Helgarpósturinn - 28.03.1980, Blaðsíða 18

42
Föstudagur 28. mars 1980 —helgarpásturinrL-
„Kannski hafa þær uppgötvaO
gömlu plöturnar. Ég held aö
hljómsveitin falli saman viö
nýbylgjuna vegna þess aö þrátt
fyrir aö viö séum virtir og
viöurkenndir — þá erum viö
alltaf á dtleiö. Ég meina, viö
höfum aldrei náö þvi aö vera
sdperstjörnur einsog Rolling
Stones...”
Segir Raymond Douglas
Davies, forsprakki bresku rokk-
hljómsveitarinnar Kinks, i
viötali viö mdsíkblaðiö Dark
Star,' þegar hann er spurður
álits á þvi aö margar nýbylgju-
hljómsveitir eru nd mikið
farnar aö slá sér upp á gömlum
lögum hans, um leiö og vegur
Kinks hefur fariö ört vaxandi i
heimalandinu eftir mörg ár i
skugganum. En hann er, ásamt
meö Pete Townsend i Who og
Nick Lowe, af mörgum talinn
„guðfaðir” bresku nýbylgj-
unnar. Sem má til sanns vegar
færa — þó það feli kannski i sér
allmikla einföldun á veruleik-
anum — þvi textar, lagasmiðar,
útsetningar og söngstill hans
eru greinilegir áhrifavaldar i
tónlistarflutningi flestra
fremstu nýbylgju- og pönk-
hljómsveita Breta i dag, tam.
Clash og Jam.
Hér á eftir fer stutt Uttekt
Helgarpóstsins á ferli Ray
Davies og Kinks, en þeir eru
með elstu starfandi rokkhljóm-
sveitum, ein af fáum sem enn
eru við lýði af þeim sem tóku
þátt i þeirri byltingu dægurtón-
listar sem varð i upphafi sjö-
unda áratugsins, og mótað
hefur svo að segja allt sem
framiðhefurverið á þessu sviöi
fram til dagsins i dag.
You Really Got Me
Kinks urðu til i kringum ára-
mótin 1962-’63, þegar Ray
Davies kom heim i jólafri frá
Listaháskólanum þarsem hann
stundaöi nám i myndlist og leik-
húsfræðum. Bróðir hans, Dave,
var þá með hljómsveit i gangi,
en i henni var einnig bassaleik-
arinn Peter Quaife. Ray ákvað
aðhætta náminu og hella sér úti
tónlistina. Gekk i hljómsveit
bróður sins, sem kom fram
undir ýmsum nöfnum til að
byrja með — Ramrods, Ravens
ofl. — þartil þeir komust á
plötusamning hjá Pye Records
snemma árs ’64 og Kinksnafnið
varð til.
Fyrstu tvær tveggjalaga
plötur Kinks gengu m jög illa, en
hin þriðja, sem hafði aö geyma
lagið You Really Got Me, fór i
fyrsta sæti breska vinsældar-
listans og náöi einnig hátt i
Bandarikjunum. Það var á
þessari plötu, sem hinir sér-
stæðu tónlistarhæfileikar Ray
Davies og still komu fyrst i ljós
og þótti ein vandaðasta hljóö-
ritun sem gerö haföi verið með
rokkhljómsveit fram að þvi. 1
kjölfar hennar fylgdu mörg
„hitlög” ss All Day And All Of
TheNight, Tired Of Waiting For
You, Set Me Free ofl.
Kinks voru á þessum tima
skæðustu keppinautar Bitlanna
— og eru eina hljómsveitin sem
komið hefur fram á hljóm-
leikum á eftir Bitlunum, eftir að
hinir siöarnefndu slógu i gegn
(það er oft notaö sem mæli-
kvarði á „stærö” hljómsveita i
hvaða röð þær troða upp, aðal-
númerið er alltaf siðast).
Breytt um stefnu
En Kinks velgdu ekki Bitl-
unum lengi undir uggum. Siðla
árs 1965 kom dt fjögurra laga
plata, Kwyet Kinks, sem
rokk. Fyrstkom Everybody’s In
Showbiz-Everybody’s A Star, og
siðan eitt metnaöarfyllsta verk
sem nokkur rokkari hefur ráðist
i, þriggja-albúma samfelldan
söngleik, Preservation Act I,
Preservation Act II (tvöfalt
albúm) og Schoolboys In Dis-
grace. Fyrsti hlutinn segir frá
þvi hvernig spilltur náungi,
Flash að nafni, tekur völdin i
samfélaginu i krafti peninga og
glæpastarfsemi. Þegnunum of-
býður spillingin, og i öðrum
hluta safnast þeir saman að
bakibyltingarmanninum Black,
og Falsh er velt úr sessi. Black
sest i einræöisherrastólinn, og
kemur á félagslegu jafnrétti i
bókstaflegum skilningi: allir
verða eins, en missa um leið
persónuleikann, þeir sem
streitast á móti eru
heilaþvegnir. Hér er sumsé
svipað þema á feröinni og i hinni
þekktu bók George Orwells,
1984: sú hætta sem manninum
stafar af gjörræðislegu
stjórnarfari. Þriöji hlutinn,
Schoolboys In Disgrace, fjallar
svo aftur um uppeldi og skóla-
göngu Flash.
