Morgunblaðið - 04.05.1994, Qupperneq 22

Morgunblaðið - 04.05.1994, Qupperneq 22
22 MIÐVIKUDAGUR 4. MAÍ 1994 MORGUNBLAÐIÐ AÐSENDAR GREIIMAR Starfsmannastefna og velferð sjúklínga TILEFNI þessara greinarskrifa er leiðari Morgunblaðsins föstudag- inn 29. apríi sem ber yfirskriftina: Verkföll og velferð sjúklinga. Mun ég fjalla um efnið eins og það blas- ir við mér sem afleiðing starfs- mannastefnu ríkisins og Reykjavík- urborgar og gera grein fyrir forsögu þess að meinatæknar boðuðu verk- fall. Launaleiðréttingar Meinatæknar gerðu fyrsta kjara- samning sinn 1989 og fengu nokkr- ar leiðréttingar í átt að þeim kjörum sem aðrar háskólamenntaðar heii- brigðisstéttir bjuggu þá við. Síðan hafa laun meinatækna lítið breyst. Meinatæknar hafa síðan dregist enn frekar aftur úr í launum og lítið gengið að ná fram kröfum sínum í kjarasamningum. Jafnframt hefur meintæknum gengið illa að fá leið- réttingar í samráðsnefndum sem fjalla um kjör milli samninga. Um kjarabætur með breytingum á ráðn- ingarsamningum hefur ekki verið að ræða. Er það vegna þess að meinatækn- ar hafa ekki staðið í aðgerðum til að þrýsta á um slíkar bætur? Fjármála- og heilbrigðismálaráð- herra sem og fulltrúar í samninga- nefnd ríkisins hafa nú viðurkennt að það hafí verið mistök að meina- tæknar hafí dregist svo aftur úr sambærilegum stéttum sem raun ber vitni og það þurfí að leiðrétta. Hins vegar er enn ágreiningur um hversu miklar þær leiðréttingar þurfí að vera og til hverra þær skulu ná. Verkföll fámennra hópa í leiðara Morgunblaðsins á föstu- daginn segir höfundur að engum ætti að haldast uppi að beita verk- fallsvopninu með þeim hætti að fá- mennur hópur lami eða stöðvi starf- semi stofnana. Heilbrigðisstofnanir hafa ekki forræði yfir samningagerð við starfsfólk nema í mjög takmörkuðum mæli, en liggja oft undir ámæl- um stjómvalda fyrir þá ráðningarsamninga sem gerðir eru. Mikill meirihluti þeirra sem starfa í samninga- nefndum ríkisins og Reylqavíkurborgar er fólk sem ekki hefur þekkingu á störfum heilbrigðisstarfsfólks eða á þörfum heilbrigð- isstofnanana. Starfs- mannastefnan er í mol- um og afleiðingin er sú að haldið hefur verið aftur af kjörum fámenns hóps meinatækna umfram aðra og staðfastlega staðið á móti lagfær- ingum. Meinatæknar áttu því ekk- ert annað úrræði en að grípa til verkfallsvopnsins. Meinatæknar em í stéttarfélagi samkvæmt lögum um Iq'arasamninga opinberra starfs- manna. Félagi þeirra ber skylda til að vinna að kjarabótum með þeim aðferðum sem meirihluti félags- manna ákveður. Meirihlutinn ákvað að þrýst skyldi á kjarabætur með löglegum hætti sem auk heldur tryggir sjúklingum nauðsynlegustu þjónustu og boðaði verkfall. Annað mál er að landsmenn eiga heimtingu á því að starfsmannastefna ríkisins og Reykjavíkurborgar tryggi kaup og kjör starfsmanna og vinnufrið á heilbrigðisstofnunum. Verkföll á sjúkrastofnunum Leiðarahöfundur telur að óvíða í þjóðfélaginu séu verkföll alvarlegri en á sjúkrastofnunum. Heils hugar er tekið undir það að verkföll verða líklega hvergi al- varlegri en á sjúkrastofnunum. í nútímaþjóðfélagi sæmir stjómvöld- um ekki að