Tíminn - 17.09.1947, Blaðsíða 1

Tíminn - 17.09.1947, Blaðsíða 1
ÞÖB.ARBÍN ÞÓRARINS80N trraEPANDi: PRAMSÓKNARFLOKKXTRINN Símar 8353 og 437S PRI3NTSMSBJAN SDT3A hJt. r.rrsi'jóRAflWgtrwBaoPUR: ¦PPBÍÉfiaL MnrtMjttn 8 A Símar 2363 og 4STS AFGREIÐSLA, INNHEIMTA OQ AUOLÝSINOASKRIFSTOFA: EBDUKÚSI, Líadargöiii SA 31. ár&. Reykjavík, miðvikudaginn 17. sept. 1947 168. I»laö Hollenzk viðskiptanefnd komin hingað Þessa dagana er stödd hér í bænum hollenzk viðskiptanefnd, er kom hingað með sérstakri flugvél Konunglega hollenzka flug- félagsins frá Amsterdam. Nefndin er skipuð fulltrúum frá helztu útflytjenda- og framleiðendasamtökum Hollands. Mun nefndin dvelja hér í viku og ræða við sérstaka nefnd, er skipuð hefir verið hér til a'í ræða við þá hollenzku um aukin viðskipti milli Hollands og íslands. ~ O Nefndin hafði fund með blaðamönnum að Hótel Borg í gær og hafði Hr. Overbeek, for- maður nefndarinnar, orð fyrir nefndarmönnum .Fórust honum þannig orð: „"Síiðskipti íslendinga og Hol- lendinga standa á gömlum merg. Þau hófust fyrir mörgum öldum og hafa jafnan verið góð. Hollendingar hafa fagnað hinum öru framförum, sem orð- ið hafa í iðnaði og tækni hér á landi. Fyrir ófriðinn höfðu við- skipti komizt á milli landanna, báðum til gagns og ábata. Nú að stríðinu loknu er það oss ánægja að komast að raun um, að íslenzk framleiðsla hefir inn færzt í aukana. Viðskipti hafa hafizt aftur, þó af nokkru handahófi sé. En tilgangur okk- ar, sem erum sendinefnd við- skipta, iðnaðar og siglinga, er að ræða við áhrifaríka íslenzka kaupsýslumenn um það, hvern- ig bezt verði komið á varanlegu viðskiptasambandi á þessum örðugu tímum. Viðskiptanefnd okkar er aðal- lega skipuð fultrúum einka- framtaks, fulltrúum þeirra fé- lagssamtaka I iðnaði og við- skiptum, sem fremst mega telj- ast með þjóð vorri. Hefir nefnd- in haft samvinnu við hollenzks viðskiptaráðuneytið og land- búnaðar-, fiski- og matvæla- ráðuneytið. Hún nýtur þvl opin- bers stuðnings hollenzku stjórn- arinnar, sem fengið hefir nefnd- inni embættismann ríkisins til föruneytis og aðstoðar. Getur nefndin því einnig borið ís- lendingum kveðjur og árnaðar- óskir hollenzku ríkisstjórnar- innar. Það er okkur ánægjuefni að hefja nú viðræður við fulltrúai íslenzkra framleiðenda og kaupsýslumanna." Frá Almeer-blómræktarfélag- inu í Hollandi færði nefndin helztu sjúkrahúsum bæjarins fögur blóm og ennfremur færði nefndin forsetafrú íslands mik- ið af fögr.um skrautblómum, sem gjöf. Hafði nefndin haft þessar blómasendingar i farl sínu í flugvélinni frá Hollandi. Engin saga hlaut verölaun Sumarið 1945 ákvað Bókaút- gáfa Menningarsjóðs og Þjóð- vinafélagsins að efna til sam- keppni um -skáldsögu og greiða 10 þús. kr. i verðlaun fyrir beztu söguna, auk ritlauna. Réttur var áskilinn til ]?ess að skipta verðlaununum eða láta þau niður falla, ef engin saga þætti verðlaunahæf. Til samkeppninnar bárust 5 söguhandrit. Nefndin, sem stjórn bókaútgáfunnar sfcipaði til þess að lesa handritin og gera tillögur um verðlaun, álít- ur að engin sagan fullnægi þeim kröfum, sem gera verði til verð- laun.