Tíminn - 14.09.1982, Side 10

Tíminn - 14.09.1982, Side 10
10 ÞRIÐJUDAGUR 14. SEPTEMBER 1982 c Auglýsing Landsvirkjun mun næsta vetur auglýsa útboö í þriðja áfanga Kvíslaveitna sem Ijúka á 1983. Verkiö er fólgið í hreinsun stíflugrunna, ídælingu og stíflufyllingum. Ákveðið hefur verið að kynna væntanlegum bjóðendum verkið, og verður í því tilefni efnt til skoðunarferðar inn að Kvíslaveitum fimmtudaginn 16. september 1982. Lagt verður af stað frá skrifstofu Landsvirkjunar, Háaleitisbraut 68, Reykjavík, kl. 08:00. Þátttaka tilkynnist á skrifstofu Landsvirkjunar í síðasta lagi kl. 16:00 þriðjudaginn 14. 09. 1982. LÉTTAR HANDHÆGAR STEYPUHRÆRIVÉLAR Verð aðeins kr. 4.930.- Skeljungsbúðin < SíÖumúla33 simar81722 og 38125 ^Bauknecht Frystiskápar og kistur Fljót og örugg frysting. örugg og ódýr í rekstri. Sérstakt hraðfrystihólf. Einangrað að innan með áli. Eru með inniljósi og læsingu. 3 öryggisljós sem sýna ástand tækisins. Greiðsluskilmálar eða staðgreiðsluafsláttur. Utsölustaóir DOMUS og kaupfélögin um land allt tekinn tali Vandamál útgerðarinnar: ,BÆTT VÖRUGÆÐI GÆIU BÆIT SIÖDU ÚTGERÐAR UM 5%’ — segir Árni Benediktsson, formaður stjórnar Sambandsfrystihúsanna ■ Mikið hefur verið rætt og ritað um slæma stöðu útgerðarinnar að undan- förnu. Útgerðin hefur verið rekin með halla undanfarin ár og sam- kvæmt upplýsingum Þjóðhagsstofn- unar nemur hallinn nú að meðaltali um 16% af tekjum. (Halli á stóru togurunum um 19%, um 16% hjá bátunum og um 13% hjá minni togurunum). Er nú svo komið að Landssamband íslenskra útvegs- manna hefur stöðvað íslenska flski- skipaflotann í því skyni að knýja á um að stjórnvöld bæti rekstrarstöðu út- gerðarínnar. Unnið hefur veríð að athugun á þessu máli í Sjávarútvegs- ráðuneytinu, í samráði við Þjóðhags- stofnun, hagfræðinga ríkisbankanna og Fiskveiðasjóð, alla síðustu viku og verða tillögur ráðuneytisins lagðar fyrír ríkisstjórnarfund á fimmtudag. 1 þessum tillögum mun meðal annars felast að olíukostnaður útgerðarinnar verður lækkaður um 20%, sem vega mun upp á móti 5% af halla útgerðarínnar og að fjármagnskostn- aður verður lækkaður, m.a. með því að skuldum útgerðarinnar verður breytt í föst lán. Ýmis fleiri atriði munu felast í tillögunum, en vafasamt er hvort það mun reynast nóg, því að LÍÚ hefur sama sem hafnað lækkun oh'ukostnaðaríns og fjármagns- kostnaðarins. En af hverju stafar rekstrarvandi útgerðarínnar? Um það hefur veríð minna fjallað og því ekki úr vegi að líta aðeins nánar á það mál, ekki síst nú eftir að togaramir eru farnir að stöðvast hver á fætur öðram í íslenskum höfnum. Við ræddum við Áraa Benediktsson, formann stjóra- ar Sambandsfrystihúsanna en mörg þeirra reka einnig útgerð, en Árai er jafnframt framkvæmdastjórí Fram- leiðni sf. Ámi er gjörkunnugur málefnum útgerðarinnar og við báð- um hann um að segja okkur af hverju vandi útgerðarinnar stafaði. - Ef við eigum að fjalla um vandamál sjávarútvegsins í dag, verðum við að fara nokkuð langt aftur í tímann. Eins og allir vita hafa orðið miklar framfarir hér á landi sem annars staðar á þessari öld og ég hygg að segja megi að það sé aldarfjórðungur síðan að margir menn í sjávarútvegi töldu að grundvallarbreyt- ing væri nauðsynleg í þeirri grein. Vinna viðfiskvar mjög stopul. Við suð-vestur ströndina þurfti fólk að vinna tvo til þrjá mánuði á ári á meðan það gat staðið uppi. Síðan komu margir mánuðir þegar atvinna var mjög takmörkuð og