líða úreltar og tímafrekar aðferðir við samningagerð. Velferð sjúklinga velt- ur á því að til verkfalla þurfi ekki að koma, en séu þau staðreynd verða stjórnvöld að stuðla að því að verk- föll taki eins skamman tíma og mögulegt er. Við vinnu sína beita meinatæknar aðferð- um gæðastjórnunar þar sem markmið okk- ar er að skila réttum og raunhæfum rann- sóknaniðurstöðum á réttum tima með sem minnstum tilkostnaði. Vinnubrögð samninganefnda Reykjvíkurborgar og ríkisins eiga ekkert skylt við hugmyndafræði gæðastjórnunar og eru til skammar. Tíðar vinnudeilur Leiðarahöfundur getur þess að alvarlegt umhugsunarefni sé hversu oft kemur til vinnudeilna á sjúkra- húsum. Undir það er einnig heils hugar tekið og enn og aftur er ástæðan sú sama, starfmannastefnan. Heil- brigðisstarfsfólk er meðal launa- lægstu starfsmanna ríkisins. Ástæð- an er sú að þeir hafa óljósari viðmið- un við almennan markað en ýmsar aðrar stéttir með sambærilega menntun. Þó svo að kannannir sýni að landsmenn setji þessa þjónustu ríkisins efst í þarfalistann hefur það síður en svo endurspeglast í vinnu- aðstæðum eða launakjörum heil- brigðisstarfmanna. Afleiðingin er ekki aðeins tiðar vinnudeilur heldur einnig versnandi starfsandi, skert starfsstolt, minna þol gagnvart nún- ingi við stjómendur stofnananna og það sem alvarlegast er, meiri hætta á mistökum í starfí. Verðugt verk- Martha Á. Hjálmarsdóttir efni ríkis- og borgarstjóma á næst- unni er að endurskoða starfsmanna- stefnu sína með velferð sjúklinga, starfsmanna og heilbrigðisstofnana í huga. Við heilbrigðisstarfsmenn verðum að fá frið til að sinna vinnu okkar og efla það starf sem fram fer innan sjúkrastofnana til hags- bóta fyrir sjúklinga. Verkfallsréttur í leiðaranum er talað um að heii- brigðisstéttirnar þurfí að setjast nið- ur með stjórnvöldum til að fínna leiðir til lausnar á kjaradeilum sínum með þeim hætti að velferð sjúkra sé ekki stefnt í voða og að það sé best gert með því að leggja verk- fallsvopnið niður. Stjórnvöld þurfa í fullri alvöru að setjast niður með heilbrigðis- starfsmönnum og finna raunhæfar leiðir til þess að tryggja þeim mann- sæmandi laun í samræmi við það sem annars staðar tíðkast í þjóðfé- laginu. Við núverandi aðstæður er verkfallsrétturinn og aðrar aðgerðir sem fela vinnustöðvun í sér neyðar- vopn sem alltof oft þarf að grípa til. Jafnframt er það deginum ljós- ara að við þær aðstæður sem við búum við er ekki því trausti fyrir að fara hjá heilbrigðisstarfsmönnum á viðsemjendum sínum að mögulegt sé að leggja það niður. Reyndar tel ég brýnt að allir launamenn eigi alltaf að eiga kost á því að geta gripið til verkfalls. Verkfallsvopnið er baktrygging iaunamanna ef í harðbakka slær. Bætt starfsmanna- stefna tryggir að til þess vopns þurfi ekki að grípa. Réttur tími Leiðarahöfundur telur sjálfsagt að heilbrigðisstéttir eigi að vera vel launaðar og búa við góð skilyrði, en að ekki sé réttur tími núna til að sækja kjarabætur til vinnuveit- enda. Svo lengi sem ég man hefur í sérhveiju tilviki ekki verið talinn réttur tími fyrir heilbrigðisstéttir að sækja kjarabætur. Þegar illa árar er ekki