>skáldsögu. Verðlaun verða því ekki veitt. Dómnefndina skipuðu Halldór Kiljan Laxness rithöfundur, Magnús Kjartans- son ritstjóri og Vilhjálmur Þ. Gíslf/;on skólastjóri. Höfundar eða umboðsmenn þeirra vitji handritanna í skrif- stofu bókaútgáfunnar og segi til um einkenni eða dulnefni handrits. Nýtf verð á Frá og með 15. þ. m. gekk nýtt verð á kjöti í gildi. Var það ákveðið af framleiðslu- ráði landbúnaðarins nýlega. Nýtt, ófrosið dilkakjöt lækkar úr kr. 15.40 í kr. 13.35 hvert kg. Kjöt í öðrum verðflokki kostar nú 10.80 hvert kg. og í þriðja verðflokki 9.00 hvert kg. Verð á saltkjöti hefir einnig verið ákveðið, og er það. kr. 13.75 hvert kg. Seðlaveltan 159 milj. Seðlaveltan í lok júlímánaðar síðastl. nam alls 159.185 þúsund krónum, að því er segir í nýút- komnum Hagtíðindum. Frá því í júnílok hafði seðla- veltan aukizt um samtals 980 þús. krónur. — Geta má þess, að í júlí í fyrra nam seðlavelt- an nær 10 milj. kr. meiru en í júli í ár. ERLENDAR FRÉTTIR Þing sameinuðu þjóðanna var sett í gær í New York. Fulltrúi Argentínu var í forsæti og flutti setningarræðu, en ha,nn gegndi forsetastörSam á aukaþinginu í vor. Gat forseti þess í sæðu sinni, að þing þetta gæti orðið næsta afdrifaríkt, ekki sízt fyrir smá- þjóðirnar, sem mest eiga undir því að friður haldist með stór- veldunum. Bensínskömmtunin hefir nú verið hert mjög í Noregi. Er talið að um 25 þús. einkabílar muni stöðvast vegna skömmtunar innar. Nýsköpunin fékk aðeins 4% meira af út- flutningstekjum stríðsáranna en árin áður Óskaði íslenzku rigningunni til Hollands. Veðurfar hér í Reykjavik og nágrenni í sumar barst í tal við nefndarmennina. Lét einn nefndarmannanna svo ummælt, að hann óskaði öllu því regni, sem við hefðum haft hér í sum- ar til Hollands, en þar í landi voru þurrkar í allt sumar, jafn- (Framhald á 4. síðu) Mikil aðsókn að Há- skólanum Á vetri komanda munu 122 nýir stúdentar stunda nám við Háskóla íslands. Innritunar- frestur var útrunninn 15. þ. m. Að • þessu sinni fékk verk- fræðideildin flesta nemendur, 27. í læknadeild 26, í lögfræði 22. í heimspeki og þar með tal- inni BA-deild eru 23, í guð- fræðideild eru 5, í tannlækna- deild 4, 6 leggja stund á íslenzk fræði og 9 á viðskiptafræði. HRABSKREIÐUR RÁTUR °A erfiðleikaárunum fyrir stríðið var 15% af íitflutningstekjunuin varið til kaupa á nýbygg- ÍBíg'ssrvöruni, en í peningaflóoinu undanfarifS námu hliostæðar greiðslur ekki nema 19% af öllum útflutningnum Gylfi Þ. Gíslason ræddi um gjaldeyrisnotkun undanfarinna ára í útvarpserindi í fyrrakvöld. Sýndi hann þar fram a með skýrum rökum, að dagleg eyðsla hefir vaxið gegndarlaust og möguleikar Jl framfara og uppbyggingar verið illa notaðir. Tveir sænskir verkfræðingar hafa búið til þessa nýju gerð mótorbáta. Bátar þessir fara mjög hratt, svo að næstum má segja að þeir fljúgi áfram. Hér sést báturinn á Máleren við Stokkhólm. Tíðarfarið í sumar hefir verið óheppilegt fyrir kornræktina Viðtal við Klemens á Sámsstöðum Sumarið í sumar hefir verið eitt hið versta sem elztu menn -.unnan iands muna eftir. Hafa óþurrkarnir komið tilfinnanlegít við töðuóflun bænda, en einnig hefir kornræktin á Suðurlandi t>eðið mikið tjón við óþurrkana. Tíðindamaður Timans átti í gær tal við Klemens á Sámsstöðum og spurði hann frétta af korn- ræktinni. ---------------" B Sagði Klemens, að þetta sum- ar væri eitthjœrt allra votviðra- TVT'V 1 "V \ samasta sumar, sem hann JNiöurskurður verour myndi eftir og nefði a m k ekki milli Blöndu og Héraðsvatna Fulltrúar bænda á svæðinu milli Blöndu og Héraðsvatna héldu fund á Sauðárkróki ný- lega og samþykktu þar að slátra ekki fjárstofni sinum