Alþýðublaðið - 11.08.1948, Síða 4

4
mmmÐ
6t-8Miðvjkudagur ll. ágiíst: 1918
Um blóma- og grænmetisframleiðslu. —
Heimsókn til afmælisbarns. — Þykir vænt
um Örfirisey.
Ferðafélag
Feir&aÆéiSg templara efnir til , 2ja daga ferðalaigs til
Vestmaamaeyja1 iaugiardagi'nn 14. ágúst fcl. 2 e. h. Far-
ið 'Vierður með Douglas-véSum frá Fluigfélaigi íslands. I
sam'ban'di við ferðinia, veírður S'kemmtun' baldin í sam-
k omubúsi V e s ímaim a1 e yj a.
A sunnu'dag verða eyjarnar skoðaðai' und'iir handleiðslu
kunnugs imianns. ÞátttiaikiandUm í ‘ferðinini hefur verið
útvegað fæði og húsnæði, en 'nauðsynlegt er að þieiir hafi
með ,sér isvefnpoka eða teppi.
Öllum er heimil þátttaka og félkyimi'ist istrax. — Farmiða
sé vitjiað í Bókabúð Æskunmar, skni 4235, fyriir kl. 8
á fimmtudaigskvöld.
Menningar- og minningarsjóður
kvenna sfyrkir ^ sfúlkur fil náms
---------------------—--------
í 1 þúsund krónum varið til þess á árinu.
---------------------«--------
STJÓRN MENNINGAR- OG MINNINGARSJÓÐS
KVENNA veitti 21. júlí s. 1. 6 umsækjendum 5%ls 11 þúsund
krónur. Veittar hafa verið úr sjóðnum síðan hann tók til
starfa sumarð 1946 alls 30 þúsund krónur til margs konar
verklegs og andlegs náms við háskóla og aðrar æðri
menntastofnanir.
Útgefauði: Alþýðuflokkurlnn.
Bitstjóri: Stefán Pjetursson.
Fréttastjóri: Benedikt GrönðaL
Þingfréttir: Helgi Sæmnndsson.
Bitstjórnarsímar: 4901, 4902.
Auglýsingar: Emilía Möller.
Auglýsingasími: 4906.
AfgreiSslusími: 4900.
Aðsetur: Alþýðuhúsið.
Alþýð»prentsmiðjan h.f.
Áhuggjur komm-
únlsla
ÞJÓÐVILJINN lét um
'helgina í dálki þeim, sem
hann kallar „Á hvíldardag-
inn“, í ljós þungar áhyggj-
ur út af þingi Alþýðusam-
bands íslands í haust; en
kosningar til þess eiga að
hefjast í næsta mánuði.
Ekki svo að skilja, að þetta
skrumblað reyni ekki að
bera sig mannalega yfir
hinni kommúnistísku stjórn
Alþýðusambandsins það
kjörtímabil, sem nú er bráð
um á enda; en í einkennilegu
ósamræmi eru öll þau manna
læti við þææ miklu áhyggj-
ur, sem skína út úr grein
blaðsins, fyrir úrslitum kosn
inganna tjl sambandsþings-
ins.
Það er greinilegt, að Þjóð-
viljinn óttast það beinlínis,
að valdadagar kommúnista í
Alþýðusambandinu séu á
enda. Hann kvartar um ein-
hverjar „kreddur og kenjar,
stjórnmálahleypidóma og
ríg“, semrséu „eins og bjálk
ar í augum manna“ í samtök
unum og „svipti þá sýn“.
Og „enn á ný eæu upp hafin
hróp“, segir blaðið, „sem
eiga eftir að vaxa og hækka
næstu vikurnar, um það, að
nú verði að skipta ym stjórn
í alþýðusamtökunum, nú
verði að stjaka kommúnist-
um burt . . .“
Svo mörg eru þau kvörtun
ar- og áhyggjuorð kommún-
'istabiaðsins „á hvíldaxdag“
þess, hinum síðasta.
