Alþýðublaðið - 04.03.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 04.03.1920, Blaðsíða 1
<3r«eilð lit aaf ^Llþýduflolclcii.uiUL. 1920 Fimtudaginn 4. marz 50. tölubl. PinpaDDafjölgiiii. Gangur málsins. Frumvarp það um fjölgun þing- öianna í Reykjavík, sem lagt var íyrir Alþingi, varð við 2. umræðu íyrir þeirri breytingu, eins og kunn- %t er, að þingmannatalan var íserð úr 6 niður í 4. Aðeins 5 bingmenn greiddu frumvarpinu óbreyttu atkvæði upp úr neðri ^eild. Þótti mörgum sem þing- ttienn bæjarins hefðu lítt haft sig "i frammi við umræðurnar, þó þeir að sjálfsögðu mæltu með því. Kinkum var annar þingmaður bæjarins, Jakob Möller, linur í sókninni, og héldu sumir að það ^æri vegna þess, að frumvarpið *ar komið frá stjórninni. Þegar hér var komið málinu, hefði auðvitað verið eðlilegast, að bingmennirnir sjálfir hefðu boðið "töl borgarafundar, en einhverra . bluta vegna kom aldrei til þess. ^egar auðséð varð um undirtektir í>ingsins, hélt fulltrúaráð verka- tyðsfélaganna fund, jafnskjótt og ^amkomubanninu var létt af. Var $>ar rætt um borgarafund, og voru öienn í fyrstu vantrúaðir á það, að nokkurt gagn yrði að honum. Sn þegar menn athuguðu nánar aHa málavexti, urðu menn á eitt 8attir um það, að slíkur fundur ^lyti að hafa áhrif, að minsta &osti á þingmenn kjördæmisins. Var nú einum af Alþýðuflokks- ^Qönnum falið að leita samkomu- }ags um borgarafund við Sjálf- stjóm, og var það auðfengið, eins ^8 hlaut að vera, þar sem þing- öiannafjölgunin snerti alla kjós- eQdur bæjarins. Fundurinn var haldinn, og boð- ^ á hann öllum þingmönnunum. *to svo óheppilega — eða heppi- le8a, fyrir þingmenn — tókst til, a^ einmitt sama kvöldið var þeim ðllum boðið í leikhúsið. Og auð- vitað möttu þeir það meira, en að hlusta á mál reykvískra borg- ara. Meira að segja fyrri þing- maður Reykvíkinga, Sveinn Björns- son, hundsaði fundinn. Síðari þing- maðurinn, Jakob Möller, kom á fundinn, til þess að gera afsökun sína á því, hve linlega þeir sam- þingmennirnir, hann og Sveinn, hefðu barist fyrir þessu máli á þingi. Panst mörgum það fremur ósvífið, -er hann talaði með vindil uppi í sér. Kvað hann aðallega vera þá orsök til linku þeirra, að þeim hefði fundist orð þau, er þeir mæltu með fjölguninni, sem ótöl- uð, þar sem frumvarpið hefði mætt svo mikilli mótspyrnu! Hefðu þeir því ekki séð sér fært að hafa nein áhrif á þingmenn, er þeir hefðu líka fundíð upp sér- staka tegund réttlætisins, er nemd- ist „hæfilegt róttlæti"! Veigamikl- ar ástæður til þess að gefast upp, eða er ekki svo? Þegar sjáanlegt var, að fundur- inn gæti sjálfur ekki náð tali af þingmönnum, bar Ólafur Priðriks- son upp tillögu, eða orðsendingu, sém báðir flokkar í bænum höfðu komið sér saman um, og er mönn- um kunnugt um innihald hennar, og svo hitt, að nefnd var kosin til þess að ná tali af þingmönn- um. Þess skal getið, að á fund- inum töluðu aðeins menn dr Al- þýðuflokknum, nema J. Möller. Nefndin, sem kosin var, hitti stjómarskrárnefndina í efri deild að máli snemma morguns daginn eftir, og fékk hana til þess að færa þingmannatöluna upp um einn. Gekk frumvarpið svo í gegn- um efri deild með þessari breyt- ingu og var samþykt til neðri deildar aftur. Meðan málið var í efri deild, starfaði sendinefndin ósleitilega að því, að færa þing- mönnum haim sanninn um rétt- mæti þess, að Reykvíkingar ættu í raun og veru skýlausan rétt á 6 þingmönnurc, jafnvel þó kjós- endur gætu í versta falli gengið að því, að þeir yrðu aðeins 5. Starf nefndarinnar lýsti sér bezt í .iikJuglýæiiig'CiiX*. Auglýsingum í blaðið er fyrst um sinn veitt móttaka hjá Ouð- geir Jónssyni bókbindara, Lauga- vegi 17 (bakhús). Sími 286 og á afgreiðslunni á Laugavegi 18 b. Auglýsingaverð í blaðinu kr. 1,50 em. dálksbr. því, að þegar málið kom aftur fyrir í neðri deild, voru 13 þing- menn því fylgjandi í raun og veru, en ekki 5, eins og virtist við fyrri meðferð málsins. Sýnir þetta hve yfirvegun getur og hlýtur ætíð að vera gagnleg þeim málum, sem réttmæt eru. Fyrir einhvem mis- skilning, að því er virtist, greiddi einn þeirra þingmanna, sem lýsfc. hafði sig fylgjandi frumvarpinu, eins og það kom frá efri deilð, ekki atkvæði um þá breytingu, að þingmenn Reykjavíkur skyldu vera aðeins 4. Varð þetta til þess, aö breytingin varð samþykt með 1S atkv. gegn 12; hefði annars fallið með jöfnum atkvæðum og frum- varpið þá líklega verið samþykt óbreytt, eins og það kom frá efri deild. Nú kom málið aftur fyrir efri deild, en eins og menn vita, fór þar svo að lokum, að tveggja. þingmanna fjölgunin var samþykt, Hefði deildin gert breytingu aftur, hefði málið komið fyrir sameinall þing og frumvarpið líklega falliS þar, því "/* atkvæða þurfti til að samþykkja það. Það, sem aðallega einkennir þetta mál, er það, hve þingmönn- um kjördæmisins virtist í fyrstu liggja það í léttu rúmi, einkum Jakob Möller (því Sveinn Björas- son hélt tvær góðar ræður, þegar það kom í annað sinö til.neðri deildar), hvort málið næði frara að ganga eða eigi. í öðru lagi er sýnilegt, að með skynsamlegum rökum var hægt að sannfæra hina sanngjarnari þingmenia um það, hve fjarri það var öllu réttlæti, að láta Reykjavík aðeins fá tv» þingmenn í viðbót. Það er því é-

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.