Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						5. apríl 2014  LAUGARDAGUR| HELGIN | 24
KONUR
Rjúfum þögnina
Ég hvet þá sem eiga við 
ófrjósemi að rjúfa þögnina. 
Þetta er allt of mikil byrði að ganga 
með einn eða ein.  
Ásta Sól Kristjánsdóttir 
Grét sig í svefn
Ég held ég hafi grátið mig í 
svefn þriðju hverju nótt alla 
meðgönguna og bað allan tímann: 
?Leyfðu mér að eiga hana.? 
Jessica Leigh Andrésdóttir 
Ellefu meðferðir og níu milljónir
Ég hef farið í ellefu meðferðir  og mitt ferli hefur kostað mig níu millj-
ónir. Ég fór að lokum í rannsókn í Bretlandi og fór að taka lyf sem bæla 
niður ónæmiskerfið, í kjölfarið varð ég ólétt. Meðferðin er ekki viðurkennd á 
Íslandi en vonandi mun hún verða aðgengilegri fyrir þá sem á eftir mér koma.  
Berglind Ósk Birgisdóttir 
Par sem á ekki barn saman
Hver meðferð
Önnur til fjórða meðferð
Fimmta meðferð eða meira
 Glasafrjóvgun Smásjárfrjóvgun
376.055 kr. 449.660 kr.
171.721 kr. 204.811 kr.
376.055 kr. 449.660 kr.
Par sem á barn saman
Hver meðferð 376.055 kr. 449.660 kr.
KARLAR
Um 30% árangur er 
af frjósemismeð-
ferðum.
Að meðaltali þurfa pör 
að fara í 3-4 meðferðir 
áður en árangur næst. 
Sumum tekst að verða 
barnshafandi í fyrstu 
tilraun og öðrum tekst 
það aldrei þrátt fyrir 
ítrekaðar tilraunir. 
BARNLEYSI HÁIR UM 15% PARA OG ER ÓFRJÓSEMI SKILGREINT SEM SJÚKDÓMUR
Helstu ástæður ófrjósemi Dæmi um kostnað Hvað kostar glasafrjóvgun?
E
ftir margra ára baráttu 
eru þær allar loksins 
búnar að eignast barn og 
því bíða þeirra allra hvít-
voðungar á meðan á við-
talinu stendur. Tveir bíða 
heima en dóttir Jessicu er enn á 
vökudeild því hún fæddist eftir ein-
göngu 25 vikna meðgöngu. Fyrsta 
merki þess að þær eru nýbakaðar 
mæður er að þær sleppa varla sím-
unum úr hendi sér og kíkja reglu-
lega á þá. Eitthvað sem flestar 
mæður kannast við og þær hafa 
látið sig dreyma um í fjöldamörg 
ár. Ásamt andvökunóttum, bleyju-
skiptingum, að deila reynslusögum 
af brjóstagjöf og meðgöngu. 
Skilgreining á ófrjósemi er þegar 
par hefur reynt að eignast barn í 
eitt ár án árangurs. Ásta Sól hefur 
verið í ferlinu í níu ár en meðferð 
hefur aldrei gengið upp hjá henni 
? synir hennar tveir komu báðir 
undir heima. Jessica og Berglind 
fóru í meðferð eftir meðferð í sex 
ár áður en þær eignuðust sitt fyrsta 
barn. Þær hafa allar misst fóstur á 
þessum tíma og fengið ítrekað hið 
ömurlega ?nei? eftir misheppnaðar 
meðferðir.  
Konur virkari í baráttunni
Þær sitja saman í stjórn Tilveru 
sem stendur fyrir vitundarvakn-
ingu um ófrjósemi í næstu viku. 
Henni er ætlað að vekja athygli á 
hversu mikið andlegt og líkamlegt 
álag fylgir því að eiga í erfiðleikum 
með að eignast barn auk fjárhags-
áhyggja. Það eru fjórar aðrar konur 
með þeim í stjórninni og því vakn-
ar strax upp spurningin hvort ófrjó-
semi sé kvennavandi? 
Berglind: Jafnvel þótt líkamlegi 
vandinn liggi hjá karlmanninum 
þá virðast konur taka virkari þátt 
í baráttunni. Þær virðast líka eiga 
auðveldara með að tjá sig um vand-
ann. Rannsóknir sýna að karlmenn 
mælist tveimur árum á eftir konum 
á kvíða- og þunglyndisskala vegna 
ófrjósemi. Þeir finna sem sagt sömu 
tilfinningar en bara seinna. 
Jessica: Það er líka lítið sem 
karlmaðurinn getur gert. Konan 
þarf að fara í meðferðirnar, fara í 
mikla hormónagjöf og það er ekkert 
gaman að búa með manni á meðan á 
því stendur. Mennirnir finna mögu-
lega til hjálparleysis því þeir geta 
lítið gert annað en að vera stuðn-
ingur við konuna. Ég held að þetta 
annað hvort styrki sambandið eða 
það brotnar.
