Alþýðublaðið - 04.03.1943, Qupperneq 7

Fimmtudagur 4. marz 1843.
ammammmmammmmmmmmmmmmmmmmmmmm* -m*- ■«, #v* + •
ALÞ7ÐUf \AÐIÐ
T
C J
\ Bærinn í dag. \
Næturlæknir er Karl Sig. Jónas-
son, Kjartansgötu 4, sími 3925.
Næturvörður er í Laugavegsapó-
teki, sími 1618.
Næturvarzla bifreiða: Hekla,
sími 1515.'
ÚTVARPIÐ:
12,10—13,00 Hádegisútvarp.
13,00—15,00 Húsmæðra- og bænda
vika Búnaðarfélagsins: Ýms
erindi.
15,30—16,00 Miðdegisútvarp.
18,30 Dönskukennsla, 1. flokkur.
19,00 Enskukennsla, 2. flokkur.
19,25 Þingfréttir.
19,40 Lesin dagskrá næstu viku.
20,00 Fréttir.
20,20 Útvarpshljómsveitin (Þórar
inn Guðmundsson stjórnar):
a) Forleikur að óperunni
„Norma“ eftir Bellini. b) La
Manola-vals eftir Waldteuf-
el. c) Krýningarmars eftir
Meyerbeer. d) Ástarsöngur
eftir Stojowski.
20.50 Minnisverð tíðindi (Jón
Magnússon fil. kand.).
21,10 Hljómplötur: Leikið á orgel.
21,15 Erindi húsmæðra- og
bændavikunnar: Börnin og
heimavinnan (frú Laufey
Vilhjálmsdóttir).
21,35 Spurningar og svör um ís-
lenzkt mál (Björn Sigfússon
magister).
21.50 Fréttir. Dagskrárlok.
Karlakórinn Kátir félagar
endurtekur samsöng sinn í
Gamla Bíó n.k. sunnudag kl. 1,30
e. h. Einsöngvarar eru Ágúst
Bjarnason, Gísli Kærnested og Ól-
afur Tryggvason. Undirleik annast
frk. Guðrún Þorsteinsdóttir. Kór
þessi er einn yngsti kór bæjarins,
en hefir aflað sér mjög mikilla
vinsælda fyrir söng sinn, og telja
fróðir menn það aðallega að þakka
því, að söngmennirnir eru allir
ungir og þar af leiðandi hressilegir
á að hlusta, enda njóta þeir ágætr-
ar söngstjórnar Halls Þorleifsson-
ar, sem er hinn bezti söngstjóri og
smekkmaður mesti á val sönglaga.
Þetta er síðasti samsöngur kórsins.
Athygli almennings
skal vakin á auglýsingu hér í
blaðinú um breytingu á ferðum
strætisvagnanna í Skerjafjörð.
Bridgefélag Reykjavíkur.
Spilakvöld í kvöld í húsi V. R.
við Vonarstræti.
útvarp Ameríka!
heitir tal- og tónmynd, sem Nýja
Bíó sýnir núna. Aðalhlutverkin
leika Alice Faye, Jack Oakie og
John Payne.
Leikfélagið
sýnir skopleikinn Fagurt er á
fjöllum í kvöld klukkan 8.
— Félagslíf —
Sálarrannsóknafélagið heldur
fund í Gúðspekihúsinu i kvöld
kl. 8.30. Forseti íelagsins flytur
erindi um þjálfun miðjilsgáf-
unnar. Skirteini við innganginn.
ST. FRÓN nr. 227 Jieldur fund
i kvöld í G.-T.-liúsinu kl. 8V2.
Venjuleg fundarstörf. — Að
fundi loknum verður sýndur
sjónleikurinn „Ærsladrósin“
undir umsjón hr. KarJs Sig-
urðssonar. Æt.
BAZARINN verður i Góðtempl-
arahúsinu n. k. laugardag. —
Opnað kl. 3 e. li. Tekið á
inóti munum i flag kl. 3Vá—
6 síðdegis og á laugardag frá
kl. 10 árdegis. — Nefndin.
Jarðarför móður minnar,
frú GUÐRÚNAR SIGURÐARDÓTTUR,
fer fram laugardaginn 6. marz frá heimili hennar, Sóleyjar-
götu 13, og hefst með húskveðju kl. IV2 e. h.
Soffía Jacobsen.