talinn réttur tími fyrir þá að sækja launahækkanir. Þegar ár- ferði var sem best í íslensku þjóð- félagi skapaðist sá mikli launamun- ur sem nú er á milli heilbrigðis- starfsmanna og þeirra sem vinna á almennum markaði. Þá var heldur Verkföll verða líklega hvergi alvarlegri en á sjúkrastofnunum, segir Martha Á. Hjálmars- dóttir, sem kennir starfsmannastefnu ríkis og borgar um hvemig komið er. ekki talinn réttur tími fyrir ríkis- starfsmenn til að sækja launahækk- anir. Samkvæmt þessu kemur rétti tíminn aldrei. Þjóðarhagsmunir Leiðarahöfundur staðhæfír að ekki sé hægt að samþyklqa út frá þjóðarhagsmunum að svo fámennur hópur knýji fram kjarabætur sér til handa. Þegar hópar hafa verið launa- sveltir umfram aðra eins og gerst hefur með meinatækna þurfa þeir óhjákvæmilega meiri hækkanir en aðrir ef laun þeirra eiga að komast í jafnvægi við iaun annarra. Þjóð- hagslega er það ekki hættulegra að meinatæknar hafí mannsæmandi laun en t.d. þeir háskólamenn sem hafa álíka langa menntun og vinna á almennum markaði eins og við á um fjölmiðlafræðinga ög viðskipta- fræðinga sem vinna hjá einkarekn- um ijölmiðlum. Hver kostnaður af rekstri fyrirtækisins er og þar með hvert áskriftargjaldið er hefur ahrif á hag fjölmargra fjölskyldna. Ég sé ekki meiri þjóðhagslega hættu af því að ijölskyldur greiði hærra eða lægra verð fyrir áskrift að ijölmiðli fremur en hærri eða lægri skatt fyrir heilbrigðisþjónustu. Reyndar er annar munur þar á þegar um þjóðfélagslega hættu er að ræða. Fjölskyldan getur áfallalítið verið án ijölmiðilsins en. ekki án heil- brigðiskerfisins. Höfundur er formaður verkfallsstjórnar Meinatæknafélags íslands. Kork*o*Plast Sænsk gæðavara KORK-gólfflísar með vinyl-plast-áferð Kork*o*Plast: í 10 geröum Veggkork í 8 gerðum. Ávallt til á lager Aörar korkvörutegundir á lager: Undiriagskork i þremur þykktum Korkvélapakkningar i tveimur þykktum Gutubaðstofukork Veggtöflu-korkplötur í þremur þykktum Kork-parkett venjulegt, í tveimur þykktum & Einkaumboö á íslandi: Þ. ÞORGRÍMSSON & CO Ármúla 29 • Reykjavík • Sími 38640 Mat>l& í Kaupmannahöfn FÆST í BLADASÖLUNNI Á JÁRNBRAUTA- STÖÐINNI, KASTRUPFLUGVELLI OG Á RÁDHÚSTORGI Opið bréf til frambjóðenda við sveitarsljórnarkosningar ÁGÆTI frambjóð- andi. Undirbúningur sveitarstjórnarkosn- inga stendur nú sem hæst, framboðslistar og stefnuskrár eru óðum að mótast og það styttist í kjördag. Félag íslenskra bif- reiðaeigenda vill gjaman koma á fram- færi við væntanlegt sveitarstjórnarfólk örfáum atriðum varð- andi samgöngur og umferð. í nútíma þjóðfélagi eru góðar samgöngur nauðsynlegur þáttur í atvinnu-, félags-, heilbrigðis-, skóla- og menningarmálum. Á Islandi em samgöngumannvirki víða áratug- um á eftir tímanum í samanburði við það sem þekkist í nágranna- löndum okkar. Þó að nokkuð hafí miðað á síðasta áratug má ekkert gefa eftir og þrýsta þarf áfram á stjórnvöld að hægja ekki á fram- kvæmdum heldur frekar auka þær. Góð umferðarmannvirki draga úr slysum og þar hafa for- svarsmenn í þjóðfélaginu ábyrgð og skyldum að gegna. Umferðar- slysin á íslandi kosta að mati sér- fræðinga um 7 milljarða á ári hverju