
ingsmaður hans. Ég tel hann hafa náð
ótrúlegum árangri. Ég vissi snemma
að honum myndi takast ætlunarverk
sitt, að ná kjöri sem forseti árið 2016.
Ég trúi því staðfastlega að hann verði
endurkjörinn á næsta ári. Hann hefur
náð ótrúlegum árangri í efnahagslíf-
inu og verið mjög sterkur „öryggis-
forseti“. Ég er stolt af því sem hann
hefur áorkað.“
Tilnefnd til þingsetu
Michele hefur sjálf verið viðloðandi
stjórnmál með beinum hætti. Hún
segist hafa verið tilnefnd til setu í öld-
ungadeildinni árið 1986 og fengið til-
nefningu sem utanríkisráðherra fyrir
Virginíu árið 1984. „Ég hef því langa
reynslu af pólitík. Ég er repúblikani,
með trúarlegan grunn auðvitað, og
tala fyrir mjög hefðbundnum fjöl-
skyldugildum.“
Til að útskýra nánar hvað er að ger-
ast í Bandaríkjunum þessi misserin
segir Micele að magnaðir hlutir séu til
dæmis að gerast í Ryðbeltinu svokall-
aða í Bandaríkjunum, í ríkjum eins og
Michigan, Wisconsin, Indiana, Illinois,
Ohio, og Pennsylvaniu, svæði sem
þekkt er sem miðpunktur iðnfram-
leiðslu í Bandaríkjunum. „Heilt á litið
hafa Bandaríkjamenn það betra nú en
áður. Hlutabréfamarkaðurinn
blómstrar, dollarinn er sterkari og
veðlánin eru óbreytt. Þannig að þegar
landsmenn horfa í veskið og sjá að þeir
eiga meira í dag en í gær er það besti
vitnisburðurinn um hvernig gengur.“
Hún segir iðnað vera að lifna við í
landinu. „Í mínu heimaríki, Vestur-
Virginíu, eru menn aftur búnir að
opna kolanámur. Stálverksmiðjur
hafa sömuleiðis verið opnaðar á nýjan
leik og stórmarkaðir sem var lokað
vegna íþyngjandi reglugerða og
kvaða eru á leiðinni að verða opnaðir
aftur. Störfum fjölgar ört í landinu.
Vel gert, herra forseti.“
Við endum samtalið á persónu-
legum nótum. Ég spyr hana út í fjöl-
skylduhagi. Hún er tvígift, og sonur
hennar frá fyrra hjónabandi kennir
stjórnmálafræði og siðfræði við
Georgetown-háskóla. „Ég er mjög
stolt af honum. Ég á engin barnabörn
enn sem komið er en ég er að leita að
góðri íslenskri eiginkonu fyrir son
minn. Ég þarf að koma með hann
hingað vegna þess,“ segir Ballarin og
hlær. Þá segist hún hlakka til að
koma með eiginmanni sínum hingað
til lands. „Hann er 83 ára gamall og
kynntist Íslandi á undan mér. Hann
kom hérna við á leið sinni til Ítalíu á
árum áður. Við munum koma saman
hingað á næstunni á leið okkar í frí til
Ítalíu.“
”
Heilt á litið hafa Bandaríkjamenn það betra nú
en áður. Hlutabréfamarkaðurinn blómstrar,
dollarinn er sterkari og veðlánin eru óbreytt.
Þannig að þegar landsmenn horfa í veskið og
sjá að þeir eiga meira í dag en í gær er það
besti vitnisburðurinn um hvernig gengur.
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 24. JÚLÍ 2019 11VIÐTAL
DALVEGI 10-14 | 201 KÓPAVOGI | SÍMI 540 7000 | FALKINN.IS
Veldu öryggi
SACHS – demparar
ÞAÐ BORGAR SIG AÐ NOTA ÞAÐ BESTA