Spaðkjðl (og baioir)
er þjóðleg venja að hafa til matar á sprengidag
(hann er n. k. þriðjudag).
Flestar kjötbúðir í Reykjavík selja í smásölu
spaðkjöt frá oss.
í stærri kaupum (1/4 tn., 1/2 tn., 1/1 tn.)
seljum vér kjötið beint til neytenda og
sendum heim með stuttum fyrirvara.
Samband isl. samvinnufélaga
Sími 1080.
HAsaleignfromvarp-
ið ð alpingi.
Frh. af 2 .síðu.
sem þeir geta hæglega án verið
samkvæmt mati. Nokkuð værj
það að vísu hart aðgengið, sagði
ræðumaður, en það er nauðsyn,
eins og nú stendur á. Auk þess
hefðu verið allmikil brögð að
því undanfarið, að húseigendur
bættu við sig langt um fram
þarfir, til þess að geta losnað
við leigjendur, sem þeir vildu
koma út. En slíkt verður að
fyrirbyggja með lagaákvæðum.
Bjarni Benediktsson tók til
máls á eftir Guðmundi. Hann
kvaðst viðurkenna nauðsyn
húsaleigulaganna, þótt hann
teldi, að húseigendur yrðu all-
hart úti. Hann mælti mjög ein-
dregið gegn því, að bæjarstjórn-
ir hefðu yfirstjórn húsaleigu-
málanna, hefðu á hendi töku
húsnæðís af húseigendum og
þess háttar. Það ættu húsaleigu-
nefndir að hafa með höndum.
Bæjarstjórnir eru pólitískur að-
ili, sagði hann, og yrði ógeðfellt
að ræða þessi viðkvæmu og per-
sónulegu mál á slíkum vett-
vangi.
Bjarni flytur ásamt Lárusi
Jóh. breytingartillögur um
þetta atriði og fleira. En frv.
gerir ráð fyrir því, að þetta vald
sé hjá bæjarstjórnum.
Breytingartillögurnar og’
frumvarpið verður ekki rakið
hér í blaðinu, á þessu stigi máls-
ins, en það verður væntanlega
gert síðar, þegar sýnt þykir
hvað að lögum verður.
Framhaldi annarrar umræðu
var frestað í gær.
Glaldprotaniál 6uð-
nnudar H. Mrðars.
Frh. af 2. síðu.
húsið og gert samningana um
kaupin, kom fram skuldabréf
upp á marga tug) þúsunda
króna og hafði því ekki verið
þinglýst áður en veðbókarvott-
orð var gefið út — og ekki fyrr
en þessi maður var búinn að
kaupa húsið. Ekki er enn út-
séð um það nema þetta skulda-
bréf verði talið í fullu gildi.
PÓSTUR ÚR ÞORMÓÐI
Frh. af 2. síðu.
liingað til bæjarins.í gærmorg-
nn, en tvo póstpoka, sem verið
liöfðu með skipinu, rak vestur
við Knarranes á Mýrum s. I.
föstudag, en ]>eir voru svo
Jjlautir og illa til reika, að póst-
urinn var tekinn úr ]>eim og
síðan sendur liingað.
Póstritari sagði Alþýðublað-
inu í gærkveldi, að þótt erfitt
hefði verið að tesa utan á bréf-
in, væri talið líklegt, að flest
þeirra, svo og póstávísanirnar,
sem voru með, myndu komast
til réttra viðtakenda.
Maður drukkn-
ar i höfninni á
ísafirði.
STEFÁN FINNBOGASON,
vélstjóri, féll í höænina á
ísafirði í fyrrinótt og drukkn-
aði.
Lik hans fannst í gærmorg-
un. Ekki er vitað um það,
rvernig slysið bar að höndum.
GLAS LÆKNIR
Edd om frimerkin og
póstmannasjóðinn.
AI) hefir farið fyrir póst-
meistaranum í Reykjavík
líkt og-iglímukappanum, er þótt-
ist hafa beðið lægr.i hlut fyrir
andstæðingi sínum. Hann sendi
annan, sér meiri mann, til að
,,hefna“ fyrir ófarirnar, ,,og nú
.ska'l dónanum ekki hlíft,“ hefir
hann sennilega hugsað, er hann
sendi sjálfan póstmálastjórann
•til að bera fram 'varnir í málinu.
