Tíminn - 09.01.1964, Síða 7

Útgefsndt: FRAMSÓKNARFLOKKURINN
Framtvæmdastjórl: Tómas Ámason. — Ritstjórar: Þórarinn
Þórarinsson (áb), Andrés Kristjánsson, Jón Helgason og Indriði
G. Þorstelnsson. Fulltrúi ritstjómar: Tómas Karlsson. Frétta.
stjóri: Jónas Kristjánsson. Auglýsingastj.: Sigurjón Davíðsson.
Ritstjómarskrifstofur 1 Eddu húsinu, símar 18300—18305. Skrif
stofur Bankastr. 7. Afgr.sími 12323. Augl., simi 19523 Aðrar
skrifstofur, sími 18300. Áskriftargjald kr. 80,00 á mán, innan-
lands. í lausasölu kr. 4.00 eint — Prentsmiðjan EDDA h.f. —
Aukin framleiðni
í röð merkustu mála, sem framhaldsþingið mun fjalla
um, má hiklaust nefna frumvarp Helga Bergs og fleirí
Framsóknarmanna um stofnun framieiðnilánadeildar við
Framkvæmdabanka íslands. Deiid þessari er ætlað að
veita framleiðsluatvinnuvegunum lán umfram þau, sem
fáanleg eru hjá stofnlánasjóðunum. í því sérstaka augna-
miði að þau bæti framleiðni sína með aukinni véltækni og
fullkomnari vinnubrögðum.
Samkvæmt frumvarpinu skal afla deildinni stofnfjár á
eftirfarandi hátt:
1. Ríkið leggur henni til 10 millj kr. á ári næstu 10 árin.
2. Seðlabankinn tryggi sölu skuldabréfa að upphæð 20
millj. kr. á ári næstu 10 árin.
3. Deildinni sé heimilt að taka 100 millj. kr. lán með
ábyrgð ríkissjóðs.
4. Framkvæmdabankinn leggi henni til Vs hluta aí
tekjuafgangi sínum.
í greinargerð frumvarpsins seg r m. a. á þessa leið:
„Það er tilgangur flm. með frv. þessu að koma því til
leiðar, að stofnuð verði sérstök lánadeild. sem hafi það
hlutverk að stuðla að sem mestri aukningu á framleiðm
atvinnuveganna.
Framleiðni er, eins og kunnagt er skilgreind sem
hlutfallið á milli nettóvinnsluvirði« og þeirrar vinnu, sem
í viðfangsefnið er lögð. Framleiðm er þannig mælikvarð'
á þau verðmæti, sem skapast fyrir hverja vinnueiningu.
Það er alkunna, að framleiðsluaukning þjóðarinnar á
undanförnum árum á ekki nema að nokkru leyti rót
sína að rekja til framleiðniaukningai og fólksfjölgunar.
Það kemur einnig til, að fólk nefor lagt á sig aukna
vinnu, og er nú svo komið, að vinnutími er hjá mörg-
um orðinn svo langur, að ekki getur við svo búið staðið
til frambúðar.
Vinnutímann verður að stytta, er> til þess að það geti
gerzt án tekjumissis, verður að leggja áherzlu á að auka
framleiðnina.“
Það er vitanlega ekki nema eivt af úrræðunum tíl
þess að auka framleiðnina að tryggja meira lánsfé til
framkvæmda í því skyni, eins og gert er með þessu
frumvarpi Helga Bergs og fleiri Það er ekki síður
mikilsvert að auka þekkingu og kunnáttu í þessum svið-
um. Framsóknarmenn munu einnig leggja fram tillögur
um það efni á framhaldsþinginu Aukmng framleiðn-
innar er nú tvímælalaust eitt af he'iztu stórmálum þjóð-
arinnar og ein aðalleiðin í því öngþveiti efnahags-
málanna, er „viðreisnin" hefur skapað.
Alþýðublaðið er nú farið að heimta viðskiptafrelsi.