stund- um engin. Fólk úr útgerðarbæjunum leitaði þá til annarra staða þar sem kannski var um tímbabundna atvinnu að ræða, við síldarsöltun, síldarbræðslu eða eitthvað annað. Fólk á Norður- landi og Austurlandi hópaðist síðan til Suð-Vesturlandsins í mars og apríl. Það var alveg ljóst að fólk myndi ekki láta bjóða sér þessa tilhögun til frambúðar. Breytingar sem nálguðust byitingu f lok sjötta áratugsins komu upp nýjar skipagerðir og veiðitæki, sem virtust gefa möguleika á breytingum. Það var þó ekki fyrr en rúmum áratug síðar, eftir að síldin hvarf að við fórum að huga í alvöru að rekstri veiðiskipa sem gætu fært afla að landi tiltölulega jafnt og stöðugt allan ársins hring, en þetta voru skuttogararnir. Síðan skuttogaraöldin hófst í byrjun sjöunda áratugsins urðu hér gjörbreytingar á í sjávarútvegs- málum. Breytingar sem nálgast algjöra byltingu. Þessar breytingar eru að meginatriðum jákvæðar en þeim hafa þó fylgt fylgikvillar sem erfitt hefur verið að fást við og farið hafa vaxandi. Breytingar til góðs Þær breytingar sem ég tel að hafi orðið til góðs eru í stærstu dráttum þessar: Lifeyrissjóðirnir reyna að hafa áhrif á lánaeftirspurnina: „Viljum upplýsa hversu dýr þessi lán eru ordin” — segir Pétur Blöndal, forstjóri Llffeyrissjóðs verslunarmanna ■ „í fyrsta lagi vildum við upplýsa okkar sjóðfélaga um svör við ýmsum spurningum sem þeir eru sífellt að inna eftir, t.d. um verðtryggingu, vexti, veðleyfi og lánstíma. f öðru lagi viljum við reyna að hafa áhrif á lánaeftirspum- ina með því að upplýsa menn betur um hversu dýr þessi lán séu orðin“, svaraði Pétur Blöndal, forstjóri Lífeyrissjóðs verslunarmanna spurður um ástæðu þeirrar auglýsingaherferðar sem Lands- samband lífeyrissjóða og Samband almennra lífeyrissjóða eru nú með í blöðunum jafnframt því sem þeir hafa gefið út sérstakan bækling um verð- tryggð lán. En hann hafa forystumenn fyrrnefndra sambanda kynnt á fundi með fréttamönnum. Þar kom fram m.a. að þrátt fyrir verðtryggingu hefur eftirspurn eftir lánum aukist gífurlega undanfarið ár, sem orðið hefur til þess að biðtíminn eftir lánunum hefur aukist og að ekki hefur verið unnt að hækka lánsupphæðir í takt við verðlagshækkanir. Borgar sig ekki lengur að skulda Pétur var spurður hvort lífeyrissjóðs- lán væru kannski orðin slík okurlán að ekki borgaði sig lengur að taka slík lán? - Engan veginn En það sem menn þurfa að gera sér betur grein fyrir er sú gífurlega breyting sem orðið hefur á vöxtum og öllum lánskjörum. f 40 ár hefur það borgað sig á íslandi að skulda, en svo er nú ekki lengur. En nákvæmlega eins og það tók áratugi að kenna gamla fólkinu - sem ólst upp á árunum fyrir stríð að hætta að spara, - sumir hættu m.a.s. aldrei að spara, þó það væri í rauninni mjög heimskulegt - eins gerum við ráð fyrir að það taki nokkur ár að kenna mönnum að hætta að skulda. En það þarf auðvitað að upplýsa menn um þetta. -1 hvaða tilvikum teljið þið það borgi sig að taka lán og í hverjum ekki? Nú þurfa menn að borga öll lán til baka með fullu og meira - Ég tel raunar að það borgi sig aldrei fjárhagslega að taka verðtryggð lán. En að sjálfsögðu þurfa menn að hafa þak yftr höfuðið. Einnig vill fólk kannski veita sér eitt og annað í dag, sem það ætlar að borga á morgun. Það borgar sig samt aldrei fjárhagslega, því nú þurfa menn að borga allt til baka sem þeir hafa t

x

Tíminn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.