Börn og menning - 01.09.2004, Qupperneq 22

20
Börn og menning
á Ljónasi verður til þess að hann verður
fyrir aðkasti annarra og er að því kominn
að gefast upp þegar rödd sögumannsins
stappar í hann stálinu og hvetur hann til að
halda áfram, því maður viti nefnilega aldrei
hvernig sagan kemur til með að enda. Ljónas
lætur segjast og ákveður að berjast áfram."
Hver er þá boðskapur leikritsins að
mati Guðmundar? „I raun er erfitt fyrir
mig að tala um boðskapinn í verkinu.
Aðalmarkmiðið með sýningunni er að
skemmta áhorfendum og út frá því geng
ég. Hins vegar er verkið táknrænt fyrir margt
í lífinu og það býður þar af leiðandi upp á
heimspekilegar vangaveltur ef því er að
skipta. Hver og einn ætti þá að geta túlkað
söguna á sinn háttt. Það er þó alveg Ijóst
að Ljónas lærir að hann verður að standa
með sjálfum sér og í þeirri uppgötvun hans
kristallast sagan," segir Guðmundur og bætir
svo við: „Það er undir okkur sjálfum komið
hvernig við tökum á þeim vandamálum sem
upp koma í lífi okkar."
Eru skilaboðin þá kannski þau að við
megum ekki gefast upp þó á móti
blási? spyr ég harðákveðin í að koma betur
höndum yfir boðskapinn.
Guðmundur horfir svolítið mæðulega á
mig og segir síðan: „Ein af ástæðum þess
að ég á erfitt með að tala um boðskapinn
í verkinu er sú að við sem að sýningunni
stöndum lítum á verkið sem andsvar við
mötun. Við viljum að fólk staldri við og
hugsi um hraðann í þjóðfélaginu og hvað
það er í raun stutt síðan við höfðum
ekki tölvuleiki, teiknimyndir eða aðra
sambærilega afþreyingu til að hafa ofan af
fyrir okkur. í því Ijósi tileinkum við sýninguna
förumönnunum, sem eru upphafsmenn
leiklistarinnar á Islandi, en þeir flökkuðu á
milli bæja og fluttu ábúendum fréttir og
skemmtiatriði. Áhrifa förumannanna gætir
þá í verkinu á þann hátt að framsetning
þess miðar að því að hvetja ímyndunarafl
áhorfenda."
Þetta hljómar vel, en hvernig í
ósköpunum erfariðað þessu? „Sýningin
verður búin til i hugum áhorfenda, á þann
hátt að í henni verður hvorki stuðst við
leikmuni né búninga. Leikarinn verður þess
í stað hvítmálaður í framan og með hvíta
hanska, ekki ósvipaður látbragðsleikara,
og mun hann í samvinnu við massívan
hljóðheim sýningarinnar gefa tilfinningu
fyrir þeim heimi sem persónur verksins lifa
(. Þannig fær hver og einn tækifæri til að
upplifa verkið og skilja á sinn hátt."
En finnst Guðmundi ekki mikilvægt
að barnaleikrit hafi boðskap? „Það
er mikilvægast að barnasýningar séu
skemmtilegar, því ef þær eru það þá er
einhver boðskapur að baki. Ef boðskapurinn
er of augljós, er hætta á að sýningin verði
leiðinleg. Hvað þetta varðar aðhyllist ég
hugmyndir þýska leikritaskáldsins Bertolts
Brechts, sem sagði eitt sinn eitthvað á þessa
leið: „Entertainment first, then education",
en honum var mikið í mun að fræða í
gegnum leikrit sín."
Er þá ekki nauðsynlegt að börn
komi í fylgd með fullorðnum á
sýninguna, svo fræðslan fari ekki
forgörðum? „Draumurinn er að þetta
verði fjölskyldusýning og hef ég sett fram
ýmsar hugmyndir um það hvernig hægt
væri að fylgja sýningunni eftir svo börnin
fái tækifæri til að ræða þær heimspekilegu
og sálfræðilegu vangaveltur sem upp kunna
að koma hjá þeim. Ein hugmyndin er að
koma á umræðum eftir hverja sýningu og
jafnvel setja fram umræðupunkta í leikskrá
sem hægt væri að styðjast við þegar heim
er komið. Þannig hvetjum við líka til þess að
börn og fullorðnir ræði saman en fáir virðast
gefa sér tíma til þess nú til dags. Til að gera
þetta að veruleika hef ég fengið til liðs við mig
sálfræðinginn Hafstein Gunnar Hafsteinsson
og barnaheimspekinginn og skólastjóra
Heimspekiskólans Brynhildi Sigurðardóttur,
en þau munu stýra fræðslunni samfara
sýningunni. Fyrst og fremst á þetta þó að
vera skemmtileg sýning fyrir fjölskylduna
sem hægt er að hafa gagn af."
Ég sé ekki betur en barnasagan hennar
Guðrúnar Evu sé í góðum höndum leikarans
með Ijónsmakkann og það verður spennandi
að sjá hvernig viðtökurnar verða þegar
Söguleikhúsið frumsýnir verkið í vetur.
Jóna Valborg Árnadóttir
Söguleikhúsið sýnir Ljónið sem gat ekki
öskrað.
Að verkinu koma eftirtaldir aðilar:
Guðrún Eva Mínervudóttir, rithöfundur
Guðmundur Jónas Haraldsson, leikari/leikstjóri
Áki Ásgeirsson, tónskáld
Olga Holownia, Ijósmyndari og grafiklistakona
Ólafur Pétur Georgsson, Ijósamaður
Sigurþór Albert Heimisson, leikstjóri/leikari
Hafsteinn Gunnar Hafsteinsson, ráðgjöf/
sálfræðingur
Brynhildur Sigurðardóttir, barnaheimspekingur/
skólastjóri Heimspekiskólans
Jónas Jónasson kvikmyndagerðarmaður (Edison
Lifandi Myndir)
Gustavo Marcelo Blanco, animation
Páll (van Pálsson, tónlistarmaður og tónskáld