Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1941, Blaðsíða 36

Náttúrufræðingurinn - 1941, Blaðsíða 36
130 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN Hákon Bjarnason, skógræktarstjóri, og Sigurður Þórarinsson, jarðfræðingur, hafa fyrir nokkru, rannsakað lög þessi með tilliti til aldurs og útbreiðslu og munu hafa komizt að þeirri niður- stöðu, að efra lagið sé myndað eftir Íandnámstíð og hafi sennilega Heklugosið árið 1300 valdið því. Neðra lagið er hins vegar miklu eldra. Sterkustu rökin fyrir þessu eru þau, að efra vikurlagið hefir fundizt ofan á gólfskán fornra húsrústra og gat því lagið ekki hafa myndazt fyrr en eftir að hús þessi voru fallin. Áskell Snorrason telur, að þetta geti ekki staðizt nema svo aðeins, að rústir þessar séu miklu eldri en frá landnámstíð, þar sem hraunin í Aðaldal og Laxárdal í Þingeyjarsýslu séu vafalaust runnin fyrir íslandsbyggð. Ég held hér beri ekki eins mikið á milli og virðast kann í fljótu bragði, því ég hygg, að ljósa lagið í Þingeyjarsýslu, sem Á. S. talar um, svari til neðra lagsins í Eyjafirði, en efra lagið vanti að mestu eða öllu í Þingeyjarsýslu. Dreg ég þessa niður- stöðu. af eftirfarndi: 1. í nágrenni Reykjahlíðar í Mývatnssveit hefi ég athugað ljósa lagið, þar sem það liggur inn undir gamalt hraun. Ofan á því er þunnt dökkt sandlag, eins og ofan á neðra ljósa laginu í Eyjafirði. 2. Norður frá Búrfelli á Mývatnsöræfum, sést ljóst vikurlag víða ofan á gömlu helluhrauni og er dálítið moldarlag milli þess og hraunsins. Gömul rof á þessum slóðum sýna, að þarna hefir að minnsta kost 1 m þykkur jarðvegur legið ofan á ljósa lag- inu. í þessum rofum finnst ekki annað ljóst vikurlag. 3. Suður með Skjálfandafljóti hefir víða mjög þykkur jarðvegur blásið burtu. Standa þar hér og hvar þykk rof, sem sýna þver- skurð jarðvegsins. Þarna er aðeins eitt ljóst vikurlag sjáanlegt og hefir þykkt jarðvegsins ofan á því verið hart nær 2 m. Allt þetta bendir til þess, að hið svokallaða „barnamoldarlag“, sem er svo áberandi í jarðvegi í Eyjafirði, Skagafirði og Húna- vatnssýslu, að það hittist svo að segja hvarvetna, þar sem stungið er í gróna jörð, sé mjög óverulegt eða alls ekki til, þegar kemur austur í Þingeyjarsýslu og að ljósa vikurlagið, sem gengur inn undir hraunin í Aðaldal, Laxárdal og Mývatnssveit, sé miklu eldra eða jafngamalt neðra ljósa laginu í Eyjafirði. Með nánari samanburði og rannsókn mætti vafalust ganga úr skugga um þetta.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.