Tíminn - 16.08.1961, Síða 3

IN hi, miðvikudaginn 16. ágúst 1961.
Alvarlegasta brot á
samningum síðan 194$
NTB—Berlín 15. ágúst. —
Hinir þrír vestrænu herstjór
ar í Berlín mótmæltu í dag
lokun austur-þýzkra stjórnar-!
valda á landamærum her-
námssvæSanna í Berlín og köll
uðu aSgerSir Austur-ÞjóS-i
verja alvarlegasta brotið á
fjórveldasáttmálanum síðan í
einangrunarumsátrinu 1948.
Austurjþýzka stjórnin hótaði í
dag að stöðva borgaralega vöru-
flutninga til Vestur-Berlínar, ef|
vestur-þýzka stjórnin rifti verzl-
unarsamningi sínum við Austur-
Þj.óðverja. Stjórn þeirra tilkynnti
jafnframt, að hún myndi komast
af án verzlunarviðskipta við Vest-
ur-Þýzkaland. f V-Þýzkalandi hafa
þær raddir verið háværar, sem
krefjast þess, að sett verði við-
skiptabann á Austur-Þjóðverja.
Vöruflutaingar frá Vestur-Þýzka-
landí til Vestur-Beriínar fara fram
samkvæmt samningum Austur- og
Vestur-Þýzkalands og koma því
f jórveldasamningnum ekki beinlín
is .við.
f bréfi til sovézka herstjórans,
Andrej 'Solovjeff, segja vestrænu
herstjóramir, að austur-þýzku yf-(
irvöldin hafi gert ólöglegar ráð-
stafanir, sem hindri frelsi manna i
tií" ferða milli hemámssvæðanna.
f bréfinu segir enn fremur, að mót j
mæli þessi séu borin fram fyrirj
hönd ríkisstjórna landanna j
þriggja. Því var haldið fram, að
austur-þýzku yfirvöldin hafi aug-
ijóslega gert ráðstafanir sínar eft
ir að ibúamir á svæði þeirra flýðu
í stórhópum til vesturhlutans,
vegna þess að þeir hafi orðið
kvíðafullir vegna hótana leiðtoga
kommúnista í sambandi við Ber-
línarmálið upp á síðkastið. „Við
hljótum að mótmæla þeim aðgerð
um, sem gerðar eru, og teljum
yður bera ábyrgð á, að gildandi
ákvæðum verði fylgt þegar í stað“,
segir í bréfinu.
anna, og þeir hafa fengið mikl-|
um hluta launa sinna skipt í vest
ur-þýzkan gjaldmiðil.
Bonnstjórnin hafði ráðuneytis
fund í dag til þess að ræða liugs- j
anlegar gagnráðstafanir og mun
halda annan fund á morgun. j
Talsmaður hennar vildi ekki
segja nánar til um, hvaða ráðstaf
anir stjórnin hefði í huga. Hannj
sagði aðeins, að náin samráð
yrðu höfð við vesturveldin.
ALLT MEÐ SPEKT |
Austur-Þjóverjar hafa nú gefið
mæravörð'um sínum heimild til að
beita skotvopnum, ef til alvar-'
legra atbuhða dragi. Brandenburg-1
hliðið var enn lokað með gadda-
vír og lokum, en herbúnaður við j
mörkin er nú áberandi minni en
daginn áður. Skriðdrekar og bryn
vagnar eru mun færri en áður.
Allt hefur verið með friði og
spekt við landamærin í dag. Flugu
fregnir voru um, að landamærun-
um yrði fullkomlega lokað í dag,
en fyrir þeim var ekki fótur, og
er haft eftir Rússum í Berlín, að
landamærunum verði ekki lokað,
ef áreitni verði engin af hálfu
vestanbúa. Talsmaður austur-
þýzka innanríkisráðuneytisins
kvað ómögulegt að segja, hvenær
Brandenburg-hliðið yrð'i aftur opn
að, því væri aðeins lokað til bráða
(Framhald a ld sidu*
í kjölfar mótmæla herstjór-
anna í Berlín er gert ráð fyrir,
að formleg mótmæli ríkis-
stjórna vesturveldanna verði af
hent af sendiherrum þeirra í
rússneska utanríkisráðuneytinu
í Moskvu síðar í þessari viku.
Þessum mótmælum mun svo
enn verða fylgt eftir með svar
orðsendingum vesturveldanna
við erindi Ráð'stjórnarinnar um
Berlínarmálið fyrir skömmu.
Gera menn ráð fyrir, að svör
þessi verði afhent eftir helg-
ina.
Nehru
í spilið
NTB—London, 15. ágúst. —
Það er haft eftir allgóðum
heimildum í London, að
Nehru forsætisráðherra muni
ef til vill gegna veigamiklu
i hlutverki við að reyna að
minnka spennuna út af
Berlín.
i
i Nehru kemur til Moskvu 7. sept.
Hafa utanrikisráðherrar vestur-
| veldanna rætt um þetta. Bent er
i á, að á miðvikudag muni Nehru
, ræða við dr. Mandel, aðstoðarutan-
I ríkisráðherra Austur-Þýzkalands.
Þar að auki fékk hann í morgun
einkabréf frá Krustjoff forsætis-
ráðherra um Berlínarmálið.
Kosið í
Israel
NTB — TEL AVIV, 15. ágúst.
í dag var kosi fimmta þing ísra-
,els síðan landið fékk sjálfstæði
1948. Kosið er um öll 120 sætin á
þingi landsins. Gert er ráð fyrir
sigri flokks Ben Gurions, MAPAI,
sem er stærstur 14 flokka, sem
bjóða fram við kosningarnar.
