Tíminn - 18.02.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 18.02.1947, Blaðsíða 1
RITSTJÓRI: ÞÓRARINN ÞÓRARINSSON ÚTGEPANDI: FRAMSÓKNARFLOKKURINN Simar 2353 og 4373 PRENTSMIÐJAN EDDA h.f. RITST JÓRASKRIFSTOPUR: EDDUHÚSI. Lindargötu 9 A Simar 2353 og 4373 AFGREIÐSLA, INNHEIMTA OG AUGLÝSINGASKRIFSTOFA: EDDUHÚSI, Lindargötu 9A Simi 2323 31. árg. Reykjavík, þriðjuclagimi 18. febr. 1947 ERLENT YFIRLITV Kolaskorturinn í Bretlandi 1 haldsiiienn nota tækifærio til ao jafna gamlar deilur við námumálaráðherr- aim Seinustu fregnir frá Bretlandi benda til þess, að stjórninni hafi tekizt með ráffstöfunum sínum að vinna bug á sárasta elds- neytisskortinum, er hin óvenjulega hörkuveðrátta hefir valdið. Þetta er ekki sízt að þakka kolanámumönnunum, sem hafa lagt á sig eftirvinnu og helgidagaívinnu tíl þess að auka framleiðsluna. Sést á því, að kolanámumenn telja það miklu skipta, að erfiðleik- arnir, sem stjórnin hefir hér þurft að mæta, yrðu ekki eins mikið vatn á myllu stjórnarandstöðunnar og hún hefði látið sig dreyma um. Ástæðan til þess, að íhalds- menn hafa notað sér eldsneytis- skortinn, sem stafar af vetrar- hörkunum, til ádeilna á ríkis- stjórnina, stafar fyrst og í'remst af því, að kolanámurnar voru þjóðnýttar í' síðastl. ári. Kola- vinnslan hefir farið minnkandi í Bretlandi á undanförnum ár- um og liggja til þess margar Sblnwell. ist þjóðnýtingin vel fyrir á með- al námumannanna. Hins vegar eru ekki komnar til fram- kvæmda nema sáralitlar endur- bætur á kolavinnslunni, er stjórnin hefir fyrhhugað, en áætlað er að veita al"ls 3 miljarða sterlingspunda til að koma námarekstrinum í nýtízkuhorf. Þótt kolaframleiðslan hafi heldur aukizt á síðastl. ári, hefir það ekki nægt til að mæta hinni auknu eftitspurn. Engin skilyrði hafa því verið til að safna birgð- um og kolin, hafa verið flutt jafnóðum til verksmiðja og orkuvera og þau voru unnin. Þegar samgöngurnar tepptust vegna snjóþyngsla og ísalaga á dögunum, urðu verksmiðjurnar og orkuverin því næstum jafn- harðan kolalaus. Við þetta bætt- ist svo, í,ð vinnslan féll niður í mörgum námum vegna kuld- anna. Til að koma í veg fyrir al- gert öngþveiti, greip stjórnin til mjög róttækra ráðstafana, m. a. jvar lokað fyrir rafmagn til 33. hlnd' i - . • Ingólfur Arnarson, fyrsti togari Rvíkurbæjar komígær fjöldamargra verksmiðja og raf- ástæður. Námufélögin hafa ver- orka mjög takmörkuð til heimil- ið mörg og fá þeirra svo' fjár- isnota. Þessar ráðstafanir hafa sterk, að þau hefðu bolmagn til leitt til þess, að meira en ein að koma rekstrinum í nýtízku- horf. Aðbúnaður námumanna hefir verið slæmur og þvi stöð- ugt orðið erfiðara að fá menn til námuvinnu. Jafnaðar- menn hafa lengi haldið þvi fram, að eina lausnin á þessum mál- um væri Jþjóðnýting og sameig- inlegur rekstur allra námanna. Þegar lögin um þjóðnýtingu námanna voru samþykkt á fyrra ári, veittu íhaldsmenn þeim sáralitla mötstöðu, því að á- standið i þessum málum var orðið svo óvinsælt, að erfitt var að mæla því bót lengur. Þótt enn sé ekki fengin reynsla af þjóðnýtingunni, hefir ástand- ið heldur batnað síðan. Bæði heildarframleiðslan og afköstin á mann haía aukizt síðan. Fleiri menn hafa líka gefið sig fram til námuvin'nu og yfirleitt mæl- ERLENDAR FRETTIR Bandarikjamenn hafa farið þess á leit i Öryggisráðinu, að þeir fái til umráða nokkrar eyjar á Kyrrahafi, er áður lutu Japönum. Liklegt þykir, að hin stórveldin vilji fresta þessu máli, unz