Ásta Sól: Við hjónin höfum bæði 
verið mjög samtaka og ósamtaka 
í þessu ferli sem getur valdið tog-
streitu í hjónabandinu. Eftir mis-
heppnaða meðferð vildi hann 
kannski hætta en ég vildi ólm vaða 
áfram í næstu meðferð. 
Óviðeigandi athugasemdir
Fyrir utan álagið sem fylgir með-
ferðunum, hvað er erfiðast við að 
eiga erfitt með að eignast barn? 
Berglind: Skilningsleysið sem 
maður mætir í samfélaginu. Það er 
ekki tekið tillit til að maður sé að 
Óttuðust að verða aldrei mæður
Þær eiga þrennt sameiginlegt: þær börðust í mörg sársaukafull ár við að verða óléttar, eru nýbúnar að eignast barn og sitja sam-
an í stjórn Tilveru, samtaka um ófrjósemi. Ásta Sól Kristjánsdóttir, Jessica Leigh Andrésdóttir og Berglind Ósk Birgisdóttir 
tala um ófrjósemi og allar þær tilfinningar sem fylgja því að þurfa að berjast fyrir því sem öðrum þykir sjálfsagt ? að eignast barn.
MEÐ 
BÖRNUNUM 
Ásta Sól 
með tveggja 
mánaða 
syninum, 
Nóa Hrafni, 
Jessica er í 
miðjunni en 
dóttir henn ar, 
Elísabet Anna, 
er enn á 
vökudeild og 
gat því ekki 
verið með í 
myndatöku og 
Berglind með 
mánaðar-
gamla dótt-
urina Köru. 
FRÉTTABLAÐIÐ/
DANÍEL
syrgja og líði illa. Fáir spyrja beint 
út hvernig manni líði og hvern-
ig ferlið gangi, sem er betra en að 
maður þurfi sífellt að setja upp 
grímu. 
Jessica: Svo koma óviðeigandi ráð 
og athugasemdir frá sjálfskipuðu 
sérfræðingunum.
Ásta Sól: Já, góðu ráðin. Maður er 
nýbyrjaður í meðferð og er spurð-
ur hvort maður hafi íhugað ætt-
leiðingu. Það er ekki eitthvað sem 
maður vill heyra þegar maður er í 
miðri baráttu. Svo á maður að slaka 
á því þá kemur þetta frekar en ég 
held ég hafi aldrei verið jafn illa 
haldin af streitu þegar eldri sonur-
inn kom loks undir. 
Berglind: Já, eða fá sér hund. Það 
er eitt ráðið, örugglega eina ráðið 
sem ég hef ekki prófað. 
Jessica: Mér fannst líka erfitt að 
sitja undir barnatalinu þar til ég 
leitaði mér hjálpar hjá sálfræðingi. 
Eftir það breyttist allt því það var 
svo gott að fá viðurkenningu á að 
allar tilfinningar sem ég upplifði 
væru eðlilegar og ég væri svo sann-
arlega ekki sú eina. 
Ásta: Stundum gat líka verið 
drullusárt að heyra af pari sem 
átti algjörlega óvænt von á barni 
og maður sjálfur búinn að reyna 
mjög lengi. Ég samgladdist alveg 
en maður spurði sjálfan sig ?hve-
nær kemur að mér??. Það er hræði-
leg tilfinning að óttast að verða 
aldrei móðir. Maður byrjar í ferlinu 
fullur af von og trú. Síðan þegar 
ekkert gengur, meðferð eftir með-
ferð, verður þetta sífellt erfiðara. 
Ég held þó að það erfiðasta sem ég 
upplifði í þessu ferli hafi verið þegar 
mér var ráðlagt að fara að huga að 
gjafaeggi ? og þurfa mögulega að 
gefa upp vonina um að eignast mín 
eigin börn. 
Barnleysið verður að hugsýki
Þær eru sammála um að lífið snú-
ist eingöngu um að eignast barn á 
meðan á ferlinu stendur. 
Berglind: Ég tók ekki frí frá 
vinnu í fimm ár nema það væri í 
tengslum við glasameðferðir. Svo 
hefur mastersnámið setið á hakan-
um. Þetta er sett í algjöran forgang. 
Jessica: Ég hef ekki farið í það 
nám sem ég hefði viljað því ég ein-
beitti mér bara að því að eignast 
barn. Það eru fimm ár sem ég gerði 
bara ekki neitt annað en að hugsa 
um þetta. 
Ásta Sól: Mér var boðið til Kúbu 
en ég hafnaði tilboðinu því ég var 
mögulega með egglos á sama tíma. 
Hvað ef þetta er eggið? Ég gat ekki 
tekið sjénsinn.  
Berglind: Sama á við um með-
gönguna. Maður var alveg hugsjúk-
ur og ég þorði ekki að leyfa mér að 
vona að þetta myndi ganga upp fyrr 
en í lokin. Ég var með hlustunar-
tæki að hlusta á hjartsláttinn henn-
ar á hverjum degi og átti erfitt með 
að slaka á og njóta. 
