Ritmennt - 01.01.1996, Qupperneq 73

Ritmennt - 01.01.1996, Qupperneq 73
RITMENNT EIMREIÐIN breytinga, framfarir urðu miklar og bjart- sýni ríkti. Eftir harðæri á 8. og 9. áratugn- um, sem flæmdi hluta þjóðarinnar til Vest- urheims, kom góðæri til lands og sjávar, uppgangstímar sem einlcenndust af framför- um á öllum sviðum svo sem í atvinnumál- um, samgöngum og menntamálum. Ný teg- und skálda kom fram á sjónarsviðið. Það voru „aldamótaskáldin" svokölluðu sem ortu þróttmikil ættjarðarljóð er snertu strengi í hrjóstum íslendinga. Konur tóku að berjast fyrir aulcnum rétt- indum, komið var á slcólaskyldu barna og nýir skólar voru stofnaðir, þar á meðal kvennaskóli, búnaðarskóli og sjómanna- skóli. Ahugi valcnaði á ýmsum listum og blöðin birtu myndir af verkum íslenskra listamanna sem lært höfðu í listaslcólum er- lendis. Fólki fjölgaði í þéttbýli og upp kom vísir að borgarmenningu en sveitamenning- in, sem stóð á gömlum merg, efldist jafn- framt að mörgu leyti þegar lífskjörin bötn- uðu. Fleiri höfðu efni á að setja börn sín til mennta en fram að þessu hafði skólaganga verið forréttindi fárra útvalinna. Enn fremur höfðu nú fleiri efni á að lcaupa bæltur og gátu gefið sér tírna til að sinna andlegri iðju. Má því segja að Valtýr Guðmundsson2 hafi verið á réttum tíma með útgáfu menningar- tímarits því að þorri manna gat nú unnt sér þess að grípa í lestur tímarits. Enn fremur höfðu hýbýli manna batnað að mun og að- staða til lestrar var orðin þægilegri. Raf- magnslýsing var sums staðar orðin að veru- leika á heimilum. Utanlandsferðir lands- manna urðu tíðari en áður og menn fengu aðrar viðmiðanir og kynntust öðrum gild- um. Allt stuðlaði þetta að bjartsýni og trú á land og þjóð. Vaxandi þjóðerniskennd birtist meðal annars í sjálfstæðisbaráttunni sem leiddi til heimastjórnar árið 1904 og full- veldis 1918. Nýtt tímaiit í burðarliónum Það er íhugunarvert hvernig íslenskir eld- hugar í Kaupmannahöfn báru sig að við að koma út menningartímariti við lok síðustu aldar. Vitaskuld hefur þurft töluvert fé til að leggja upp með því að ekki var um neina styrki að ræða. Valtýr Guðmundsson rit- stjóri Eimreiðarinnar aflaði henni stofnfjár með því að selja mönnum heima og í Höfn hlut í henni, nokkurs konar hlutabréf á 25 kr. hvert. Þannig náði hann saman 925 kr. og er það sama upphæð og hann leggur út fyrir prentun, pappír og setningu allt fyrsta árið samkvæmt ársreikningum Eimreiðar- innar fyrir árið 1895. Blaðið kom út tvisvar fyrsta árið en þrisvar þegar árið 1896 og áfram þau ár sem fjallað er um hér.3 Valtýr, sem var önnum kafinn við að und- irbúa tímarit sitt, skrifaði Þorvaldi Thor- oddsen náttúrufræðingi og góðkunningja sínum þann 9. nóvember 1894: Eins og þú sjálfsagt mannst talaði jeg við þig, er þú varst síðast hjer í Höfn, um að jeg væri að hugsa um að stofna tímarit, og skýrði þjer þá 2 Valtýr Guðmundsson tók stúdentspróf frá Reykja- víkurskóla 1883 og fluttist síðan til Danmerkur. Hann lauk mag. art. prófi 1887 frá Itaupmannahafn- arháskóla og doktorsprófi frá sama skóla 1889. Hann varð síðan dósent í íslenskri sögu og bók- menntum þar og síðar prófessor. Hann sat á Alþingi fslendinga í þrígang og varð einkum þekktur fyrir nýja stefnu um stjórnmál. Fylgismenn hans í stjórnmálum voru nefndir „Valtýingar". 3 Ársreikningar Eimreiðarinnar 1895-1903. Bréfasafn Þorvalds Thoroddsen. 69
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170

x

Ritmennt

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritmennt
https://timarit.is/publication/859

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.