gengið hafi verið frá friðarsamningum við Japani. Bretar hafa ákveðið að leggja Palestínumálið fyrir sameinuðú þjóðirnar. Samnjngar um fransk-tékk- neskt bandalag eru langt á veg komnir, segir í tilkynningu frá Prag. Brezku konungshjóhin eru komin tji Suður-Afriku og hefir verið mjög vel fagnað. . Um 70 manns fórust í flug- slysunum um helgina. Við ítalíu- strendur fórst flugvél með 16 manns og í Kólumbíu fórst Sky. mastervél með 53 menn. Ekkert Iát verður á kuldunum í Norður- og Vestur-Evrópu. f Bretlandi hafa frostin auklzt aftur. í Osló hefir skólum og samkomustöðum verið lokað vegna eldsneytisskorts. .» «* L - ||,„, /)* -rM x.?X«*íW*Wi™v ' '¦ '¦ Hér sjá menn nýja togarann, þar sem hann liggur á ytri höfninni í Reykjavík, skrýddur óteljandi fánum, al- búinn að leggjast aö bryggju, þegar tollverðirnir hafa innt af höndum embættisskyldu sína. í baksýn sést Esja, sem enn er söm og^á. dögum Ingólfs landnámsmanns. — Megi farsœld fylgja þessu nýja skipi og þeim mönn- um, er á því starfa. (l.jósm.: Sig. Guðmundsson) milj. manna hafa misst atvinn una í bili, en hinsvegar hafa þær afstýrt algeru öngþveiti. íhaldsmenn hafa vitanlega notað þetta tækifæri til að kenna skipulagsleysi og úrræða- leysi st<örnarinnar um kola- skortinn. Stjórnin hefir hins vegar bent á, að ekki hafi verið möguleikar til að safna kola- birgðum að undanförnu og ekki sé hægt að kenna henni um, þótt harðindi séu nú meir í Bret- landi en þar hafa oröið í 50 ár. Hún hefir sýnt fram á, að kola- framleiðslan hefir aukizt í stfórnartíð hennar. Þá hefir hún bent á, að þjóðnýtingin hafi tryggt vinnufriðinn og hafi t. d. verið tíu sinnum minna vinnutap i kolanámunum vegna verkfalla nú en eftir fyrri heims- styrjöldina. Gagnrýni íhaldsmanna hefir ekki sízt verið óvæg vegna þess, að Emmanuel Shinwell námu- málaráðherra hefir lengi verið einn harðskeyttasti andstgeðing ur þeirra. Hann var einn þeirra þingmanna, er harðast gagn^- rýndi stjórn Churchills á stríðs- árunum og vildi aldrei fara í stjórn hans, þótt hann ætti kost á ýmsum ráðuneytum. Shinwell gaf Churchill á þeim árum þá lífsreglu, að þeir menn, sem ekki þyldu gagnrýni, ættu ekki að gefa sig að stjórnmálum. Þeirrar reglu hefir hann þurft að minnast seinustu vikurnar. Shinwell er 62 ára gamall. Hann er af Gyðingaættum. Hann vann ýms störf á uppvaxt- arárum sínum og lærði meðal annars klæðskeraiðn. Hann var ungur, þegar hj,nn tók að starfa í verkalýðsfélögunum og varð brátt eijan af leiðtogum sjó- mannasamtakanna. Hann sat á þingi 1922—24 og 1928—31. Hann var námumálaráðherra í stjórn- um Mac Donalds 1924 og 1930— 31. Árið 1935 bauð hann sig fram á móti Mac Donald, sem þá var genginn fhaldsmönnum á hönd, (Framhald á 4. síðu) /Evintýri á flugför: Fjögra manna flugvéS nauðlendir hjá Völlum í Skagafirði Flugnieiinirnir tepptir í Varmahlífr í heila viku Steindór Hjaltalín frá SiglufirÖi hefir á undanförnum árum gefiö sig mjög að flugmálum og fest kaup á allmörgum flugvélum, stórum og smáum, og komið upp flugskóla á Akureyri í félagi við aðra. í sumar flaug hann á stórri flugvél, sem hann á, til Eng- lands og meginlands Evrópu með marga gesti í boði sínu. Nú^ fyrir skömmu lenti Stein- dór í nokkru ævintýri i flugferð norður í land. Lagði hann af stað' mánudaginn 3. febrúar í einni flugvéla sinna — fjögra manna flugvél — og var ferð- inni þeitíð til Akureyrár. Voru þeir félagar fjórir í vélinni, Njáll Guðmundsson flugma'ður, Ásgeir