Tíminn - 07.05.1964, Síða 3

SvRtanynd: Dansmærln Sylvla Varescu (Takjana Dubnovsky) á skemmtfpainnvm f vettlngastaSnom Orfeum. O.E. l|6sm. Tlmans tók myndirnar.
Sardasfurstinnan í Þjóðleikhúsinu
Talnaleikur
Skattalækkunarhjal stjL.nar-
blaðanna í sambandi við frum-
vanp ríkisstjórnarinnar um
breytingu á skatt- og útsvarsdög
unum hefir frá upphafi verið
broslegur talnaleikur, og ann-
að ekki. Vegna síendurtekinna
blekkinga er því enn ástæða
til að benda á nokkur aðal-
atriði í þessu máli.
Allir vita, að óbreyttir skatt
| stigar og óbreyttur persónu-
| frádráttur í ört vaxandi dýir-
Ítíð þýðir hækkun beinna skatta
fyrir skattgreiðendur og aukn-
ar skatttekjuir hins opinbera.
Þetta er staðreynd, sem ekki
þýðir að mæla gegn. Að
hafa skattstiga og persónufrá-
drátt óbreyttan í krónum með-
an verðlag hækkar í krónum
um 50—80% er jafn fráleitt
og að binda laun við óbreytta
krónutölu þótt verðlag hækki
stórlega.
NÚ ER ÆFT af kappi í Þjóð-
leikhúsinu, að þessu sinni ung-
versld söngleikurinn Sardasfurst-
innan eftir Kaknan, og verður
frumsýning á annan í hvítasunnu.
Þetta er ein allra vinsælasta óper-
ettan af mörgum eftir hið ung-
verska söngleikaskáld, sem sótti
efniviðinn í gleði- og samkvæmis-
Uf fína fólksins í Búdapest fyrir
aldamótin, líkt og Straussamir
gerðú við sína borg, Vín, á öldinni
sem leið.
Til eru tvær gerðir af Sardas-
furstinnunni, og er það breytta
gerðin, sem hér verður sett á
svið. Leikstjóri og hljómsveitar-
stjóri er ungverskur, svo og söng
konan, sem fer með eitt aða’-
hlutverkið. Aðrir leiikendur og
6ðngvarar eru íslenzkii. Hér verð
ur ekM rakið efni leiksins, aðeins
brugðið upp nokkrutn myndum frá
æfingu í gærkvöldi.
Sardasfurstinnuna sjálfa leikur
ekki hin ungverska söngkona, eins
og sumir halda, heldur fer Guð-
björg Þorbjarnardóttir með það
hlutverk, sem leikurinn ber nafn
af. Hún hefur fengið talsverða
reynslu af hjónabandi um dagana.
er sífellt að sikipta um og færir
sig ætíð þrepi. ofar í þjóðfélags-
Ungverskl hljómsveltar- og lelk-
stjórinn Istvan Szatatsy stjórnar
Sardasfurtinnunnl I Þjóðleikhústnu
og sézt hér að verki. Sitjandi nær
er aðstoðarleikstjóri hans og túlkur,
Gísli Alfreðsson.
Þessir herramenn syngja og dansa og gera allskyns kúnstlr og teygja álkuna syngjandl fram í sallnn. Tvelr
þelr fremstu fara með stór hlutverk, Bonl Kansianianl grelfi (Bessl Bjarnason) og Feri von Karekes (Guð-
mundur Jónsson), gamall aðdáandi Sardasfurstlnnunnar.
Þær meyjar, þær meyjar, sem
mönnum skemmta hér,
þær meining rétta hafa á
ástarböndum.
Þær seiða og veiða, sem
konukænska er
og karlmenn sem vax eru f
þeirra höndum.
Þær meyjar, þær meyjar, sem
mönnum skemmta hér,
ei munu fram tryggðarloforð
knýja.
Er sýning breytist sviði á,
þá sumir karlmenn fara að þrá
að krækja sér í eina alveg nýja.
| Fáorðari um útsvor
Hih fyrir hugaða breyting á
útsvarsstigunum en- að forml
tíl að ýmsu leyti til bóta, en
þýðir ekki lækkun útsvara f
heild, enda vitað að tekjnþörf
bæja og sveitarfélaga hefir
vaxið í krónum, en ekki mlnnk
að, í verðbólguflóði viðrelsnair
innar. Þetta er einnlg stað-
reynd sem afsannar allt lækfenn
arskrum að því er útsvðirin
snertir, enda eru stjórnarMöð
in fáorðairi um útsvörin en
beinu skattana til rfkisins.