í haust. Þó munu nokkrir bændur hafa í hyggju að slátra öllu fé sínu begar í haust. En eins og kunn- ugt er vildi ráðuneytið og sauð- fjá(rsjúkdömanefnd ekki sam- þykkja fjárskipti á þessu svæði í haust. Stéttaráðstefnunni frestað Stéttaráðstefnunni, sem rík- isstjórnin kallaði saman og hóf setu slna s.l. fimmtudag 11. þ. m., hefir nú verið frestað nskkra daga. Ekki er þó gert ráð fyrir að Iangt líði unz ráðstefnan kemur saman aftur, en það er að mestu á valdi forseta ráð- stefnunnar, Ólafs. B. Björns- sonar, útgerðarmanns á Akra- nesi, að ákveða hvenær fundir hefjast að nýju. Þrjár nefndir hafa verið kosnar á ráðstefn- unni og er fundum frestað með- an þær vinna að þeim athugun- um, sem þeim var falið að gera. ekki í seinustu 25 árin viðrað I eins illa fyrir kornræktina og í ár. Votviðrin hafa tafið mjög fyrir þroska kornsins, svo að það verður nú miklu minna að vöxtum og seinna þroskað. Bygp£3 er nú að verða þroskað, en seinsprottnir hafrar verða ek'ýj þroskaðir fyrr en í lok þessa mánaðar. Ofan á alla óþurrkajia í sum- ar bættist svo ofviðrið um dag- inn, sem skemmdi kornið ennþá meira en óþurrkarnir, þar sem korn fauk af mörgum dagslátt- um lands. í veðrinu urðu miklir skaðar á ökrunum á Sámsstöð- um, einkum þó byggökrunum. Byggið fauk alveg af 9 dagslátt- um lands. Og þar fuku einnig yfir 100 hestar af heyi. í þessari viku verður byggið væntanlega slegið. Verður það gert með fullkomnum sjálfbind- ara. En aðalhafrarnir verða ekki slegnir fyrr en seint í sept- ember. Á Sámsstöðum eru um 5 hekt- arar lands undir ökrum, þar sem ræktað er bygg og hafrar, en auk þess eru iy2 hektari á Sandstöðum. í fyrra nam korn- uppskeran samtals 116 tiinnum, en af því er um helmingur bygg. Mest af korni þessu var selt sem útsæði. Síðastl. þrjú ár hefir Klem- ens ræktað nýja, færeyska teg- und af byggi, sem gefst afburða vel hér á landi. Þolir það veðr- áttuna hér á landi mjög vel og gefur einnig ágæta uppskeru. í fyrra gaf það 29 tunnur af hektara, sem er ágæt uppskera. Klemens kvaðst að lokum Sennilega hafa ýmsum komið á óvart sumar þær upplýsingar, sem korou fram í þfsstt, erindi prófessor«cins. Það stingur nokk- uð í stúf við það, sem sums stað- ar hefir kveðið við undanfarið. Á tímabilinu fyrir Stríðið var margs konar fjárhagserfiðleika við að etja,^ enda hafa margir kurrað undan hömlum og höft- um í þann tíð. Hefir og heyrzt talað um það, að treglega hafi gengið að fá leyfi til kaupa á framleiðslutækjum svo sem skipum. Á þessu tímabili tókst samt, með þeirrf stjórn, sem á gjald- eyrismálunum var, að hafa 15% af útflutningnum fyrir nýbygg- ingarvörur, sem síðan hafa ver- 'ð kenndar við nýsköpun. Hins vegar er niðurstaðan sú, ið undanfarin ár, þegar gjald- iyrisnotkunin hefir verið miklu mest, hafa hliðstæðar vörur verið 19% af útflutningstekjun- um og eru þá meðtaldar „ný- sköpunarvörur," sem enn eru ðkomnar. Þegar þess er gætt, að frumþarfir lífsins eru alltaf hinar sömu, svo að álíka mikið þarf til daglegs framfæris þjóð- arinnar, hvað sem líður gjald- eyristekjunum í heild, ætti það Sveitapiltar fá ókeypis smíðakennslu í Handíðaskólanum f samráði við Teiknistofu landbúnaðarins hefir Hand- íðaskólinn nú í fimm vetur haldið uppi ókeypis smíða- kennslu fyrir efnilega, lag- iixý.