*
En hvað kemur til? Það
virðist þó svo sem samvizkan
sé ekkert sérlega góð hjá Al-
þýðusambandskommúnist-
unum, fyrst beir eru svona
klökkir við kosningarnar til
sambandsbings! Skal þeim
og að vísu ekkert láð það;
því að það er sannarlega lít-
ið, sem þeir hafa af að státa.
Þeiir hafa, síðam flokkur
þeirra sveik nýsköpunar-
stefnuna á sviði atvinnulífs-
ins og stökk úr críkisstjórn
fyrir það, sem hann hélt
vera utanríkispólitíska hags-
muni Rússlands, rofið nauð-
synlega samvinnu Alþýðu-
bandsins við þing og ríkis-
stjórn og misnotað það til
þess að vinna gegn þeiriri við
reismar- og nýsköpunar-
stefnu, sem þeir þóttust áður
vera fyígjandi. Nægir í þessu
sambandi, að minna á hin
pólitísku verkföll, sem komm
únistarnir í stiórn Alþýðu-
sambandsins hafa beitt sér
fyrir síðan núverandi ríkis-
stjórn tók við völdum, verk
föll, sem hafa af hálfu kom-
múnista hafa þann eina til-
gang, að spilla afkomumögu
leikum þjóðarinnar, enda
verið verkalýðnum sjálfum
til tjóns eins. En það mætti
VESTURBÆINGUR skrifar:
„Þakka þér kærlega fyrir birt-
ingu á bréfi mínu um gróður-
húsin. Ég held að þessi litla
grein hafi vakið athygli. Ég hef
komið víða, þar sem fólk hefur
verið að ræða ura blómin og
grænmetið. Það er mjög óánægt
með rekstur gróðurhúsanna —
lítið sem ekkert hugsað um hag
fólksins. Núna eru t. d. allir
blómabúðar-gluggar fullir af
pottaplöntum — minnstu potta-
blómin seld á ca. 20 krónux-.
Fyrir nokkrum árum þótti það
ekki tiltökumál að útvega sér
afléggjara hjá kunningjakonu
og'koma honum til, án mikils
erfiðis. En nú þykir sjálfsagt að
kaupa.allt. Ræktun hlóma og
kaup fólks á þeim er að fara út
í öfgar. ®
KOMIÐ HEF ÉG til kunn-
ingja míns á afmælisdegi hans,
þar sem svo mikið aðstreymi
var af blómum, að nærri urðu
vandræði af — ekki nijgir vas-
ar og pottar, svo nokkrir „bú-
kettarnir“ lentu í baðkarinu. Ég
var að reikna út með sjálfri
mér, hve mörg hundruð krónur
þessi þlóm mundu hafa kostað
— og öll dauð eftir nokkra
daga. Ég komst að þeirri niður-
stöðu, að gagnlegra og skemmti
legra hefði verið fyrir afmælis-
barnið að fá nokkrar bækur, en'
minna af blómum.
ÉG TREYSTI ÞÉR til þess að
hamra á gróðurhúsamálinu, þú
gerir okkur alþýðufólkinu mik
inn greiða með því. Dálkar
þínir eru vinsælir og mjög mik
ið lesnir, og ég er komin á þá
skoðun, að ef knýja þarf eitt-
hvert mál fram, er heppilegra
að skrifa um það í ,,Hannesi“
en stórri þlaðagrein. En svo er
það annað mál, sem iiggur mér
á hjarta — og hefur gert i allt
vor. Og þætti mér vænt um ef
þú vildir birta eftirfarandi hug-
leiðingu um það mál Hún hljóð
ar þannig:
í KVÖLD var unaðslegt s(Z.
líka minna á neitun hinnar
kommúnistísku Aihýðusam-
bandsstjcrnar að þiggja boð
brezka Alþýðusambandsins
fyrir nokkrum mánuðum á
sameiginlega ráðstefnu verka
lýðssamtakanna í Norður-
og Vestur-Evrópu til þess að
ræða og taka ákvarðanir um
hlutdeild verka'lýðsins í við
ireisn Norðurálfunnar á
grundvelli Marshalláætlun-
arinnar.