og er þá aðeins verið að tala um hinar mælanlegu hag- stærðir en ekki þann mannlega harmleik sem er fylgikvilli þess- ara slysa. Með stækkun sveit- arfélaga verður nauð- syn góðra samgangna innan hvers umdæmis brýnni, og ætla má að víða þurfi samgöngu- málin vissan forgang við uppbyggingu stærri heildar en áður. Flutningur hráefnis, svo sem fiskafla, milli staða hefur aukist með breyttum áðstæðum í þjóðfélaginu. Öllum sem til þekkja er aug- ljós þáttur veganna á gæði þess sem flytja þarf. Öryggismálum umferðarinnar er víða of lítill gaumur gefinn, en líka má sjá fyrirmyndarverk. Að- akstur til sveitarfélaga frá þjóðvegi er andlit þess gagnvart ökumönn- um og farþegum bifreiða er þang- að leggja leið sína. Góð umferðar- merking við innakstur í þéttbýli veitir ókunnugum þá kennd að öryggismálin séu í lagi, og minnir heimamenn meðal annars á breytt- an ökuhraða eftir langakstur á hraðameiri vegum. Blikkandi aðvörunarljós, sem kvikna ef of hratt er ekið í átt að þeim, eru umferðarruddum þyrnir í augum og til mikils ama, en veita Umferðarslysin á ís- landi kosta um 7 millj- arða á ári hveiju, segir Björn Pétursson, for- maður Félags íslenskra bifreiðaeigenda, auk þeirra mannlegu harm- leikja sem eru fylgikvilli slysanna. góðum ökumönnum frekar vellíð- an. Þess má geta að þessi aðvörun- arljós á umferðarmerkjum eru ís- lensk hönnun og framleiðsla og kosta um 350.000 kr. án vsk. auk uppsetningarkostnaðar. Umferðarmerki má setja upp í mismundandi stærðum, og til FÍB hafa komið ábendingar um að æskilegt væri að nota mismunandi stærðir umferðarmerkja eftir stað- bundnum aðstæðum. Fyrrnefndum „hraðablikkljósum“ fjölgar allt of hægt. Fullyrða má að góð umferð- armerking gegni einnig forvarnar- hlutverki í umferðinni og sé góð fjárfesting. Umferðarmerki eru líka máluð eða á annan hátt sett á akreinar. Úrtölufólk ræðir mest um að slík merking sjáist ekki yfir hluta af vetrinum eða slitni fljótt af vegum. Því er til að svara að þegar færðin er góð er mest þörf fyrir slíkar merkingar. FÍB leggur til að sveit- arstjórnir feli vel vörðum og vel stjórnuðum flokkum ungmenna gatnamerkingar, með tilheyrandi fræðslu um umferðarmál þar sem því er við komið, enda eykur slíkt umferðarvitund og þekkingu og berst til vina og félaga, — ungu ökumannanna famtíðarinnar. Öryggi gangandi vegfarenda er forgangsmál í hugum bifreiðaeig- enda. Staðsetning og merking gangbrauta er mjög mikilvæg. Sérstaklega þarf að hugleiða ferðir skólabarna að vetrarlagi, í mis- jafnri færð. Á þeim götum sem snjóruðningstæki fara um vill oft brenna við að rutt sé upp á gang- stíga og umferð skólafólks þar með beint út á göturnar. FÍB vill benda á að þar sem umferðarþungi er í nánd við skóla séu gerðar áætlanir um ruðning gangstíga út frá skól- um með tilliti tii safnleiða í næsta nágrenni. Mörgum er annt um bíl- inn sinn og er það vel, en heilbrigt fólk tekur börn sín fram yfir allt annað, og væntir þess að allir legg- ist á eitt um að tryggja öryggi þeirra. Höfundur cr formaður Félags íslenskra bifreiðaeigenda. Björn Pétursson

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.