Hins vegar bólar ekki á því 1 reyna, að ríkisstjórnin sé
á sama máli. Hér á landi eru nefnilega meiri og víð
tækari verðlagshömlur en í nokkru nágrannalandi
okkar. Ríkisstjórnir jafnaðarmannaflokkanna á Norður-
löndum hafa talið það til hags fyr:r neytendur þar að
afnema sem mest slíkar hömlur, ovi að þegar til lengd
ar léti gagnaði frjáls samkeppm rr.illi kaupmanna og
kaupfélaga neytendum bezt. Reynslan þykir hafa sann-
að, að þessi skoðun jafnaðarmanna ? Norðurlöndum sé
ekki röng.
Goldwater og Rockefeller deila
Hockefeller spáir 9 millj. afvinnuleysingja 1967, a9 obreyttri stefnu
UM JÓLALEYTIÐ rann út
hið pólitíska vopnahlé, sem
aðalflokkar Bandaríkjanna
ákváðu að hafa fyrstu vikurnar
eftir fráfall Kennedys forseta.
Væntanl'eg forsetaefni höfðu
sig lítt í frammi á meðan og
m. a. felldi Rockefeller ríkis-
stjóri niður fundi, sem hann
hafði verið búinn að boða með
tilliti til prófkjörsins, sem fer
fram 10. marz n. k. í New
Hampshire, en það er fyrsta
prófkjörið, sem fer fram í
Bandaríkjunum í sambandi við
forsetakjörið næsta haust.
Rockefeller varð fyrstur af leið
togum republikana til að til-
kynna, að hann gæfi kost á sér
til framboðs.
Það má segja, að strax eftir
Iað umræddu vopnahl'éi lauk
hafi flokkarnir farið aftur á
stúfana og þó einkum forseta-
efni republikana, Rockefeller
hóf að nýju sókn sína í New
Hampshire og skömmu síðar
lýsti Goldwater öldungadeildar-
maður yfir því, að hann gæfi
kost á sér. Fyrst um sinn virð-
ist baráttan hjá republikönum
ætla að verða milli þessara
tveggja manna, því að önnur
forsetaefni þeirra hafa sig ekki
neitt í frammi og virðast ætla
að bíða eftir því að sjá hvemig
þeim Rockefeller og Goldwater
farnast. Von þeirra mun sú,
að deilu Rockefellers og Gold-
waters ljúki þannig, að þeir
heltist báðir úr leik.
ROCKEFELLER hefur enn
ekki náð því fylgi, sem hann
hafði áður en hann gifti sig.
Það þykir ekki ósennilegt, að
hann muni telja rétt að ræða
ástamál sín opinberlega í sjón-
varpi og ganga þannig hreint-
til verks Hann hefur undan-
farið unnið kappsamlega að
því að skipuleggja baráttuna
fyrir því að vera útnefndur
frambjóðandi republikana og
segja kunnugir, að hann ætli
að mörgu leyti að fara líkt að
og Kennedy gerði 1960. Fjár-
ráð skortir hann bersýnilega
ekki og hann hefur mörgum
slyngum áróðursmönnum á að
skipa.
Rockefeller hagar málefna-
baráttunni ekki ósvipað og
Kennedy gerði, þegar hann
vann að framboði sínu 1960.
Rökin, sem hann notar gegn
stjóminni, eru mörg hin sömu
og Kennedy notaði þá gegn
stjórn Eisenhowers. Hann telur
áhrif Bandaríkjanna hafa
minnkað út á við og þeim hafi
mistekizt að leysa stærsta mál
sitt inn á við, atvinnuleysis-
málin, og stafi það fyrst og
fremst af því, að hagvöxturinn
sé alltof lítill. í dag séu fjórar
milljónir atvinnuleysingja i
Bandaríkjunum og þeir verði
orðnir níu milljónir árið 1967,
að óbreyttu ástandi og stjórn-
arstefnu. Hann lofar marghátt-
uðum ráðstöfunum til að bæta
úr þessu.
Þá deilir Rockefeller alveg
óspart á Goldwater. Goldwater
lýsti því eitt sinn yfir, að hann
væri á móti stighækkandi skött
um. Rockefeller spyr: Hvað vill
Goldwater í staðinn eða ætlar
GOLDWATER
hann að draga úr vörnum
Bandaríkjanna sem þessu svar-
ar? Goldwater hefur áður fyrr
lýst sig andvígan Sameinuðu
þjóðunum. Hvað vill hann í
staðinn? spyr Rockefeller.
