Þjóðmál - 01.03.2011, Qupperneq 64

Þjóðmál - 01.03.2011, Qupperneq 64
62 Þjóðmál VOR 2011 skilur af hvaða rótum heimspeki Rands er runnin . Hluthyggjan tekur af drátt ar lausa afstöðu með lífinu, krafti þess og fram­ tíð . Ayn Rand lést árið 1982, en hugmyndir hennar lifa áfram . Hún á sér fylgismenn úti um allan heim, en þó einkum í Banda­ ríkjunum . Fólk á öllum aldri hefur kunnað að meta skáldsögur hennar og lært mikið af þeim, þrátt fyrir að vera ekki endilega sammála skoðunum hennar á stjórnmálum eða trúmálum . Meðal frægra aðdáenda Rands eru Clarence Thomas, dómari við Hæstarétt Bandaríkjanna; Jimmy Wales, stofnandi Wikipediu; leikkonan Angelina Jolie, sem hugleiddi á tímabili að taka að sér aðalhlutverk í kvikmyndagerð Undirstöðunnar; og hinn vinsæli bandaríski þingmaður Ron Paul, sem telur Rand til sinna helstu áhrifavalda .4 Aðeins ein bók eftir Ayn Rand hefur verið gefin út á íslensku: Uppruninn (þýdd hér sem Uppsprettan), sem kom út í þýðingu Þorsteins Siglaugssonar árið 1990 . Þýðingin er löngu uppseld og illfáanleg, en til stendur að endurútgefa bókina á þessu ári . Vonandi er þess ekki langt að bíða að Undirstaðan og aðrar bækur Rands komi einnig út á íslensku . En fyrstu skrifin, sem birtust eftir Rand á íslensku, er sennilega að finna í Morg- unblaðinu 23 . febrúar 1944, þegar grein hennar, „Einstaklingshyggjan er stefna framtíðarinnar“ var birt í blaðinu . Greinin byrjar á áminningarorðum um mikilvægi þess að þekkja andstæðinginn: Mannkyninu og menningunni stendur nú 4 Ron Paul er þó ekki sammála Ayn Rand um alla hluti . Þau greinir einkum á um tvennt . Annars vegar var Rand nokkuð herská í utanríkismálum, en Paul er eindreginn friðarsinni; og hins vegar aðhyllist Paul, öfugt við Rand, kristnar hugmyndir um Guð, náungakærleika, ölmusu o .fl ., þó að hann sé reyndar enginn ofstækismaður í trúmálum . mest hætta af útbreiðslu einræðis kenning­ anna . Besti bandamaður þessara kenninga er ekki trygð fylgismannanna, heldur ráð­ leysis fálm andstæðinga þeirra . Til þess að geta barist gegn þessari stefnu verðum vjer að þekkja hana . Greininni lýkur síðan með orðum sem eiga jafn vel við um þessar mundir og á loka­ mánuðum seinni heimsstyrjaldarinnar: Meðan menn eru enn að þjarka um orsak­ ir þróunar og afturfarar menningarinnar, þá hrópar hver einasta síða mannkynssög unnar til vor, að það sje ekki til nema ein upp spretta framfaranna: óháður einstakling ur við sjálf­ stætt starf . Sameignarstefn an er hið forna skipu lag villimannanna . Ættarhöfðingjarnir ráða yfir lífi og limum villimannsins . Sið­ menningin er í því fólgin að frelsa manninn frá mönnunum . Vjer eigum nú um tvent [sic] að velja: Götuna fram á leið eða götuna aftur á bak . Sameignarstefnan er ekki „nýskipan fram­ tíðar innar“ . Það er skipulag myrkrar fortíðar . En það er til nýskipan framtíðarinnar . Það er nýskipan hins sjálfstæða manns – hins eina skapara framtíðar mannkynsins á öllum tímum .5 Til að slík hugsjón um einstaklingshyggju rætist þarf, eins og Ron Paul bendir á, byltingu hugarfarsins . Í slíkri byltingu verða þó ekki þinghús umkringd eða and stæðingar hengdir, heldur rang hug­ myndir hraktar og andleysi læknað . Kjarni hugmynda baráttunnar fer fram á vígvelli hugvísinda og lista . Á þeim vígvelli er Ayn Rand öflugur herforingi . Heimspeki hennar er grundvöllur nýrrar róttækni . 5 Orðréttur texti úr Morgunblaðinu 23 . febrúar 1944, bls . 7 . – Þess má einnig geta að We the Living birtist undir nafninu Kíra Argúnova sem framhaldssaga í Morgunblaðinu árið 1949, og að leikritið Aðfararnótt sautjánda janúar hefur verið leikið í útvarpi í þýðingu Magnúsar Ásgeirssonar .
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100

x

Þjóðmál

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðmál
https://timarit.is/publication/1175

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.