Hann hefur unnið á við tvennar
síðustu kosningar.
Reknetaveið-
ar reyndar
AKRANESI, 14. ágúst.
Báturinn Svanur, einn af bátum
Haraldar Böðvarssonar gerði í gær
i tilraun með reknet, en fékk aðeins
eina tunnu. Hann ætlar samt að
reyna aftur. Sjómönnum lízt held-
ur illa á, að mikla síld sé að fá
núna, en það er venjulega ekki
fyrr en í október, að reknetjaveið-
ar hefjast. G.B.
Austur-þýzkir lögregiumenn leggja gaddavír á Potsdamer-torgi, þar sem áður var eitt af hliðunum milli Austur-1
og Vestur-Berlínar.
Setur NATO ferðabann
á Austur-Þjóðverja
Þingið í Vestur-Berlín sendi í
dag bréf til vestrænu herstjórn-
anna þriggja, þar sem minnzt er
á víssar gagnráðstafanir við lok
un hernámsmarkanna. Lagt er til,
að nefnd með þátttöku fulltrúa
þingsins og herstjóranna skuli
taka til endurskoðunar þau ákvæði
sem leggja stjórn járnbrauta borg
arinnar í hendur austur-þýzkra
stjórnarvalda, einnig í vesturhlut-
anum. Þingið sagði einnig í bréf-
inu, að eftir þess skilningi ætti
það sér ekki lengur neinn laga-
legan grundvöll að skipta austur-
þýzkum gjaldmiðli, sem Vestur-
Berlínarbúar hefðu unnið sér inn
í austurhlutanum. Um 13 þúsund
ir þeirra hafa atvinnu austan mark
NTB—París 15. ágúst. —
Fastaráð Atlantshafsbanda-
lagsins mun að líkindum taka
til meðferðar, hvort banna
skuli austur-þýzkum borgur-
um ferðalög til eða um með-
limalönd bandalagsins, sögðu
allgóðar heimildir í París í
dag. Næsti fundur ráðsins
verður á miðvíkudag. Fasta-
fúlltrúar bandalagsins í París
höfðu lokaðan fund á mánu-
daginn, sem kallaður var sam-
an í miklum flýti, og á þess-
um fundi var rætt um hugs-
anlegar gagnráðstafanir eftir
lokun markanna í Berlín.
í París er sagt, að ráðið muni
ekki hafasl neitt að, fyrr en Banda
ríkin, Bretland og Frakkland hafi
lagt fram formlegar tillögur um
1 gagnráðstafanir. Ferðabann á A.-
' Þjóðverja myndi koma niður á
opinberum fulltrúum, svo sem
verzlunar- og menningarsendi-
nefndir, einnig íþróttamenn, en
ekki yrði það látið ná til flótta-
manna, sem flýja af pólitískum
orsökum. Talið er, að slíkt ferða-
bann yrði samþykkt af ríkisstjórn-
um Nato-ríkjanna.
1 Couve de Murville, utanríkisráð-
herra Frakka, sagði í dag, að að-
gerðir kommúnista í Berlín væru
augljóst 'brot á samningi fjórveld-
anna, og yrðu vesturveldin að
taka á málinu með hinni mestu
alvöru. Hann kvaðst ekki efast hið
minnsta um, að vesturveldin stæðu
algerlega saman um sjónarmið
sín varðandi Berlínarvandann,
| enda þótt talað væri um greinir
með þeim um einstök atriði.
Pravda, málgagn sovézka komm
únistaflokksins, sagði í dag í frétt
um frá Berlín, að íbúar Vestur-
Beriínar hefðu tekið aðgerðum
Austur-Þjóðverja með ró og still-
ingu. í annarri frásögn segir blað-
ið, að aðgerðirnar hafi leitt af sér
nýtt styrjaldarmóðursýkiskast í
þeim herbúðum, sem ekki vilji
gera friðarsamninga við Þýzka-
land. Sagði Pravda, að verið væri
að gera Vestur-Þýzkaland að mikil
vægasta stökkpalli árásarstefnu At
lantshafsbandalagsins. Moskvuút-
varpið hélt því fram, að stríðs-
móðursýkin stafaði af því, að A,-
Þjóðverjar hefðu lokað smugu
fyrir óvir.um friðarins.
Langvinn kreppa
Willy Brandt sagði í viðtali við
fréttamann AFP, að lokun mark-
anna hefði ekki óhjákvæmilega
leitt af sér eldfimt ástand. Hann
^var þó ekki frá því, að þetta kynni
að versna vegna vaxandi óánægju
með kommúnistastjórnina í Aust-
Pósthús á
hátíðinni
í tilefni Reykjavíkurhátlðarinn-
ar verður höfð opin póststofa í
Melaskólakringlunni.
Póst- og símamálastjórnin mun
gefa út sérstakt frímerki í tilefni
hátíðarinnar, og verður það til
sölu þarna og sömuleiðis merki
sýningarinnar. Sérstakur stimpill
verður notaður á póststofu sýning-
arinnar.
ur-Þýzkalandi. Það væri fullljóst,
að lokun markanna væri fyrsti
liður í þeirri áætlun kommúnist-
anna að gera Berlín að svokall-
aðri frjálsri borg. Kreppa sú, sem
nú væri risin, myndi halda vest-
urveldunum önnum köfnum mán-
uðum saman. Enda þótt segja
mætti, að kyirð ríkti í Vestur-Ber-
lín, þýddi það ekki, að íbúarnir
létu sér fátt um, hvað gerðist.
Brandt sagðist bera fullt traust
til bandamannanna í vestri. Hvað,
,'Framh a bls. 15.)