Morgunblaðið - 17.08.2022, Page 4

4 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 17. ÁGÚST 2022
Steinþór Stefánsson
steinthors@mbl.is
„Gosið er orðið býsna lítið. Rennslið
er núna kannski einn tíundi af því
sem var allra fyrstu klukkutímana.
Mælingin í gær staðfestir það,“ seg-
ir Magnús Tumi Guðmundsson
jarðeðlisfræðingur um mælingar
Jarðvísindastofnunar Háskóla Ís-
lands í fyrradag. Samkvæmt þeim
var meðalrennsli hrauns á yfirborði
í eldgosinu í Meradölum um þrír
rúmmetrar á sekúndu frá laugar-
degi til mánudags, þegar tekið er
tillit til holrýmishlutfalls í hraun-
inu.
„Gosið er fremur máttlítið og
framleiðir lítið efni en ómögulegt er
að segja til um hvort þetta sé tíma-
bundið eða hvort að það lognist út
af í framhaldinu,“ segir hann í sam-
tali við Morgunblaðið.
Magnús Tumi segir gosið í Mera-
dölum vera enn í gangi en það hefur
dregið úr því á síðustu dögum.
„Það hefur minnkað mikið og er
orðið jafnvel minna en gosið í fyrra
var þegar minnst var í því. Við verð-
um bara að sjá hverju fram vindur.“
Ólík aburðarás
Magnús Tumi segir atburðarás
gossins nú vera ólíka gosinu í fyrra.
Gosið í ár byrjaði með krafti en gos-
ið í fyrra byrjaði örlítið rólegar.
„Gosið í fyrra náði hámarki um
miðbikið og fyrstu tvær vikurnar
var mesti krafturinn, sem var einn
fjórði af því sem var í gosinu núna,
en svo fór það að eflast. En þetta
hefur verið aðeins öðruvísi atburða-
rás þó að um sambærilega gos-
hegðun sé að ræða hjá þessum
tveimur gosum.“
Langmest í byrjun
Þorvaldur Þórðarson, prófessor í
eldfjallafræðum, sagði í samtali við
mbl.is að gosið hefði lítið breyst frá
því á mánudag.
„Það virðist vera sem það hafi
dregið aðeins úr því, en þó nokkuð á
sama dampi.
Þorvaldur sagði aðspurður að erf-
itt væri að segja til hvort umræddar
mælingar bentu til þess að goslok
nálguðust eða hvort nú væri aðeins
tímabundin lægð í gosinu.
„Það er erfitt að segja til um það.
Það var náttúrlega langmest í byrj-
un, um fimmtán rúmmetrar á sek-
úndu. Ef gosið heldur þeim dampi
sem það er á núna þá gæti það varað
í töluverðan tíma. En við vitum líka
að gos geta hætt skyndilega, það
geta verið utanaðkomandi atburðir,
svo sem jarðskjálfti, sem valda því
að gosopið lokast.“
Nýtt gostímabil
Þorvaldur reiknar fastlega með
því að nú sé hafið nýtt gostímabil á
Reykjanesskaga. Spurður út í hve
lengi það kunni að vara sagði hann
það geta spannað nokkur árhundr-
uð. Einstakir eldar geti varað í ár til
áratugi og einstök gos í vikur til
mánuði.
„Það geta liðið nokkur ár á milli
gosa, jafnvel nokkrir áratugir, en
þetta verður svona. Svo er bara
spurning hversu stór þau eru og
hversu lengi þau vara. Eins og núna
í bæði skiptin sem það hefur gosið á
þessu tímabili þá eru þetta afllítil
gos sem eru á afmörkuðu landsvæði.
Við gætum fengið gos sem eru nær
innviðum og byggð, og geta valdið
óþægindum og hugsanlega ein-
hverju tjóni.
