Morgunblaðið - 04.08.2021, Blaðsíða 13

13
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 4. ÁGÚST 2021
Þoka Svakalegur hiti var á landinu sunnanverðu í síðustu viku og skilaði það miklum þokubakka í Hafnarfirði um helgina. Hafði það þó lítil áhrif á duglega hlaupara.
Árni Sæberg
Borgarstjórnarkosn-
ingar fara fram í maí á
næsta ári eða eftir tíu
mánuði. Það er ekki
langur tími í pólitík.
Núverandi meirihluti í
borgarstjórn hefur á
síðustu þremur árum
ástundað slæma stjórn-
sýslu, tekið afar lítið til-
lit til margvíslegra al-
varlegra athugasemda
íbúa og algjörlega van-
rækt nauðsynlegar framkvæmdir í
samgöngumálum. Á sama tíma hefur
stjórnsýsla borgarinnar þanist út,
starfsfólki borgarinnar fjölgað gríð-
arlega og fjárhagsstaða hennar versn-
að ár frá ári. Meira en nóg er komið af
stjórnarháttum og fjölmörgum mis-
ráðnum aðgerðum núverandi meiri-
hluta í Reykjavík. Mál er að linni.
Tillitsleysi og yfirgangur gagnvart
íbúum í fjölmörgum mikilvægum
hagsmunamálum, sem varða íbúana
miklu, er nánast meginregla hjá
meirihlutanum. Óhætt er að fullyrða
að í mörgum málum beiti meirihlutinn
ofbeldi gagnvart íbúum og fyrir-
tækjum, sbr. það sem átt hefur sér
stað í skipulagsmálum víða í borginni
og ekki síst gagnvart fjölmörgum eig-
endum verslana við Laugaveginn.
Kosningaloforð kynnt
vel fyrir kjósendum
Það er nokkuð augljóst að við val
frambjóðenda á framboðslista Sjálf-
stæðisflokksins fyrir næstu borgar-
stjórnarkosningar verði viðhaft próf-
kjör, sem allir flokksbundnir
sjálfstæðismenn í Reykjavík geta tek-
ið þátt í. Í undanfara prófkjörs er
nauðsynlegt að frambjóðendur upp-
lýsi væntanlega þátttakendur í próf-
kjöri um afstöðu sína til einstakra
mikilvægra hagmunamála borg-
arinnar, ekki síst málefna sem lögð
verður sérstök áhersla á í komandi
kosningum. Mikilvægt er að þau
stefnumál sem frambjóðendur sam-
einast um verði rækilega kynnt öllum
þeim sem kosningarétt hafa í komandi
borgarstjórnarkosningum.
Öflugt kosningastarf
grundvöllur árangurs
Svör frambjóðenda verða að vera
markviss og ákveðin þannig að þátt-
takendur í prófkjöri hafi sem gleggst-
ar upplýsingar um afstöðu þeirra sem
vilja skipa framboðslista Sjálfstæð-
isflokksins. Í framhaldi
af prófkjöri og síðan
samþykki framboðslist-
ans er nauðsynlegt að
frambjóðendur komi sér
saman um skýr stefnu-
mál sem lögð verður
áhersla á í komandi
borgarstjórnarkosn-
ingum í maí 2022.
Kosningaloforð sem
byrja á „stefnt skal að“
o.s.frv. eru lítils virði,
heldur verða kosninga-
loforð frambjóðenda
Sjálfstæðisflokksins að vera með
þeim hætti að kjósendur hafi skýran
valkost í kosningunum. Öflugt og vel
skipulagt kosningastarf og skýr
kosningaloforð, sem frambjóðendur
eru einhuga um að fylgja eftir, er al-
gjör forsenda þess að Sjálfstæðis-
flokkurinn styrkist og auki fylgi sitt.
Óbreyttur meirihluti
verður Reykvíkingum dýr
Óbreyttur meirihluti í borgar-
stjórn eftir næstu borgarstjórnar-
kosningar verður Reykvíkingum dýr.
Þá verður haldið áfram með fyrir-
hugaða borgarlínu, sem mun kosta
um 100 milljarða króna, en nauðsyn-
legar samgöngubætur vítt og breitt
um borgina látnar sitja á hakanum,
líkt og verið hefur síðustu þrjú árin.
Reyndar eru árin orðin sjö.