Meðfram þessu verki samdi
Ray Davies annan söngleik,
Soap Opera, sem fjallar um
poppstjörnu sem ætlar aö bda til
lag um „hinn venjulega mann”,
meöaljóninn, og gera hann
þarmeð odauölegan. Til þess að
lagiö megi veröa sem „raun-
sannast”, leggur poppstjarnan
upp i dálitinn leiðangur, bankar
uppá hjá venjulegri fjölskyldu
og skiptir um hlutverk við hús-
bóndann i nokkra daga: sefur i
náttfötum, vaknar í komfleksiö
klukkan sjö á morgnana, tekur
troðfulla lest i djobbið hangir
allan daginn yfir tilgangslausri
skrifstofuvinnu, drekkir til-
gangsleysinu i bjórglasi á pöbb-
inum áðuren hann fer aftur
heim i lestinni dreymandi um
„dirty” helgi. Orlög poppstjörn-
unnar verða svo að festast i
hvunndagsrútinunni og hún
endar sem „just another face in
the crowd”.
Nýbylgjan
Leikhúsrokktimabili Ray
Davies lauk — amk i bili — áriö
1976. Þá skiptu Kinks um
hljómplötufyrirtæki, og sendu
frá sér plötuna Sleepwalker, —
þarsem áherslan er aftur færð
yfir á einstök lög, en ekki heild-
ina sem slika. Það sama hefur
verið uppá teningnum á þeim
plötum sem Kinks hafa sent frá
sér slöan, Misfits og Low Budg-
et.
Það er útaf fyrir sig ekki svo
vitlaust að kalla Kinks nú
nýbylgjurokkhljómsveit.
Nýbylgjurokkið enda ekkert
annaö en upprifjun og endur-
tekning á þeirri tónlist sem kom
fram I byrjun sjöunda áratugs-
ins, — og Kinks áttu ekki litinn
þátt I að móta. Og þvi er ekki Ur
vegi að enda þessa stuttu
samantekt um langan og
viðburðarikan feril Kinks á
svari Ray Davies, þegar Dark
Star baö hann um aö segja álit
sitt á nýbylgjunni:
„Það eina sem ég get sagt um
nýbylgjuna er: — Gleymið ekki
sveiflunni þó hún sé auðveld.
Rokkiö er auðvelt, og auöskiliö
vegna þess aö það er einfalt.
Virtum og viðurkenndum rokk-
tónlistarmönnum hættir til aö
lokast inni i filabeinsturnum
sinum, einsog ég um tima, og
gleyma alveg einfaldleikanum.
Og flókin rokktónlist er dauða-
dæmd.”
Þessu eru sjálfsagt allir
nýbylgjurokkarar sammála...
— sagt frá Ray Davies og Kinks
Alltaf á útleið
markaði timamót á ferli hennar
og boðaði breytta stefnu i laga-
smiðum Ray Davies. Þar var að
finnalagiöWellRespected Man,
og textinn var satira á imynd
hins ihaldssama Englendings.
Davies fylgdi þvi eftir með
laginu Dedicated Follower Of A
Fashion, en þar beindi hann
spjótum sinum að tiskufólkinu.
Bæði þessi lög vöktu mikla at-
hygli, og uppfrá þvf hætti Ray
Davies alveg aö semja hin týp-
Isku dægurlög, „þú-og-ég-lög”
einsog hann kallar þau. Hann
tók að fara eigin leiöir i tón-
listarsköpuninni, og stilaöi ekki
lengur inná vinsældarlistana.
Þessi stefnubreyting hafði
þaö I för meö sér aö hljóm-
sveitin fór að koma minna fram
opinberlega, og fylgi hennar
minnkaði í Bretlandi. Ray
Davies fór að taka að sér ýmis
sólóverkefni ss kvikmyndatón-
list er bróðirinn Dave sendi frá
sér, tveggjalaga sólóplötu,
Death Of A Clown, sem gekk
mjög vel. Um tfma leit þvi allt
út fyrir að Kinks væru aö
leysast upp, sérstaklega þegar
við bættist, að hljómsveitinni
hafði verið meinað aö leika i
Bandarikjunum um fjögurra
ára skeið (1965-’69), vegna
málaferla sem umboösskrif-
stofa þeirra stóð í við þarlend
atvinnuyfirvöld. Svo fór þó ekki.
Leiðir Kinks og almennings
lágu þó aftur saman um tima
árið 1970, þegar lagið „Lola” fór
inná Top 10 beggja vegna-
Atlantsála, og greiddi götu
breiðskifunnar Lola Versus
Powerman And The Money-
ground, — sem fjallaði um vald
peningamannanna I poppiðn-
aðinum yfir hljómlistar-
mönnunum. En það voru stuttar
samvistir, því næsta plata
Kinks, Muswell Hillbillies, sem
nú er talin ein þeirra besta
plata, seldist illa.
Uppgangur i Amriku
— leikhúsrokk
Frjótt timabil
Þrátt fyrir mikið mótlæti var
seinni hálfleikur sjöunda
áratugsins mjög frjótt timabil
fyrir Ray Davies og Kinks
tónlistarlega séð. Plötur þeirra
hættuaövera „aöeins” samsafn
laga, en voru þess I staö heil-
stæð verk, sem fjölluðu á tragi-
kómfskan hátt um sögu breska
heimsveldisins (The Kinks Are
The Village Green Preservation
Society og Arthur (Or The
Decline And Fall Of The British
Empire). Þessar plötur hlutu
mjög góöa dóma gagnrýnenda
og annarra tólistarspekúlanta,
en féllu ekki i kramiö hjá
almenningi, vegna þess aö þær
voru ööruvisi, en allt annaö sem
framiö var I popptónlist þess
tima.
Ekki var þó öll nótt úti enn
fyrir Ray Davies og Kinks. Um
leiö og Bretar virtust alveg
búnir að gefa þá uppá bátinn,
fóru augu Kana að opnast.
Kinks urðu ein eftirsóttasta
hljómleikagrúppan i Bandarlkj-
unum.
Þessi uppgangur Kinks i
Amriku varö til þess aö Ray
Davies fór að semja verk meö
sviðsetningu i huga — leikhús-