Póstmálastjórinn kvað vera
góður embættismaður og vin-
sæll, og þeir, sem þekkja hann,
hafa tjáð mér, að hann sé laus
við emibættishroka og yfirlæti,
sem því miður sumir embættis-
menn óbkar eru ekki lausir við. S
Af iþessairi ástæðu er mér Ijúft | S
iað eiga orðastað við hann um ] )
þetta mál. ■
Póstmálastjórmn byrjar grein s
sína (sjá Alþbl. 16/2.) á því, að S
viðurkenna, að hann hafi orðið S
þess var, að ég sé ekki einn um S
þá skoðun, sem kemur fram í )
greinum mínum, og er það ,
direngilegt, að viðurkenna þetta, ^
því sannljeifcuri'nn er sá, að (
blaðaskriif þessi hafa vakið þó (
niokkra athy.gli, og mupu nálega
allir vera á mínu máli, þrátit
fyrir greinargerðir þeirra póst-
meistara og póstmálastjórans.
Almenningur fær al'ls ekki
sikiiið hvað okkur kemur það við
þótt aðrar reglur og önnur venja
giildi erilendis víða um þessi mál.
Löig erlendra þjóða gilda, sem
betur fer, ekki á íslandi, og við
eigum í þessu efni sem öðru að
sníða oikkur stakk eftir eigin
vexti en ekki annarra.
Þrátt fyrir þelkkingu póst-
málastjórans á alþjóðapóstlög-
um og samningum, virðist það
•vefjast fyrir honum, ,,hvað frí-
merki er“. Er þetta í meira lagi
broslegt, enda sett fram til að
gera málið sem óljósast, en ekki
til þess að skýra það. Til iþessa
fangaráðs grípa margir, er þeir
standa höllum fæti í málflutn-
ingi. iSamkv. skilningi almenn-
ings á þessu rnáili, er frímerkið
ekkert lannað en kvittun eða
viðurkenning póststjórnarinnar
fyrir því, a-ð hún ihafi tekið að
sér flutning frá sendanda til
viðtaka.nda á 'þeirri sendimgu,
sem -frímerkið er límt á, h-vort
sem um sendibréf er að ræða,
póstávísun eða annað það, sem
ipósturinn itekur til flutnings.
Póststjórnin hefir selt frúnerk-
in fuRu verði og getur 'því ekki
átt tilkall til þeirra meir.
Póstmáliastjóriinn er iað reyna
að láta líta svo ú-t, sem ;sum frí-
merki séu aðeinis gefin út „vegna
'póstþjónustunnar sjálfrar“ og
séu þau „ótviræð eign póst-
stofnananna“, en önnuir ekki, og
-réynir ih'ann aðyskýra þetta í
ail lömgu máli. Ég skal fúslega
kamnas't við íþað, að ég skil
•hvorki upp né niður í ölilum
'þessum máfilutningi póstmeist-
anams, enda hefir han.n senni-
'lega ekki ætlazt til þess. En hitt
skilur hverit barn, að frímerkið
hefir sama gildi, hvort sem það
er notað á isendibréf eða póst-
ávísunareyðubliað. Ef maður
sendir 1000 kr. t. d. frá Vopna-
firði til Reykjavíkur, þarf hann
að greiða fyrir það 4 krónur, og
þetta burðargjald greiðir hann
póstsjóðnum með því að kaupa
fnímerki fyrir þetta verð og
líma á fylgibréfið. En nú hirðir
póstsjóður fnímenkin eftir niotk-
unina og getur ef til viill selt
þau á kr. 3,00. Þá þýðir þetta
ekkerit annað en iþað, að póst-
sjóður tekur sama sem 7 kr.
fyrir flutning á nefindri ipeninga
upphæð. 'Hitt er algent aukaat-
riði, þó að póstsjóður eftinláti
póstmannasjóði andvirði hinna
notuðu frímerkja. Þetta skilur
almenningur og homum er einn-
ig Ijóst, að eignarréttiurinn er
lögvemdaður með sitjómar-
skránni, og hann vilil ekki láta
S
ganga á þann rótt, og hann vill
ekki láta ve.ga að ástæðulausu
í þann knórunn.
En póstmálastjóri telur þetta
„eðlilegt“ og „er auk þess nauð-
synilegt vegna endurskoðunar“.