*
Þannig hafa kommúnistai'
notað illa fengin völd sín í
Alþýðusambandi íslands á
því kjörtímabili, sem nú ecr
bráðum á enda, tif þess að
slíta það úr nauðsynlegum
tenglum ekki aðeins við þing
og stjórn okkar eigin þjóðar,
heldur og við samtök verka
lýðsins hjá frændþjóðnm
okkar og öðrum nágranna-
þjóðum. Þess vegna hefur
vegur Alþýðusambands ís-
lands aldrei verið eins lítill
með þjóðinni og með verka-
lýðssamtökum umheimsins
arlag og blítt veður. Mér varð
reikað út í Örfirisey, en þangað
leitar hugurinn oft þegar kvöld-
in eru fögur. Ég hef átt heima í
Vesturbænum í mörg ár og ó-
teljandi spor hef ég farið út í
„eyjuna mína“ á fögrum vor-
og sumarkvöldum á þessum ár-
um. Þar getur hugurinn hvílzt
eftir erfiði og amstur daglega
lífsins. Þar er friður og ró.
Fuglarnir hræðast engan, sem
þangað kemur,1 enda eru þeir
spakir, og þar kveða þeir ljóðin
sín hlustendum til yndis og á-
nægju.
NÚ ER EYJAN í sínum feg-
ursta skrúða. Baldursbrár-
breiður og ýms önnur villt
blóm breiða þar úr krónum
sínum, og óteljandi litþrigði á
himninum og sjónum. En í
kvöld gladdist ég ekki yfir
þessari fegurð. Ég fór að hugsa
um, að von bráðar yðri ekki
Örfiriseý lengur griða- og frið-
sældarstaður fyrir okkur Reyk-
víkinga, — ég sem hafði látið
mig dreyma um í mörg ár, nð
þarna yrðu gi-óðursett tré og
falleg þlóm — og jafnvel reist
lítil kaffistofa, þar sem maður
gæti fengið kvöldsopann sinn.
Og ég hélt áfram að hugsa:
Undarlegt, að fáeinir menn
skuli geta framkvæmt það,
sem allur fjöldinn er á móti.
Fólkið vill nefnilega alls ekki
láta ræna sig eyjunni. Skyldu
þessir „fáu menn“ annars nokk
urn tíma hafa gengið út í Ör-
firisey á fögru sumarkvöldi?
Mér finnst ótrúlegt ef þeir hafa
gert það, að húiy’hefði orðið
fyrir valinu sem grútarstöð.
EN HVERNIG er það annars
með 17. júní félagið og Reyk-
víkingafélagið? Því þeita þau
sér ekki fyrir því, að eyjan
verði ekki „hertekin", þegar
allur almenningur er á móti
því? Þessi félög hafa á stefnu-
i skrá sinni: Fegrum bæinn okk-
I arf Setjum höggmyndir í skrúð
(Frh. á 7. sí'ðu.)
og nú undir forustu komm-
únista.
Það er ekki íslenzkum
verkamönnum að kenna.
Þessi stefna hefur verið tek-
in í stjórn Álbýðusambands-
ins þeim þvert um geð. Þeir
eru þjóðleg stétt, sem vill
taka sinn fullkomna þátt í
hverju þjóðarátaki; og þeir
vilja varðveita firelsi og lýð-
ræði og því fyrst og fremst
hafa itengsl við n.orræn og
vestræn verkalýðssamtök.
En í hvoru tveggja eru þeir
hindraðir af kommúnistum,
sem misnota heildarsamtök
þéirra, Alþýðusambandið, í
flokkspólitísku valdabraski
sem stjórnað er frá hinu
austræna sitó'rveldi. sem þeir
hlýða í einu og ölíu. Það er
því - engan veginn ástæðu-
laust ,að kommúnistar óttast
nú dóm verkalýðsins við
kosningarnar til Alþýðusam
bandsþings. Þeir ganga þess
ekki duldir, að hafa unnið ti'
maklegra málagjalda af
hálfu hans.
Að þessu sinni hlulu styrk
úr sjóðnum:
Þórunn S. Jóhannsdóttir,
sem þrátt fyrir að vera ekki
eldri að árum en átta ára, er
orðin öllum landsmönnum
kunn fyrir hinar frábæru
músíkgáfur sínar og stundað
,hr^?ii( jiú um tveggja ára
skeið nám við ,-The Royal
Aademy of Music“ í Lond-
on. Kr. 2000.00.