GOLDWATER víkur sér hjá
því að svara þessum og öðrum
spurningum Rockefeller beint
og hefur einnig neitað því til-
boði Rockefellers að þeir leiði
saman hesta sína í áheyrn al-
HUMPHREY
þjóðar í sjónvarpinu. Hann seg-
ir hins vegar, að Rockefeller
sé meira demokrati en repu-
blikani og ræður hans séu al-
veg bergmál af ræðum Kenn-
edys og þeirra, sem hafi staðið
til vinstri við hann. Það, sem
sé nauðsynlegt, sé að gefa kjós
endum hreint val milli vinstri
og hægri, eða milli vaxandi
ríkisafskipta og alls konar
hafta eða minnkandi ríkisaf-
skipta og minni hafta. Hin
opinberu afskipti séu orðin
alltof mikil og úr þeim beri að
draga. Annars orðar Goldwater
það ekki lengur eins ljóst og
óður, hvaða afskipti ríkisins
hann vill fella niður. Vandi
hans er nú ekki sízt sá, að hann
hefur áður talað of digurbarka-
lega um ýmsa hluti, eins og að
fella niður skatta, draga úr
vígbúnaðarútgjöldunum, gera
innrás á Kúbu, fara úr S. Þ.
og slíta stjórnmálasambandi
við Sovétríkin. Við þetta getur
hann illa staðið nú, ef hann
vill koma fram sem ábyrgt for-
setaefni.
EINS OG SAKIR standa nú
virðist Goldwater hafa traust-
ast fyl'gi af forsetaefnum repu
blikana, en þó hvergi nærri
nógu mikið til þess að ná út-
nefningu. Rockefeller hafði
mest fylgi þangað til hann
gifti sig, en hefur enn ekki
náð sér aftur á strik. 1 seinni
tíð hefur fylgi þeirra Scranton
ríkisstjóra og Lodge sendi-
herra aukizt verulega eða síð-
an Eisenhower hvatti þá til að
gefa kost á sér. Þá er meira og
meira talað um Nixon, sem enn
læzt ekki vilja gefa kost á sér.
Ýmsir telja, að Eisenhower
muni geta ráðið því, þegar þar
að kemur, hver verður forseta-
efni republikana. Stefna hans
nú er hins vegar sú, að hann
hvetur sem flesta til að gefa
kost á sér.
MEÐAL DEMOKRATA er
lítið eða ekkert rætt um fram-
boðsmálin. Johnson forseti
þykir sjálfsagður sem forseta-
efni þeirra. Eins og sakir
standa þykir líklegt að hann sé
enn öruggari um sigur en
Kennedy var. Að sjálfsögðu
getur þetta átt eftir að breyt-
ast. Það, sem nú er helzt rætt
um hjá demokrötum, er það
hvert varaforsetaefnið eigi að
vera. Nýlega er lokið skoðana-
könnun meðal formanna í
flokkssamtökum demokrata um
það hver sé heppilegastur sem
varaforsetaefni. Atkvæðin
dreifðust mjög, en aðalniður-
staðan varð þessi: Humphrey
öldungadeildarmaður 185 atkv.,
Kennedy dómsmálaráðherra
166, Adlai Stevenson 75, Wagn-
er borgarstjóri 47, Shriver
(mágur Kennedys) 43, Brown
ríkisstjóri 37, McCarthy öld-
ungadeildarmaður 28, Ribicoff
öldungadeildarmaður 24 og
Franklin D. Roosevelt yngri 21
Ýmsir aðrir fengu minna. *
Líklegast er talið, að John-
son forseti muni ráða mestu
um, þegar þar að kemur, hvert
varaforsetaefnið verður og
hann mun miða val sitt við
það, hvað hann álíti pólitískt
heppilegast. Þ.Þ.
T f MIN N, fimmtudaginn 9, janúar 1964 —
z
!