Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Bókasafniš

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Bókasafniš

						32
	
  
Höfundaréttur er góður - því meiri sem höfundarétturinn er 
þeim mun betra. Eitthvað á þessa leið hljómuðu orð Glyn 
Moody á ráðstefnu um stafrænt frelsi árið 2012 þegar hann 
var að reyna að skýra þróun á höfundaréttarlögum. Sjálfur 
taldi hann réttast að afnema slík lög með öllu. Þó ég sé ekki 
jafn rótttækur og Moody þá tel ég að höfundaréttarlög setji 
fólki of oft þröngar skorður.
Veturinn 2011-2012 vann ég að meistaraverkefni í hagnýtri 
menningarmiðlun sem kallast Rafbókavefurinn (www.raf-
bokavefur.is). Verkefnið snerist annars vegar um að útbúa og 
dreifa rafbókum á íslensku og hins vegar að fj alla fræðilega 
um rafbækur. Rafbækurnar sem ég útbjó féllu fl estar í fl okk 
íslenskra fornbókamennta en einnig voru þar skáldsögur og 
smásögur sem komnar voru úr höfundarétti. Að hluta byggði 
ég þar á frumkvöðlastarfi  Netútgáfunnar sem kom fj ölda 
verka á rafrænt form. En ég tók líka þýddar sögur sem höfðu 
birst í blöðum fyrri alda og búið var að skanna á Tímarit.is. Ég 
ljóslas þær (breytti myndum í texta) með forriti og prófarkalas 
síðan til að geta gert úr þeim rafbækur.
Þegar ég var að leita að spennandi efni í blöðum fyrri alda 
lenti ég oft í klípu. Það eitt og sér að saga hafi  birst árið 1895 
þýðir ekki endilega að hún sé laus úr höfundarétti. Höfundur-
inn gæti vel hafa lifað í fi mmtíu ár til viðbótar og til að fi nna 
út úr því þurfti rannsóknarvinnu. Stundum varð ég að leysa úr 
skammstöfunum eða aðgreina alnafna til að fi nna hið mikil-
væga dánarár. Ef efnið var enn í höfundarétti fór málið ekkert 
lengra. Það að elta uppi afkomendur höfunda og fá samþykki 
hjá þeim er einfaldlega of mikið mál fyrir svona sjálfboða-
vinnu.
Sem dæmi um hve erfi ð leitin getur verið má nefna að ég 
skoðaði ákveðnar ævintýrabækur sem voru þýddar á þriðja 
áratug tuttugustu aldar. Miðað við dánardægur höfundar 
falla upprunalegu bækurnar úr höfundarétti eftir um tíu ár. 
Að gamni mínu skoðaði ég hvenær höfundaréttur á íslensku 
þýðingunni myndi renna út. Ég fann upplýsingar um að þýð-
andinn hafi  látist í hárri elli árið 1982, sem þýðir að þýðingin 
sjálf er í höfundarétti fram til ársloka 2052. Ég fl etti manninum 
upp í minningargreinum og sá að hann hafði eignast níu börn 
(sem voru ekki einu sinni nafngreind). Má gera því skóna að 
fl est börn þýðandans lifi  nú annað hvort í hárri elli eða séu nú 
þegar látin. Þá hefur rétturinn færst til barnabarna eða jafn-
vel barnabarnabarna. Það má því álykta að höfundarétturinn 
deilist á tugi manna í dag.1
1. Raunar er ákveðin kaldhæðni fólgin í því að passa upp á höfundarétt íslenskra þýðenda sem voru ekki bundnir af slíkum takmörkunum þar 
sem Ísland varð ekki aðili að Bernarsáttmálanum fyrr en um miðja tuttugustu öld og gátu því löglega þýtt efni hvaða höfundar sem þeir vildu 
(þó einhverjir þeirra hafi  vissulega fengið leyfi ) (Páll Sigurðsson, 1994).
Óli Gneisti Sóleyjarson er með BA gráðu í bókasafns- og upplýsingafræði, MA gráðu í þjóðfræði, 
diplómugráðu í opinberri stjórnsýslu og MA gráðu í hagnýtri menningarmiðlun. Hann hefur meðal 
annars starfað á Landsbókasafni Íslands ? Háskólabókasafni, Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum 
fræðum, Borgarbókasafni, sinnt stundakennslu í Háskóla Íslands. Er nú forstöðumaður Bókasafns 
Iðnskólans í Hafnarfi rði og kennir stöku sinnum um rafbækur og rafbókagerð í Endurmenntun 
Háskóla Íslands.
Stafræn endurgerð texta
Höfundaréttur og lýðvistun

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64