Guðrún Á. Símonar hefur
stundað um þriggja ára skeið
alhliða söngnám við „The
Guildhall School“ í London
og getið sér bezta orð við
námið fyrir framfarir, ástund
un og reglusemi. Hún ætlar
að stunda áframhaldandi nám
í óperu og konsertsöng á ít-
alíu eða í London. Kr. 2000.
00.
Inga Sigrún Ingólfsdóttir,
Tjarnargötu 10. Á. Reykja-
vík til áframhaldandi náms í
fimleikafræðum og sjúkra-
leikfimi. Hún hefur stundað
undanfarið nám við „Liver-
pool Physical Training
College“, Liverpool við góðan
árangur. Kr. 2000.00.
Valborg Elísabet Her-
mannsdóttir, Lokastíg 16
Reykjavík til framhaldsnáms
í Lyfjafræði. Kr. 2000.00.
Anna Jórunn Loftsdóttir.
Hringbraut 68, Reykjavík til
náms í spítalastjórn og
kennslu og mun hún stunda
þetta nám við háskólann í
Árhúsum. Kr. 1500.00
Gunnf ríður J ónsdóttir,
Freyjugötu 41, Reykjavík.
Styrk til utanfarar á Norður-
landasýningu kvenna í högg-
mvndalist. Kr. 1500.00.
í skipulagsskrá sjóðsins í
fjórðu grein stendur:
'Tilgangur sjóðsins er að
vinna að menningarmálum
kvenna:
Með því að styðja konur
til framhaldsmenntun'ar við
æðri menntastofnanir, hér-
lendar og erlendar, með náms
og ferðastyrkjum.
Ef ástæður þykja til, svo
sem sérstakir hæfi'leikar og
efnaskortur, má einnig styðja
stúlkur til byrjunarnáms, t.
d. í menntaskóla; með því að
styðja konur til framhalds-
rannsókna. að loknu námi, og
til náms og ferðalaga til und-
irbúnings jþjóðfélagslegum
störfum. svo og til sérnáms í
ýmsum greinum og annarra
æðri mennta; með því að
veita konum styrk til rit-
starfa eða verðlauna ritgerð-
ir, einkum um þjóðfélagsmál,
er varða áhugamál kvenna,
þó skulu námsstyrkir sitja í
fyríjrrúmi meðan sjóðurinn
er að vaxa.
Komi þeir tímar, að konur
og karlar fái isömu laun fyrir
sömu vinnu og sömu aðstæð-
ur til menntunar, efnalega,
lagalega og samkvæmt al-
menn i n gs á 1 iitinu. þá skulu
bæði kynin hafa jafnan rétt
•til styrkveitinga úr sjóðnum.
Tekjur sjóðsins eru dánar
og minningargjafirð áheit og
aðrar gjafir, tekjur af ýmissi
starfsemi í þágu sjóðsins, vext
ir.
Sjóðnum óx brátt fiskur
um hrygg, — svo að frá því
að vera rösk 26.000.00 er
skipulagsskrá hans var stað-
fest sumarið 1945 er hann nú
orðinn 116.000.00. Verkefni
sjóðsins eru viðtæk og þörf-
in fyrir að veita efnaliílum
stúlkum aðstoð til framhalds
náms bæði andlega og verk-
legs auðsæ, vegna aðstöðu-
munar karla og kvenna á
vinnumarkaðinum við all-
flest störf. Yfir 30 minning-
argjafir hafa borizt í sjóð-
inn og er nú verið að prenta
myndir og æviágrip þeirra
kvenna, sem minnzt hefur
verið með minningar- og dán
argjöfum. Bók þessi er í mjög
stóru broti og á að vera með
úiskornum spjöldum og liggja
frammi á Landsbókasafninu,
Háskólabókasafninu og ef til
vill fleiri stöðum. Hverri
konu er ætlað eitt blað í þess
ari bók og meira ef sérstök á-
stæða þykir till. Gæti þessi
* (Frh. á 7. síðu.)j