Fréttablaðið - 02.06.2022, Síða 8

Okkur hefur loksins
tekist að sannprófa
hana í litlu keri og á
næstu árum er stefnan
sett á að skala hana
frekar.
Jón Hjaltalín Magnússon
Íslenska verkfræðifyrirtækið
Arctus vinnur nú að því að
gera álframleiðslu bæði lofts­
lagsvæna og sjálfbæra með
nýstárlegum aðferðum sem
vekja athygli á heimsvísu.
ser@frettabladid.is
IÐNAÐUR Álframleiðendur á Íslandi
jafnt sem víða um heim eru að hefja
græna vegferð í átt að kolefnishlut­
leysi, en þar nýtast ekki síst nýjar
uppgötvanir á sviði umhverfis­
vænnar álframleiðslutækni.
Íslenska verkfræðifyrirtækið
Arctus, sem leitt er af Jóni Hjalta­
lín Magnússyni verkfræðingi,
hefur á undanförnum árum unnið
að þróun á kolefnislausu álfram­
leiðsluferli sem losar súrefni í stað
koltvísýrings – og afstýrir með þeim
hætti efnamengun af völdum fram­
leiðslunnar.
„Þetta er alger bylting í áliðnaði,“
segir Jón Hjaltalín Magnússon,
framkvæmdastjóri Arctus, sem
hefur ásamt samstarfsfólki sínu –
og vísindamönnum á vegum HR og
tveimur þýskum háskólum – þróað
nýju aðferðina svo árum skiptir og
eru nú að uppskera. „Okkur hefur
loksins tekist að sannprófa hana í
litlu keri og á næstu árum er stefnan
sett á að skala hana frekar. Í fyrstu
upp í tíu þúsund ampera ker árið
2024 og loks upp í fulla kerstærð,
200 þúsund ampera, árið 2028,“
segir Jón Hjaltalín.
Þennan árangur þakkar hann
ekki síst ríkum fjárstuðningi frá
þýska álrisanum Trimet, sem rekur
fjögur álfyrirtæki í heimalandinu,
en það fyrirtæki hafi beinlínis veðj­
að á uppgötvun Arctus eftir að ein
virtasta rannsóknarstofnun Þýska­
lands, Julich, gaf íslensku aðferðinni
afar góða einkunn.
„Þetta er eiginlega stóra fréttin,“
bendir Jón Hjaltalín á, en það sé stór
ávinningur af því að fá þessa eink­
unn frá stofnuninni – og til marks
um vigt hennar sé að þar starfi sex
þúsund vísindamenn og verkfræð­
ingar.
Fyrir vikið er rannsóknarvinna
Arctus vel fjármögnuð á næstu
árum, en forkólfar Trimet muni
veita 700 milljónum í þróunar­
vinnuna. „En þetta er ekki búið.
Risastórir keppinautar á borð við
Alcoa og Rio Tinto Alcan keppast
líka við að finna upp svipaða leið
og við, en ég er samt bjartsýnn fyrir
okkar hönd,“ segir Jón Hjaltalín
Magnússon. ■
Íslensk uppgötvun afstýrir mengun í áliðnaði
Jón Hjaltalín
Magnússon,
verkfræðingur
og fram-
kvæmdastjóri
Arctus, ásamt
samstarfsfólki
sínu.
FRÉTTABLAÐIÐ/
AÐSEND
Svona virkar nýja aðferðin
Kolefnislaust álframleiðsluferli losar súrefni í stað koltvísýrings.
Notuð eru forskaut úr málmblöndum í stað kolefnis og bakskaut
úr keramiki. Þar sem forskautin taka ekki þátt í efnahvarfinu eru
þau sögð vera óvirk. Helsti kosturinn við þessa nýju framleiðsluað-
ferð er sá að enginn koltvísýringur myndast í framleiðsluferlinu,
eingöngu ál og súrefni. Hágæða ál með þessari nýju aðferð hefur
þegar verið framleitt á tilraunastofu og þar með staðfest virkni
framleiðsluferilsins.
Loftslag jarðar er í húfi
Menn hafa lengi brennt viði
og kolum án þess að styrkur
koltvísýrings ykist verulega
í andrúmslofti. Hafið og
gróður jarðar gátu þá tekið
til sín koltvísýringinn sem til
féll svo að styrkur hans í lofti
hélst óbreyttur. Þá var jafn-
vægi í hringrás koltvísýrings
um hnöttinn, jafnmikið fór
inn og út úr andrúmsloftinu.
En nú nær sjór og gróður
aðeins að taka upp helming
þess koltvísýrings sem berst
inn í andrúmsloftið. Hinn
helmingurinn safnast fyrir
í lofthjúpi jarðar og eykur
gróðurhúsaáhrif.
LANDSBANKINN. IS
Komum
hlutunum
á hreyfingu
Við bjóðum hagstæðar leiðir
til að fjármagna ný og notuð
atvinnutæki og bíla sem henta
rekstrinum þínum.
8 Fréttir 2. júní 2022 FIMMTUDAGURFRÉTTABLAÐIÐ