Póstmeistarinn var einnig með
þessa endurskoðunar<iellu í
sinni grein, en ég svaraði ekki
þessu atriði, svo barnalegt sem
það er. Endurskoðunin er v'itan-
•lega fólgiin í því, að sannprófa
hvort viðtakandi hafi kvittað á
eyðu'blaðið og móttekið pening-
ana. Og þetta er vitanlegia jafn
auðvelt, hvort sem frímerki er
á fylgibréfinu eða ekki.
Það er því al'veg tilganigs-
laust að vera að reyna að læða
því inn hjá ákh.enniragi, að hér
liggi hundurinn grafinn, þ. e., að
þetta sé aðaiástæðan til þess, að
hann er sviptur frímerkjunum.
Það er bersýnlegt, að bæði
póstmeistarinn og póstmála-
stjórinn eru afar hriínir af 17.
'gr. póstlaganna frá 1940. En má
ég spyrja? Hvernig gat þjóðin
komizt laf án þessarar merkilegu
‘lagagreinar í 68 ár? Satt að
segja held ég, að við hefðum
staðið náfevæmlega í sömu
sporum fjárhagslega og menn-
ingarlega isem þjóð, þó að þessi
lagagrein hefði aidred verið til,
en einstafelingarnir hafa verið
ibeittir ■ órétti, -sem er óaf safcan-
leguir, þar sem stjórniarskránni
er ætla að vernda okkur gegn
slíku.
Tilgáta mín um póstmanna-
sjóð ihefir reynzt rétt, að hiut-
ver'k hans er að styrkja póst-
mennina persónulega, og er vit-
anilega ekkert við það að athuga
út af fyrir si'g. En sá ljóður er
á, að laðailtekjur hans virðast
vera andvirði ihi,nna seldu frí-
merkja, sem hér hafa verið að
umræðuefni. Og frímerki þessi
hafa lallidrei verið eign póstsjóðs,
nema aðeins 3 síðustu árin, eft-
ir að þessari illræmdu 17. gr. er
smeygt inn í ipóstlö'gin. Um
reglugerðina frá 1908 er það að
segja, að hún virðist hafa verið
gersamlega ógilt og þ-ýðingar-
laust plagg, þar sem hún mun
ekki ihafa haft nokfera stoð í lög-
um, allt þar til 1940. En reglu-
gerð er ekki sama og lög —
•nema hún byggist á eihhverý-
um lögum.
Má'lið 'liggur því ljóst fyrir.
Um áratugi höfum við, öreig-
S
arnir verið sviptir umrædjdum
frímerkjum eða verðgildi þeirra
en andvirðið ilátið renna í póst-
mannasjóð.
En nú lítur út fyrir, að senn
verði bundinn endir á þetta með
því, iað ég heyri á mörgum al-
þinigismönnum, að þeim finnst
fyillsta ástæða tál að afnema hina
illræmdu 17. gr. og leyfa al-
menningi að njóta þessara eigna
sinna, svo sem til er ætlazt í
stjórnarskrá vorri.
Rvík, 20. febr. 1943.
Benjamín Sigveldason.
RADEK LÁTINN
Frh. af 3. síðu.
Rakovski og Radek voru með-
al þektustu foringja rússnesku
kommúnistanna.
Rakovsky, sem var fæddur í
Búlgaríu, hefir tekið þátt í
hvltingahreyfingunni frá því
fyrir aldamót. 1918 var hann
forseti ráðstjórnarinnar í Ukra-
inu og gegndi mörgum ábyrgð-
armiklum stöðum fyrir ráð-
stjórnina, þar á meðal var hann
sendiherra hennar í París þar
til hann komst í andstöðu viS
Stalin.
Radek var lengi aðaltals-
maður sovétstjórnarinnar um
utanríkismál, og 1936 var hann
ritari nefndarinnar, sem samdi
hina nýjú stjórnarskrá Rúss-
lands og Stalin var sjálfur for-
maður fyrir.
Loftárás á
Stavanger.
LONDON í gærkveldi,
MOSQUITO-FLUGVÉLAR
gerðu í dag loftárásir á
námur og verksmiðjur í Stav-
angerfylki.
. í nótt gerðu brezkar flugvél-
ar loftárásir á Vestur-Þýzka-
land.
Fulltrúaráð
Alþýðuflokksins heldur fund I
kvöld, 4. marz, í Baðstofu iðnað-
arm. kl. 8.30. Fundurinn verður
auglý&tur og hans nánar getið I
blaðinu á morgun.