Tíminn - 05.05.1931, Blaðsíða 1

Tíminn - 05.05.1931, Blaðsíða 1
<ð|albferi 09 aföreiðslumaður íímans er Kannt>ei$ p or s t einsbóttir, íœfjctrgötu 6 a. SeyfjaDÍf. w ww*w -w wtw w<m íimans er í £œfjara,ötu 6 a. (Dpirt fcaglega H. 9—6 Simt 2353 XV. árg. Reykjavík, 5. maí 1931. 36. blað Framsókn Islendinga árin 1927-'30 Framlög ríkissjóðs tíl vega 4 miljónir 837 þús. króna - til brúa 1 milj 583 þús. króna - til símalagninga 1 milj. 980 þús. króna Svo að segja óslitinn bílfær akvegur frá Borgarnesi vestur um land til Stykk- ishólms og norður um land til Húsavíkur og Mývatns og frá Reykjavík í* 0 I um suðurland að Skeiðarársandi Vegalagningar 1927'30 Fyrir og um síðustu kjördæma- kosningar 1927 létu íhaldsmenn mjög yfir áhuga sínum um sam- göngumál á landi, sérstaklega um auknar vegagerðir. Brugðu þeir Framsóknarflokknum um dugleysi og deyfð í þeim efnum; þessu til sönnunar nægir að vísa til „Varðar" sáluga og þingræða í Alþingistíðindum. — Nú hefir Framsóknarflokkurinn farið með völdin í 4 ár og sýnt og sannað aUri þjóðinni hvað hann hefir látið gera til samgöngubóta i landinu. Jafnframt er létt að benda á hvað íhaldsmenn gerðu þau ár sem þeir höfðu völdin, svo að auðvellt er um að dæma hvor flokkurinn sýnir betur trii sína og áhuga í verkunum. Á síðasta kjörtímabili hafa fi'amkvæmdir ríkisins í vegamál- um verið óvenjulega miklar, og stórum meiri en ýmsir af leið- togum stjórnmálaflokkanna höfðu áður gert sér vonir um. Vegir hafa verið laggðir um héruðin, og sýslur og landsfjórð- ungar samtengdir með bílfærum vegum yfir heiðar og torfærur. I lok næstsíðasta kjörtímabils, 1927, var gerð nokkur áætlun um slík vegakerfi, og samkvæmt henni gerði Jón Þorláksson grein fyrir því á landsmálafundi á Sveinsstöðum í Húnaþingi 1926, að árið 1940 mætti búast við að bflfært yrði frá Borgarnesi til Húsavíkur, og í öðrum atriðum voru áætlanir hans eftir þessu. Ekki datt íhaldsmönnum þá í hug sá möguleiki, að bílar gætu gengið frá Reykjavík norður um land í náinni framtíð. Það er ekki fyr en eftir stjórnarskiptin, sem skriður kemst á það mál, að ryðja fjallvegi fyrir bíla; og það voru tveir af þingmönnum Fram- sóknarflokksins, sem fyrstir hvöttu til þess að gerður yrði sumarvegur yfir Kaldadal. Síðastliðin 4 ár hefir vegaicerf- ið aukizt með meiri hraða ea áður hefir þekkzt hér. Nú er svo kom- ið að telja má vel bílfært frá Borgarnesi til .Húsavíkur og norð- ur að Mývatni, þó að á köflum sé þar enn um ruddan veg að ræða, en eigi upphlaðinn; og um mið- sumarsmánuðina er bilfært frá Reykjavík yfir Kaldadal norður um land. Á Norðurlandsveginum hefir mikið verið unnið að ný- byggingum í Mýrasýslu, Húna- vatnssýslum, Skagafirði, öxnadal í Eyjafjarðarsýslu og á Vaðla- heiði í Suður-Þingeyjarsýslu og á þessari leið eru nálega allar ár brúaðar. Frá Borgamesi er nú bílfær vegur vestur um land til Stykkis- hólms og Vesturlandsvegi hefir miðað talsvert áfram. 1 Stranda- sýslu, Barðastrandarsýslu og Isa- fjarðarsýslum hefir allmikið ver- ið unnið að vegum og þó einkum brúargerðum. Frá Reykjavík er nú fært- bílum víðsvegar um Suðurláglendið fremst á suður- nes, efst í Árness- og Rangár- vallasýslur og víða niður til strandar í þeim héruðum, austur að Þverá og Markarfljóti. Frá Markarfljóti og austur undir Skeiðarársand er að miklu leyti fært bílum þegar vel viðrar; en þar eru margar ár enn óbrúaðar til hindrunar, einkum þegar vötn eru í vexti. I Norður-Þingeyjarsýslu og á Austurlandi hefir mest verið úhnið að vegagerð við Þistilfjörð,í Vopnafirði, Hróarstungu og Jök- ulsárhlíð og á Hólmahálsi, milli Eskjfjarðar og Reyðarfjarðar. í Skaftafellssýslum hefir og nokk- uð verið unnið að vegum í Hornafirði og þó einkum að Skaftártungu- og Eldhraunsveg- um. Á síðastliðnum 4 árum hefir fé verið varið til vegagerða sem hér segir, auk framlaga til brúa: Úr tíkissjóði: Árið 1927..... kr. 807241,58 — 1928..... — 1050000,00 — 1929..... — 1350000,00 — 1930..... — 1630000,00 Frá héruðum: Árið 1928.....kr. 113000,00 — 1929.....