Morgunblaðið - 30.12.2019, Side 4

4 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 30. DESEMBER 2019
595 1000
Bir
tm
eð
fyr
irv
ar
au
m
pr
en
tvi
llu
r.
He
im
sfe
rð
ir
ás
kil
ja
sé
rr
étt
til
lei
ðr
étt
ing
aá
slí
ku
.A
th.
að
ve
rð
ge
tur
br
ey
st
án
fyr
irv
ar
a
MIKIÐÚRVALSÓLARÁFANGASTAÐA
SUMARIÐ 2020
KYNNTU ÞÉR ÚRVALIÐ Á
WWW.HEIMSFERDIR.IS
Guðmundur Magnússon
gudmundur@mbl.is
„Eignarréttarhagsmunir á jörðum
eru mjög mikilvægir og varðir í
stjórnarskrá og það á ekki að beita
eignarnámi vegna almannahagsmuna
nema í ýtrustu neyð,“ sagði Sigurður
Eyþórsson, framkvæmdastjóri
Bændasamtakanna, þegar leitað var
álits hans á ummælum Njáls Trausta
Friðbertssonar, þingmanns Sjálf-
stæðisflokksins í Norðausturkjör-
dæmi, í blaðinu fyrir helgi um að ekki
gengi að réttur landeigenda væri svo
sterkur að þeir hefðu algert neitunar-
vald um framkvæmdir á sínu eignar-
landi ef þær skiptu miklu máli fyrir
almenning. Þingmaðurinn var þar að
vísa til umræðna í kjölfar óveðursins
á dögunum um andstöðu ákveðinna
landeigenda við raflínur.
Sigurður segir að það kunni þó að
vera nauðsynlegt í einstaka tilfellum
að beita eignarnámi og þá þurfi að
leggja áherslu á að línur eða jarð-
strengir séu lögð með þeim aðferðum
sem landeigendur telja að valdi sér
minnstu tjóni. Einnig mætti þá líta til
lands í eigu hins opinbera. Hann segir
að það sé ekki til nein einföld lausn á
þessu máli en Bændasamtökin séu
ekki mótfallin hugmynd þingmanns-
ins um að endurskoða löggjöf sem
gildir um helstu innviði samfélagsins
og greina stöðuna með tilliti til þjóð-
aröryggis.
Sigurður bendir á að eigendahópur
lands í dreifbýli sé mjög fjölbreyttur.
Hið opinbera (ríki og sveitarfélög) sé
þar að auki stærsti einstaki landeig-
andi hérlendis. Bændasamtökin geti
eðli málsins samkvæmt ekki talað
fyrir aðra en sína félagsmenn, sem
eru fyrst og fremst starfandi bændur.
Hann segir að í kjölfar óveðursins
hafi samtökin ályktað um aðgerðir
sem grípa þurfi til og m.a. bent á að
bæta þurfi verulega afhendingar-
öryggi á rafmagni og hraða eins og
kostur er að koma dreifilínum raf-
magns í jörð. Endurmeta þurfi hvar
sé nauðsynlegt að varaaflsstöðvar séu
fyrir hendi og tryggja eldsneytis-
birgðir fyrir þær í skilgreindan tíma.
Þá þurfi fjarskiptakerfið að þola að
vera án rafmagns tímabundið og
styrkja þurfi GSM-símkerfið.
Verði aðeins í ýtrustu neyð
 Bændasamtökin mótfallin tillögum um að beita landeigendur eignarnámi
 Eignarréttarhagsmunir á jörðum bænda sagðir vera mjög mikilvægir
Morgunblaðið/Sigurður Aðalsteinsson
Land Deilt er um rétt landeigenda til að stöðva lagningu raflína.
Þingmenn Miðflokksins, með
Gunnar Braga Sveinsson í
broddi fylkingar, hafa lagt fram
beiðni um skýrslu frá forsætis-
ráðherra um aðdraganda og af-
leiðingar óveðursins dagana 9.-
11. desember sl., viðbúnað og
úrbætur. Í greinargerð með til-
lögunni segir m.a. að illskiljan-
legt sé að á meðan björgunar-
menn undirbjuggu sig fyrir
óveðrið hafi opinberir aðilar
ekki gert hið sama. Svo virðist
sem RARIK, Landsnet og ef til
vill fleiri hafi ekki gert sambæri-
legar ráðstafanir. „Í það
minnsta virðist sem ekki hafi
verið fluttur búnaður sem grípa
mætti til, svo sem varaafls-
stöðvar og rafmagnsstaurar,
sem verður að teljast sérstakt í
ljósi þess sem áður hefur gerst
og hve ítarlega hafði verið varað
við veðrinu,“ segir þar m.a.