Það verður áfram þrengt að starf-
semi Reykjavíkurflugvallar, m.a. með
stórfelldri íbúðabyggð þétt við flug-
völlinn, og haldið áfram að koma í veg
fyrir eða tefja afar nauðsynlegar
samgöngubætur í borginni, t.d. fram-
kvæmd mislægra gatnamóta á
Reykjanesbraut/Bústaðavegi og
byggingu Sundabrautar. Síðast en
ekki síst stefnir í að unnin verði veru-
leg skemmdarverk á Elliðaárdal við
Stekkjarbakka, ekki síst með 4.500
fermetra byggingu Bio-Dome á því
svæði, sem einstaklingur ætlar að
byggja fyrir 4,5 milljarða króna.
Eftir Vilhjálm Þ.
Vilhjálmsson
» Tillitsleysi og yfir-
gangur gagnvart
íbúum í fjölmörgum
mikilvægum málum,
sem varða íbúana miklu,
er nánast meginregla
hjá meirihlutanum.
Vilhjálmur Þ.
Vilhjálmsson
Höfundur er fv. borgarstjóri.
Sóknarfæri
Sjálfstæðisflokks-
ins í ReykjavíkÓvenjuleg versl-
unarmannahelgi er að
baki og vonandi hafa
flestir átt gott frí síð-
ustu daga og vikur –
náð að hlaða rafhlöð-
urnar. Hvort sem
kjósendum líkar betur
eða verr er kosninga-
baráttan fyrir þing-
kosningarnar 25.
september að hefjast.
Líklegt er að fyrst í stað fari bar-
áttan rólega af stað en síðan eykst
þunginn eftir því sem nær dregur
kjördegi. Á þeim 52 dögum sem
eru til kosninga verða mörg loforð
gefin – flest um aukin ríkisútgjöld
venju samkvæmt.
Þótt stjórnmálaflokkarnir eigi
eftir að leggja flest spilin á borðið
ættu kjósendur að geta gert sér
þokkalega grein fyrir því við
hverju má búast. Það liggur til
dæmis fyrir að Samfylkingin og Pí-
ratar lofa að eiga ekki samstarf við
Sjálfstæðisflokkinn í ríkisstjórn.
Draumurinn er ríkisstjórn á
grunni svokallaðs Reykjavíkur-
módels vinstriflokkanna sem Við-
reisn gerði mögulegt að smíða eftir
síðustu sveitarstjórnarkosningar.
Eftir síðustu þingkosningar
komu forystumenn Samfylkingar,
Pírata og Viðreisnar saman til
fundar til að kanna grundvöll að
samstarfi flokkanna í ríkisstjórn
eða stjórnarandstöðu, ef svo bæri
undir. Formaður Samfylking-
arinnar fullyrti í fjölmiðlum að á
fundi þríflokksins væru „komin
saman frjálslyndu öflin í íslenskum
stjórnmálum“. Merkimiða-pólitík
er þríflokknum eðlislæg.
Ekki er við öðru að búast en að
þríflokkurinn komi saman til fund-
ar eftir komandi kosningar (og
sjálfsagt fyrir kosningar einnig) til
að leggja drög að ríkisstjórn
vinstriflokkanna.
Gangi draumur þríflokksins um
ríkisstjórn eftir má ganga út frá
því að skattar og álögur á launa-
fólk og fyrirtæki hækki, ríkisút-
gjöld og skuldir aukist, atvinnu-
vegafjárfesting dragist saman og
ríkisreksturinn verði óhagkvæmari
og þjónustan verri. Þetta er ekki
uppskrift að fjölbreyttara sam-
félagi eða bættum lífskjörum.
Virðing fyrir sjálfsaflafé
Þegar kolefnisgjöld voru hækk-
uð um 50% var það í huga frjáls-
lyndra þingmanna Samfylking-
arinnar eftirgjöf, þar sem þau
hefðu ekki verið hækkuð um 100%.
Ríkisstjórnin væri með því að af-
sala sér tekjum með því að ýta á
„einn takka“. Hið
sama á við um fjár-
magnstekjuskattinn,
að ekki sé talað um
loforðið um að leggja
að nýju á eign-
arskatta, sem leggjast
einna þyngst á eldri
borgara. Þeir sem
kappsamastir eru að
líma á sig merkimiða
frjálslyndis líta á það
sem „eftirgjöf tekna“
og „afsal“ ef sæmi-
legrar hófsemdar er gætt í skatt-
heimtu. Virðingin fyrir sjálfsaflafé
og eignum einstaklinga þvælist
ekki fyrir þeim sem líta á svo á að
ríkið sé að veita „nettóeftirgjöf“
þegar einstaklingar „fá“ að halda
einhverju eftir af því sem þeir afla
og spara.
Þetta er hugmyndafræðin sem
hugsanleg ríkisstjórn vinstriflokk-
anna mun byggja á. Og fyrir al-
menning en ekki síst ungt fólk
hlýtur það að vera áhyggjuefni.