ía sveitapilta. Á hverjum vetri hafa 4—6 piltar notið þessara friðinda. Piltunum hefir verið kennd almenn trésmíði, smíði bus- hluta og húsgagna við hæfi ís- lenzkra sveitabýla. Á þessum árum hafa kennarar skólans lagt mikla vinnu og hjigkvæmni í það, að finna sem hentugasta, en þó fagra og einfalda gerð af húsgögnum i íslenzk sveitabýli. Árangur þeirra tilrauna voru dagstofuhúsgögnin, sem sýnd voru á landbúnaðarsýningunni í vor og mikla athygli vöktu. Nákvæmar vinnuteikningar að þessum húsgögnum hafa nú (Framha'd á 4. síðu) auðvitað að vera hlutfallslega miklu meira, sem afgangs væri til uppbyggingar og framfara, þegar vel árar með gjaldeyri. Það mun því vekja furðu flestra, hvað litlu munar hér á hlut- faillstölum þessara tveggja tíma- bila. Þessar upplýsingar sýna því ótvírætt, að gjalde^rismálun- um hefir verið miklu betur stjórnað á fyrra tímabilinu en hinu síðara. Á fyrra tímabilinu voru íslendingar fátæk þjóð, sem kostaði kapps um það, að byggja atvinnulíf sitt upp með festu og ráðdeild. Síðara tíma- bilið sýnir hins vegar stundar ríkidæmi eyðslusamrar þjóðar, sem gleymir velferðarmálum sínum í sukki og bruðli. „Búkolla" og borgarstjórinn vona, að augu almenhings færu nú fyrir alvöru að opnast fyrir þýðingu kornræktar hér á landi, svo að menn kæmu a>ga j>. það, hversu mikil búbót það væri fyrir okkur íslendinga að rækta korn sjálfir. Hitt er fyrir löngu orðið augljóst og sannað mál, að korn getur þrifizt ágætlega hér á landi og gefið góða uppskeru, séu réttar tegundir notaðar. Fátt hefir vakið' jafn ahnenna gremju í bænum og fréttirnar af aukafundi borgarstjórahs, þegar honum tókst meS aðstoð Stalinista aö smokka „Búkollu"- klafanum um háls bæjarbúa. Moim spurðu hver annan: Ilvenær er mælirinn fullur? Er ekki kominn tfmi til að kasta þessum pUtum á dyr? Allir vita, að þetta mál kemur ekkert bú- skap við, og þvi síður mjólkur- málunum eða áhuga fyrir heilsu barnanna. Það er sannað, að mjólk frá þessu vandræðabúi var 3. fl. og 4. fL vara, þegar hún var rannsökuð af mjólkur- eftirlitinu í júlíbyrjun. 100 lítrum af þessu góðgæti ætlar Gunnar svo að deila á meðal barnanna í bænum. Menn geta reiknað út, hve margir dropar koma f hlut. Nei, það eru ekki börnin eða mjólkin, sem hér skipta máli. Sannleikurinn er sá, að hér er stórt fjárglæframál á ferðinni. Nokkrir „fínir menn" eru búnir að kosta V-i miljón í lélegt f jós á örreytiskoti. Þeim þykir hart að taka á eigið bak skömmina og skaðann. Xilræðið við bæjar- búa var undirbúið i vor með mikilli kænsku. Bærinn skyldl ýfirtaka Búkollubúið með öll- um þess skuldum. Höfuðpaur- inn í þessum leik þóttist þá hafa gengið svo frá öUuin hnút- um, að það mundi duga. And- staða bæjarbúa varð hins veg- ar svo mikil, að borgarstjóri þorði ekki að hespa málið í gegn með varaliði sinu, komm- unum, sem samið hafði verið sérstaklega við, að sagt er upp á hlut! Nú var tekinn frcsliir í mál- inu til að frekar fyrntist yflr. En „pressan" var alltaf jafn þung á Gunnari, og maðurinn ekki stórmenni, og lét hann því undan og skaut á þessum fræga aukafundi, þar sem „BúkoUa" var í boði, ekki £ heilu lagi, heldur í smá skömmtum! Þetta er i stuttu máli sagan um lárviðarsveiginn, sem borg- arstjórinn Gunnar Thoroddsen krýndi sig með haustið 1947. Hafi hann ekki vit á þvi sjálf- ur að biðjast fyrirgefningar og segja af sér, eiga bæjarbúar að sjá um að hann geri hvort tveggja. Abc.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.