Skýrsla í kjöl-
far óveðurs
MIÐFLOKKURINN
Undirbúningur áramótabrenna er í fullum gangi en þær
verða haldnar á tíu stöðum á höfuðborgarsvæðinu, þar á með-
al á Ægisíðu. Þar stóðu starfsmenn borgarinnar í ströngu við
að safna eldivið í brennuna í gær. Á ári hverju leggja fjöl-
margir leið sína að áramótabrennu áður en skaupið er barið
augum og nýja árið gengið í garð.
Reykjavíkurborg hefur þá auglýst sérstök skotsvæði fyrir
flugelda á þremur stöðum á höfuðborgarsvæðinu, á Skóla-
vörðuholti, Klambratúni og Landakotstúni. Gæsluliðar verða
á svæðunum frá klukkan tíu til eitt á gamlárskvöld. Á þessum
stöðum safnast árlega mikill mannfjöldi og er með þessu
reynt að draga úr hættu á slysum af völdum skotelda.
Morgunblaðið/Kristinn Magnússon
Safna í brennur og undirbúa sig fyrir áramótin
Teitur Gissurarson
teitur@mbl.is
„Baklandið okkar er farið að banka
verulega á og vill að búinn sé til ein-
hver meiri þrýstingur. Það verða
okkar fyrstu skref eftir áramót, að
leggja það niður fyrir okkur.“ Þetta
segir Árni Stefán Jónsson, formað-
ur Sameykis, í samtali við Morgun-
blaðið um kjaraviðræður félagsins,
en Árni er einn þeirra stéttarfélags-
formanna sem taka á móti nýju ári
án þess að félagsmenn þeirra hafi
samið á ný.
„Nú er eiginlega alveg komið nóg
af þessum hægagangi sem er búinn
að vera í níu mánuði og lítið sem
ekkert gengið.“
Spurður frekar um væntanlegar
aðgerðir segir Árni: „Við förum
fyrst í vægari aðgerðir og svo, eftir
því hvort einhverju fleytir fram eða
hvort allt verður stopp, endar þetta
í harðari aðgerðum. Það bara segir
sig sjálft.“
„Ofboðslegur hægagangur“
Spurður um stöðuna í kjaravið-
ræðum sinna félagsmanna, nú þegar
nýja árið gengur í garð, segir Ragn-
ar Þór Stefánsson, formaður Kenn-
arasambands Íslands: „Það hefur
náttúrlega verið ofboðslegur hæga-
gangur á samningum hins opin-
bera.“ Segir hann að meiri pressa sé
á að klára samninga við ríkið, þ.e.
samninga framhaldsskólakennara,
enda sé venjan að sveitarfélög, sem
semja við grunnskólakennara, fylgi
fordæmi ríkisins. Þá hafi félögin
sem semja við ríkið, þ.e. Félag
framhaldsskólakennara og Félag
stjórnenda í framhaldsskólum, verið
samningslaus lengur. „Þar er bið-
lundin minni.“ Spurður um mögu-
legar aðgerðir segir hann: „Ef þetta
endar í einhverjum átökum, sér-
staklega þegar um er að ræða hnút
sem hefur verið fastur svona lengi,
óttast ég að áhrifin gætu orðið af
stærðargráðu sem enginn myndi
óska sér. Hvorki félagsmenn né aðr-
ir.“ Þá bætir hann við: „Ég held að
hinn almenni félagsmaður, og sömu-
leiðis hinn almenni Íslendingur, óski
þess mjög einlæglega að ekki komi
til átaka.“
Sverrir Jónsson, formaður samn-
inganefndar ríkisins, segir spurður
út í horfur í kjaraviðræðum á nýju
ári: „Við höfum átt í samtali við alla
okkar viðsemjendur. Við eigum bók-
aða fundi með öllum okkar viðsemj-
endum í janúar og höldum áfram að
funda.“ Þá segir hann: „Við erum
reiðubúin til að ganga frá samningi
á sömu nótum og lífskjarasamning-
arnir í vor.“
Gæti endað í aðgerðum
 Baklandið í Sameyki orðið óþreyjufullt  Framhaldsskóla-
kennarar sömuleiðis  Ríkið á fundi með öllum á nýju ári