— 150000,00 — 1930. .. .. — 180000,00 Árið 1929 var unnið að vega- gerð 113730 dagsverk og miklu meira 1930, þó að skýrsla um það sé ósamin, en 1925 var dags- verkatalan við vegagerð aðeins 22500. Dagsverkatalan hafði því fimmfaldast frá 1925—1929. — Þessi samanburður gefur glögga bendingu um það hvort Fram- sóknarflokkurinn hefir haft minni áhugafyrir vegamálunum en íhaldið. En til þess að skemmta íhaldsmönnum með ít- arlegri samanburði við þeirra framkvæmdir í vegamálum, sem þeir voru svo drjúgir af við kosningarnar 1927, þykir rétt að gera lítilsháttar skýrslu yfir 2 síðastliðin kjörtímabil, um framkvæmdir og fjárframlög úr ríkissjóði til vega og brúargerða samanlagt, og er hún þannig: Árið 1924 . .. . . kr. 867864,00 — 1925. . . . . — 491865,00 — 1926. .. . . — 816747,00 — 1927. ... . — 1109228,00 — 1928. .. . . — 1352751,00 — 1929. .. . . — 1869950,00 — 1930. .. . . — 2125432,00 Eins og skýrslan sýnir, þá hef- ir 2 síðustu árin, 1929 og 1930, verið varið meiru fé úr ríkis- sjóði, hvort árið fyrir sig, til vega og brúa, heldur en gert var samtaís á þremur stjórnarárum íhaldsflokksins, 1924—1926. Þá var samtals varið til þessara framkvæmda kr. 1676,476,00, en 1929 var fjárframlagið ca. 200 þús. kr. meira, og 1930 voru fjár- framlögin nálega % miljón kr. meiri en öll áðurnefnd þrjú ár til samans. Þrátt fyrir að þetta liggur rjóst fyrir samlcvæmt reikningum rík- isins, þá eru foringjar íhaldsins og sorpblöð þein-a svo óskamm- feflin, að fullyrða, að Fram- sóknarflokkurinn vilji litlu fé verja til verklegra framkvæmda í landinu, eins og þeir hafi gert; og ennfremur telja þeir, að nú- verandi ríkisstjórn hafi bruðlað með tekjuafgang ríkissjóðs síð- ustu árin í bitlinga, svo að ekk- ert sjáist eftir af því! Það skal fúslega játað, að síðustu árin hefir núverandi stjórn varið miklu meira fé tU samgöngubóta og annara þarflegra fyrirtækja í landinu, heldur en áætlað var á fjárlögum. En hvaða eignir eru varanlegri fyrir þjóðina í fram- tíðinni en vel ræktað land, aukin framleiðslutæki og fuUkomnar samgöngubætur? Og hvað er væn- legra tU þess að létta lífsbarátt- una fyrir fólkinu á fjárkreppu- tímum, en þessar eignir? Því get- ur hver og einn svarað sér sjálf- ur. Það er til þessara Ufsgæða og til stórum aukinnar fræðslu og menningar í landinu, sem tekju- afgangi ríkissjóðs hefir verið rex varið síðustu árin. Og svo segir íhaldið að ekkert sjáist eftir, ekk- ert nema auknar skuldir! En hvaða spor og afleiðingar eru það sem 30 milj. króna banka- töpin frá stjórnarárum íhaldsins hafa markað í þjóðfélaginu? Því getur hver og einn líka svarað sér sjálfur. Vaxtabyrðar ríkis- sjóðs og einstaklinganna kannast allir við. Þegar kjóséndur yfirleitt sjá og sannfærast um til hvers tekjum ríkissjóðs hefir verið beitt síð- ustu árin, og það vita þeir nú orðið flestir, þá er augljóst, að blekkingavaðaU íhaldsmanna um fjáreyðsluna, snýst nöturlega gegn þeim sjálfum við kosningar þær, sem nú fara í hönd. Brúagerð 1927-'30 Brýr byggðai* á arunum *27—¦'80 alis 120. 81 lengri en 10 m. — 89 styttri flestar úr jámbentri steinsteypu. 5 s w s ra « t*> öq Á árunum 1927—80 hafa verið brúuð þessi vatnsföU (brúalengdir í svigum, taldar í metrum): Arið 1927: Bjarnardalsá (2 brýr — 8,6 og 10,6), Búðardalsá (6,6) og Dýr- staðaá (14,6) á Norðurárdalsvegi, Hítá á Stykkishólmsvegi (18,7), Bakká (6,6), Gríshólslækur (5,6) og iSíkið (5,6) á SnœfeUsnesi, Krossá í Strandasýslu (12,5), Víðidalsá (61,65), Gljúfurá (24,3), Hallá (11,5) í Húnavatnssýslu. Héraðsvötn á Grundarstokk (132), Hjaltadalsá (26,5) í Skagafirði, Þorvaldsdalsá á Árskógsströnd (19), Skallá á Heljardalsheiði (11,2) í Eyjafjarðarsýslu. Bakkaá (5,5) og Kálfborgará (8,1) ; í Suður-Þingeyjarsýslu. Selá (60), Kr: 2,2oaooo 2.100.000 2.000.000 190O000. ).$0Q.WO J.70ÚOOO 1.W.O0O ).5«WÍ0. iAoiooa §J J aomi JlZtiOOOO 1 bygðaatijrAir o.fl ffl tillaq til syslu.ve</a o<j sybtu.uet/a.SjOou. U viíhald bjóbvega. nýbu<jt}inaar jojöbueqa

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.