Pétursson véla'maður og Baldur Þórisson, auk Steindórs sjálfs. Komust ekki niður í Eyjafjörð. Dimmt var yfir þennan dag og þegar þeir félagar komu yfir Eyjafjörðinn, byrgði hann svart- ur mökkur, sem hvergi rofaði gegnuni. Flugu þeir þarna fram og aftur um stund, komust nið- ur undir brúnina á Villinga- dalnum, en urðu frá að hverfa að lokum. Var nú orðið svo lítið benzín eftir á vélinni, svo að ekki voru tiltök að ná aftur til Reykjavíkur og vafasamt, hvort Sýning á málverkum Þór. B. Þorlákssonar A laugardaginn var opnuð i Oddfellow-húsinu yfirlitssýning á málverkum Þórarins B. Þor- lákssonar í tilefni af því, að um þessar mundir eru áttatíu ár liðin frá, fæðingu hans. Eru á þessari sýningu nær níutíu myndir, sem Þórarinn heitiim málaði á þrjátíu árum. Þ^rarinn hóf málaranám í Kaupmannahöfn, og hafði þá enginn ísleúdingur gefið sig við málaralist siðan Sigurður Guð- mundsson fornfræ'ðingur féll í valinn. Að þessu hugðarefni sínu vann Þórarinn síðan eftir föng- um, þar til hann lézt árið 1924. Mun nann jafnan verða talinn brautryðjandi málaralistarinn- ar á íslandi. Uppgripa síldarafli í sundunum Uppgripa síldarafli var á Kleppsvíkinni og Viðeyjarsundi í gær. Margir bátar voru að veiðum og fengu sumir þeirra ágæt köst. Annars biða margir síldarbátar eftir losun við bryggj ur í Reykjavík, því skortur er á skipum til að flytja norður í bræðslu. . . dygði til flugs suður í Borgar- fjörð, þótt lendandi væri á flug- vellinum á Kroppsmelum. Lent hjá Völlum í Skagafirði. Þegar kom yfir Skagafjörð lækkuðu þeir f,élagar flugið og komust nlður úr skýjaþykkninu, og reyndist þá sæmilega bjart undir. Tóku þeir félagar það ráð, að lenda hjá Völlum fremur en hætta á að fljúga suður. Hafði ein flugvéla Steindórs lent á þessum slóðum í sumar, og voru þeir félagar nokkuð kunnugir staðháttum. x Flugmenn í vetrarleyfi — bændur við flugvallargerð'. Lendingin tókst slysalaust, og héldu' ævintýramennirnir til Varmahlíðar. Sátu þeir þar í góðu yfirlæti alla vikuna. Fékk Steindór bændur í héraðinu meo' bifreiðar til þess að aka grjóti í skurði, sem voru þvi til trafala, að flugvélin gæti hafið sig á loft. Var því verki lokið fyrra sunnudag. Bjóst Steindór þá til ferðar með sveit sína, því að veður var gott, og flaug hann þann dag til Akureyrar. Sveitin flýgur suður. Hingað til Reykjavíkúr komu þeir félagar aftur á föstudag- inn var. Fóru þeir í'rá Akureyri á þremur flugvélum -— farþega- flugvélinni, sem nauðlent hafði í Skagafirðinum, og tveimur litlum kennsluflugvélum. Flaug í'arþegaflugvélin beina leið yfir hálendið til Reykjavíkur. En litlu kennsluflugvélarnar flugu vestur yfir byggðir. Lentu þær báð'ar hjá Völlum i Skagafirði og heilsaði Steindór upp á vini sina frá fyrri viðdvöl þar. En síðan var flogið áfram vestur yfir Húnavatnssýslu og suður yfir. heiðar til Reykjavíkur. Telur Steindór að gera megi góðan flugvöll þarna hjá Völl- um með litlum tilkostnaði. Varö aö skera nótina sundur. Jökull frá Hafnarfirði fór í gærmorgun áleiðis til Siglu- fjarðar með síld, sem hann hafði veitt þá um morguninn og dag- inn á'ður. í seinasta kastinu fékk hann svo mikla síld í nót- ina að fleygja varð miklu af henni og skera nótina sundur til að ná henni undan síldar- kösinni. -Á Viðeyjarsundi veiðist síldin á 6—7 faðma dýpi. Flein bátar á síldveidar. Bátar e.ru nú alltaf að bætast við á síldveiðarnar með degi hverjum. Eldborg hefir nú t. d. hætt síldarflutningum, og er farin