Jessica: Ég held ég hafi grátið 
mig í svefn þriðju hverju nótt alla 
meðgönguna og bað allan tímann: 
?Leyfðu mér að eiga hana.? 
Ásta Sól: Það er ekki á það bæt-
andi að hafa misst fóstur áður. Þá er 
maður meðvitaðri um að maður geti 
misst aftur. Mér finnst að tala megi 
meira um fósturlát í samfélaginu 
vegna sársaukans og leyndarinnar 
sem fylgir þeim. Mér var til dæmis 
ekki boðið upp á neina ráðgjöf, 
ekki einu sinni þegar ég hringdi og 
spurði um það. 
Ferlið hefur kostað níu milljónir
Á Íslandi er eingöngu ein læknastöð 
sem sérhæfir sig í ófrjósemismeð-
ferðum. Þær eru sammála um að 
samkeppnin mætti vera meiri eða 
sérfræðingarnir opnari fyrir nýj-
ungum í fræðunum. 
Jessica: Mig grunaði alltaf að ég 
væri með PCOS (fjölblöðrueggja-
stokkaheilkenni). Það var ekki fyrr 
en ég leitað álits hjá þriðja kvensjúk-
dómalækninum að það var hlustað 
almennilega á mig og mína verkja-
sögu. Eftir það fékk ég viðeigandi 
meðferð og varð ólétt í kjölfarið. Í 
mörg ár var mér sagt að verkirnir 
stöfuðu af ofþyngd minni.
Berglind: Ég endaði á að leita til 
lækna erlendis. Ég hef farið í ellefu 
meðferðir  og mitt ferli hefur kostað 
mig níu milljónir. Ég er með legslí-
muflakk og öll fjölskyldan lagðist í 
rannsóknir og greinar á netinu. Við 
fundum út að ég væri með mörg ein-
kenni sjálfsofnæmis, sem veldur því 
að varnarkerfi líkamans heldur að 
fósturvísirinn sé krabbameinsfrum-
ur og ræðst á hann. En enginn var 
tilbúinn að rannsaka mig með tilliti 
til þessa galla, mér var sagt að þetta 
væru bara kenningar og engar rann-
sóknir styddu þær. Ég fór að lokum í 
rannsókn í Bretlandi og fór að taka 
lyf sem bæla niður ónæmiskerfið, 
í kjölfarið varð ég ólétt. Meðferðin 
er ekki viðurkennd á Íslandi en von-
andi mun hún verða aðgengilegri 
fyrir þá sem á eftir mér koma.  
Út úr skápnum með ófrjósemi
Baráttumál Tilveru eru meðal ann-
ars endurskoðun á niðurgreiðslu 
ríkisins vegna ófrjósemismeð-
ferða. Einnig að opna umræðuna 
til að ófrjósemi hætti að vera tabú 
í samfélaginu.
Berglind: Ófrjósemin hefur líka 
áhrif á marga, og alla fjölskyldu 
þeirra sem eiga við vandann. Þetta 
er ekki bara spurning ?verð ég 
aldrei mamma? heldur líka ?verð 
ég aldrei amma?. 
Ásta Sól: Ég hvet þá sem eiga við 
ófrjósemi að stríða að rjúfa þögnina. 
Þetta er allt of mikil byrði að ganga 
með einn eða ein. 
Jessica lítur á símann sinn í miðri 
setningu Ástu Sólar og þýtur upp. 
?Ég verð að fara,? segir hún enda 
kominn tími á brjóstagjöf á vöku-
deildinni. Það vakna allir upp úr 
djúpum samræðum og hugurinn fer 
beinustu leið til litlu óskabarnanna 
sem leyfðu þessum þremur konum 
að upplifa stærsta draum sinn.
Erla Björg
Gunnarsdóttir
erlabjorg@frettabladid.is
Par þarf 3 tæknisæð-
ingar, 3 glasa meðferðir og 1 upp-
setningu á frystum fósturvísum. 
Kostnaður fyrir meðferðir og lyf 
er að lágmarki um 1.060.000 kr. 
Ef þau vilja eignast annað barn eru þær 
meðferðir ekkert niðurgreiddar. Ef þau 
þurfa tvær meðferðir er kostnaðurinn 
um 805.000 kr. Einn skammtur af gjafasæði kostar 37.500 kr. og gjafaeggjameðferð 250.000 kr.
? Æðagúlpur eða 
æðaflækja við 
eistu
? Lélegt eða van-
skapað sæði
? Vanþroska 
sæði
? Ekkert sæði
? Legslímuflakk (e. endometriosis)
? Fjölblöðru eggjastokkaheilkenni 
? Hormónaójafnvægi
? Snemmbúin tíðarhvörf
? Stíflur eða samgróningar 
í eggjaleiðurum
? Síendurtekin fósturlát
? Léleg eða engin egg

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112