En þá er spurning hvað við gerum
til að spyrna á móti, því að í raun er-
um við nú að undirbúa okkur sem
best að skoða þá möguleika sem
hægt er að nýta til að draga úr áhrif-
um þessara eldgosa á mannlífið.“
Eldgosið í Meradölum 3.-15. ágúst 2022
Flatarmál hrauns, km2
Rúmmál hrauns, milljónir m3
11
4,1
Myndataka úr lofti
Pleiades gervitungl
15. ágúst kl. 15.00 var flatarmál hraunsins
1,3 ferkílómetrar, sem er um einn fjórði af
stærð hraunsins sem rann í gosinu í fyrra
Hraunið er orðið um
11 milljón
rúmmetrar
Hraunrennslið er um
4,1 rúmmetri á sekúndu
sem er um 80% af
meðalrennsli í Elliðaám
Heimild: Jarðvísindastofnun HÍ,
Náttúrufræðistofnun Íslands
og Landmælingar Íslands
4.8 6.8. 8.8. 10.8 12.8. 14.8. 16.8. 18.8. 20.8. 22.8
4.8 6.8. 8.8. 10.8 12.8. 14.8. 16.8. 18.8. 20.8. 22.8
4.8 6.8. 8.8. 10.8 12.8. 14.8. 16.8. 18.8. 20.8. 22.8
Hraunflæði, m3/s
Það myndi því fylla
Tjörnina í Reykjavík
meira en 125 sinnum
Gos hefst
1,3
Ná
tt
ha
gi
Geldingadalir
Meradalir
Grunnkort: Ragnar
Þrastarson/Veðurstofa
Íslands/Náttúrustofnun
Stærð nýja hraunsins
í Meradölum
Hraunbreiðan
frá 2021
Loftmynd af gosinu
í Meradölum
Tekin 15. ágúst
Fagradals-
fjall
Fagradals-
fjall
Stóri-Hrútur
La
ng
ih
ry
gg
ur
La
ng
ih
ry
gg
ur
Nýtt hraun
Gossprunga
Kort af hrauninu í Meradölum: Land-
mælingar Íslands og samstarfsaðilar.
Loftmynd:
Copernicus
Dregur úr krafti eldgossins
- Meðalrennsli hrauns í Meradölum um þrír rúmmetrar á sekúndu á mánudaginn - Óbreytt staða í
gær - Gosið máttlítið og framleiðir lítið - Ómögulegt að segja til um tímabundið ástand eða goslok
Morgunblaðið/Hákon Pálsson
Eldgos Gosið í Meradölum er að sögn vísindamanna máttlítið og framleiðir minna efni en það gerði í upphafi.
Íbúar á Ísafirði hafa kvartað mikið
undan kríuvarpi sem stendur fyrir
framan leikvöll í Tunguhverfinu.
Kríum hefur fjölgað ört á svæðinu
síðastliðin fjögur ár.
„Þetta er ekki bjóðandi þeim sem
búa á svæðinu. Þetta er orðið svo
slæmt að kríurnar eru farnar að
ráðast á fólk fyrir framan húsin
sín“, segir Einar Birkir Sveinbjörns-
son, íbúi við Ártungu á Ísafirði.
Hann sendi erindi til bæjarráðs
ásamt eiginkonu sinni, Ingibjörgu
Elínu Magnúsdóttur, um kríuvarpið
og leikvöllinn sem hefur fengið lítið
viðhald undanfarin ár.
„Við viljum bara að eitthvað sé
gert til þess að krían fari burt þeg-
ar hún leggur leið sína hingað aft-
ur næsta vor.“
Hann segist hafa rætt þetta við
fyrri bæjarstjórn en ákveðið vilja-
leysi hafi hindrað framkvæmd í
málinu.
„Það er sagt við mann að við
þurfum bara að lifa í sátt og sam-
lyndi við náttúruna en krían var
ekki þarna þegar við komum og
það þarf bara að fæla hana burt.“
Einar segir enn fremur að mikill
samhljómur sé í hverfinu um það
að íbúar vilji ekki búa með kríunni
næsta sumar og segist hann vonast
til þess að ný bæjarstjórn taki á
málinu af fullri alvöru.
Erfitt að búa nálægt kríuvarpi
Arna Lára Jónsdóttir, bæjar-
stjóri Ísafjarðarbæjar, segist skilja
áhyggjur íbúa þar sem kríu hefur
fjölgað hratt á svæðinu. Hún segir
að það sé flókið að fæla fuglinn
burt þar sem krían er friðuð og því
þurfi hún að færa sig sjálf.
Erindið var tekið upp á fundi
bæjarráðs á mánudag og var bæj-
arstjóra falið að leita lausna.
„Krían vill vera í nánd við mann-
inn þar sem það er ákveðið öryggi
í því. Þá stafar henni minni hætta
af minkum og öðrum óvinum fugls-
ins, en það er erfitt að búa í miklu
návígi við kríuvarp.“
Arna segir að engar ákvarðanir
hafi verið teknar um hvernig sé
hægt að færa varpið en á bæjar-
ráðsfundinum hafi verið rætt um
náttúrulegar aðferðir til að fá fugl-
inn til að halda sig aðeins utar í
firðinum en ekki beint fyrir fram-
an leikvöllinn. „Þetta er flókið mál,
en við skiljum bæjarbúa fullvel og
við ætlum að reyna að finna
lausn.“
Íbúar Ísafjarðar kvarta undan kríum
- Segja kríurnar ráðast á fólk - Rætt á fundi bæjarráðs - Bæjarstjóri segir að leitað verði lausna
Morgunblaðið/Kristinn Magnússon
Kríuvarp Íbúar hafa kvartað undan
árásargjörnum kríum.