Ungt fólk getur valið sér búsetu að
mestu óháð landamærum. Það er
alþjóðlega menntað og margtyngt.
Það er auðvitað gleðileg hve unga
kynslóðin er alþjóðlega samkeppn-
ishæf – hæfileika- og hug-
myndarík. Það skiptir sköpum fyr-
ir samkeppnishæfni okkar
Íslendinga og lífskjör almennt að
gera það eftirsóknarvert fyrir ungt
fólk að setjast hér að. Þar skiptir
skattbyrðin máli sem og hvernig
opinber þjónusta á borð við heil-
brigðisþjónustu og menntakerfið
er. Ísland er og verður í sam-
keppni við önnur lönd, ekki síst um
ungt vel menntað fólk á öllum svið-
um. Hugmyndafræði skattheimtu-
flokkanna leiðir óhjákvæmilega til
verri stöðu okkar í þeirri keppni.
Fanga athygli fjölmiðla
Ég hef í gegnum árin reynt að
vekja athygli á því að fjárstjórn
ríkisins snúist ekki síst um að nýta
takmarkaða fjármuni með skyn-
samlegum hætti. Forgangsröðun
útgjalda, skipulag ríkisrekstrar og
hvernig opinber þjónusta er skipu-
lögð skiptir almenning æ meira
máli. Hvernig sameiginlegir fjár-
munir og eignir eru nýtt í þau
verkefni sem við höfum falið ríkinu
að annast og/eða fjármagna er
mikilvægara fyrir almenning en að
hámarka tekjur sem renna í gegn-
um ríkiskassann.
Eitt mesta hagsmunamál skatt-
greiðenda á komandi árum er að
innleiddir verði árangurs-
mælikvarðar á öllum málasviðum
ríkisútgjalda. Ríkissjóður – þing-
menn og ráðherrar – á að gera
skýrar og auknar kröfur til allrar
opinberrar þjónustu – ekki síst á
sviði menntunar og heilbrigðis-
þjónustu.
En það er borin von að þeir
stjórnmálamenn sem eru sann-
færðir um að flest vandamál verði
leyst með auknum fjármunum hafi
forystu um að auka kröfur til opin-
berra aðila. Kannski vita þeir hinir
sömu (a.m.k. einhverjir þeirra] –
innst inni – að þeir eru að blekkja
sjálfa sig og aðra. Loforð um aukin
útgjöld í allt milli hins og jarðar
eru auðveldari en fyrirheit um
betri nýtingu fjármuna og miklu
líklegri til að fanga athygli fjöl-
miðla og öflugra þrýstihópa. Þann-
ig þenst ríkið út og reksturinn
verður óhagkvæmari og þjónustan
verri.
Endar með ósköpum
Í kosningabaráttunni sem er
fram undan verður ekki síður for-
vitnilegt að fylgjast með umfjöllun
fjölmiðla en stefnu og yfirlýsingum
frambjóðenda. Fjölmiðlar eru
gjarnir á að gefa stjórnmálamönn-
um tækifæri til að gefa hástemmd
loforð óháð því hvort fyrir þeim
séu innistæður. Sé loforðið hærri
útgjöld, hærri skattar og aukin
umsvif ríkisins fær stjórnmála-
maðurinn greiðan aðgang að fjöl-
miðlum og getur þokkalega
áhyggjulaus gefið út stórar yfirlýs-
ingar án gagnrýnna spurninga.
Þessu er öfugt farið hjá þeim sem
berst fyrir lækkun skatta. Hann er
krafinn svara við því hvernig hann
ætli að „fjármagna“ lækkun
skatta.
Það virðist flestum fjölmiðl-
ungum í blóð borið að tortryggja
fremur þá sem telja skynsamlegt
að gæta hófsemdar í álögum en þá
sem líta á það sem „afsal“ ríkisins
á tekjum að létta byrðar launa-
fólks og fyrirtækja. Hættan er sú
að þetta viðhorf verði ríkjandi á
komandi árum eftir því sem fjöl-
miðlar verða háðari ríkisvaldinu
fjárhagslega. Þetta á einnig við
um starfsemi stjórnmálaflokka –
ríkisvæðing þeirra endar með
ósköpum. En uppboðsmarkaður
stjórnmálanna verður líklega líf-
legri. Allt á kostnað skattgreið-
enda.
Eftir Óla Björn
Kárason
» Sé loforðið hærri út-
gjöld, hærri skattar
og aukin umsvif ríkisins
fær stjórnmálamað-
urinn greiðan aðgang að
fjölmiðlum.
Óli Björn Kárason´
Höfundur er alþingismaður
Sjálfstæðisflokksins.
Fyrsta, annað og þriðja !