á veiðar, og^von er á fleir- um næstu daga, svo sem Dóru frá Hafnarfirði og Richard frá ísafirði. Skortur á flutningsskipum tefur nokkuð síldveiðarnar, þar sem bátarnir þurfa að liggja við bryggjur fullhlaðnir og bíða eftir losun. í gær biðu margir bátar eftir losun, en illa leit út með skip til flutninga norður. Rifsues _og Ólafur Bjarnason munu þó taka síld til flutnings í dag. Framsóknarvist á föstudaginn Vegna fjölmargra áskorana hefir verið ákveðið, að Fram- sóknarfélögin í Reykjavik haldi skemmtisamkomu í samkomusal Mjólkurstöðvarinnar næstkom- andi föstudagskvöld. Hefst hún með Framsóknarvist kl. 8.30. Vigfús Guðmundsson, sem er á förum úr bænum, hefir lofað að stjórna þessari samkomu. Ef dæma má eftir líkum, er vissara fyrir Framsóknarfólk, sem sækja ætlar þessa samkomu, að panta sér aðgöngumiða sem fyrst í sima 2323. Skípinu fagnað meö viðhöfn Hinn nýi togari Reykjavík- urbæjar, Ingólfur Arnarson, kom til landsins í gær eftir fljóta og greiða ferð frá Eng- landi. Var honum fagnað af mikilli viðhöfn og f jölda fólks, sem safnaðist saman á hafn- arbakkanum, þegar skipið lagðist að bryggju. Hið nýja skip kom inn á ytri höfnina á öðrum 'timanum í gær. Hayðli það aðeiins veri'ð hálfan þriðja sólárhring frá Englandi. Þess var nú skammt að bíða, að fólk tæki að þyrpast niður á Skúlagötuna, til þess að virða fyrir sér skipið, þar sem það lá fánum skrýtt úti á Engeyjar- sundi. Voru dómar manna mjög á einn veg, að þetta væri föngu- legt skip að sjá. . Nokkru eftír klukkan þrjú var haldið inn og mun .klukkan haf a verið um tuttugu mínútur geng- in í fjögur, þegar þessi fyrsti togari bæjarútgerðai'innar í Reykjavik skreið í fyrsta sinn inn úr hafnarmynninu. Var þá hafnarbakkinn allur þakinn fólki, sem fýsti að sjá þetta nýja skip. — Lúðrasveit Reykjavíkur lék, og margt stórmenna bæj- arins, svo sem þingmenn og bæjarfulltrúar, stigu á skips- fjöl. Klukkan fjögur hófst úty^rp móttökuathafnarinnar. Fluttu þeir Jóhann Þ. Jósefsson sjávar- útyegsmálaráðherra og Gunnar Thoroddsen borgarstjóri fyrst ræður. Síðan lýsti Gísli Jónsson alþingismaður skipinu. Siðastur talaði Guðmundur Ásbjörnsson, forseti bæjarstjórnar. Þetta skip er hið fyrsta, sem hingað kemur af 32 togurum, sem ríkisstjórnin samdi um smíði á árið 1945. Það-er með olíukynntri gufuvél.um 500 lestir að burðarmagni og getur flutt 300 lestir af ísuðum fiski í lest. Skipið er fallegt að ytri sýn, og vistarverur skipsverja virð- ast rúmgóðar og snotrar. Skipstjóri á Ingólfi Arnarsyni er Hannes Pálsson. Bretar settu engin skilyrði Bjarni Benediktsson utanrík- ismálaráðherra upplýsti utan dagskrár í gær, að það væri algerlega tilhæfulaust, aS Bret- ar hefðu sett þau skilyrði i'yrir viðurkenningu sinni á íslenzka lýðveldinu vorið 1944, að tsland samþykkti alla samninga, er Bretar og Ðanir hefðu gert um íslenzk málet'ni. Yfirlýsingu þessa gaf ráðherrann í tilefni af því, að Einar Olgeirsson hafði haldið þessu fram fyrir nokkrum dögum, er landhelgis- samningurinn frá 1901 var til umræðu Báðherrann tók það skýrt fram, að Bretar hefðu engin skilyrði sett fyrir viðurkenningu sinni á lýðveldisstofnuninni. Hins vegar upplýsti ráðherr- ann, að nokkru eftir að rfkis- stjórn Ólafs Thors kom til valda, 1944, hefði það orðið samkomu- lag uiilli tslendinga og Breta, að slíkir samningar skyldu gilda áfram, enda hefði það verið í samræmi við alþjóðavenjur.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.