Stjórnarblöðin og fjármála-
ráðherra segja, að hækkuntn á
persónufirádrætti um 80% og
breytingamar á skattstfgunum
spari þjóðinni 80—100 mflljón
ir á ári í beinum skðttum. Jafn
framt vita og viðurkenna þess
ir sðmu aðilar, að rfldssjóður
mnnl fá, samkv. frumvarpinu,
hærri fjárhæð í beinum skðtt-
um en nokkru'slnni fyrr, enda
sé verðlagsiröskunin ekkl 30%
heldur 53%. Hvernfg er ná
hægt að lækka belna skatta á
þjóðinni um 30—100 mflljónir
og innhelmta þó samtfmls í
ríkissjóð hærri fjáirhæð í bein-
nm sköttum en þelr voru sam
tals fyrir „lækkunlna". Ef tfl
vil'l er hlnum almenna borgara
ætlað að trúa því, að hér sé
á ferðinni sérfræðileg aðferð,
sem hann ekki skilji. Nei, nm
slíkt er ekki að ræða, fremur
er hér á ferð talnaleikur, sem
byggist á leikrcglum er vlrð-
ast leyfilegair í okkar þjóðfélagi
en ern óieyfilegar í fþrétta-
félögum og öllum öðrum félög
um sem eru minni en þjóð-
félagið sjálft.
stiganum, á sinn fjórða mann, þeg
ar leikur hefst, það er íursti, (Val
ur Gíslason), sem kominn er að
fótum fram og ebki sjón að sjá.
En áður en lýkur er hún búinn að
krækja sér í annan æðri; og það
er hvorki meira né minna en
stórhertoginn (Ævar Kvaran). En
mikið spinnst leikurinn um ástat-
ævintýri sonar hennar Edwins (Er
lingur Gíslason) og söng- og dans-
meyjarinnar Sylvíu (Tatjana
Dubnovsky. Með önnur aðal-
hlutverk fara Bessi Bjarnason,
Herdís Þorvaldsdóttir, Guðcnundur
Jónsson og Lárus Pálsson. Leík-
urinn gerist á hinum glæsileg.i
skemmtistað Orfeum í Búdapest
og í furstaslotinu.
Aðalþýðandi leiksins er Egill
Bjamason, sem áður er kunnur
fyrir söngleikaþýðipgar sínar í
Þjóðleiikhúsinu. Fara hér á eftic
nokkur sýnishorn úr söngvum
leiksins.
Og þá réttu ég hef fundið
öllu daðri lokið nú.
.Vertu rólegt, litla heimska
lijarta",
hcf ég stundum sagt við mlg.
Hjartað aftur hæðnislega svarar-
„Hugsa þú nm sjálfan þlg“.
Hún sem sél í hjðrtnm skín,
hér er fagurt yflr.
Kneyfum ljúffengt kampavfn
kát, því æskan lifir.
Ástin summn unað lér,
einnig kvöl og lýti.
Ilimnaríki ýmsnm er
öðrum hreina vftL
Ef að hún nær á þér tökum,
ekkert getur flúlð.
Ekki spyrja er að sökum.
AHt er þar með búið.
Hrlfning, tdapp og handakossar,
hlátrar glaðir, augnablossar.
Slgoinna söngvaljéð.
Rósavendir, knýttir kransar,
kjass og smjaður, villtlr ðansar,
Sardaslífsins hark og hljóð.
ótal glððum unaðsstundum
ég ekki gleyml í Búdapest
og stuttum ljúfum leynifundum.
LfHð glatt. AHt var þá bezt.
Kollhnís
Talnaleikur ríkisstjórnarinn-
ar í þessum efnum, samanber
stjórnarblöðin, er þannig til-
kominn: Fyrst eru beinair skatt
tekjur ríkissjóðs áætlaðar sam
kvæmt skattstigum og tilh.
lagaákvæðum sem eru úrelt,
óraunhæf og óframkvæmanleg.
Sú áæt'lun sýnir, ef framkvæmd
væri, að hækkun beinna skatta
yrði langt um fram það sem
ríkisstjárnin telur fært, og
lætur hún sér ekki allt fyrir
brjósti brenna í skattamálum,
Síðan er gerð önnur áætlun,
og er hún byggð á frumvarpi
ríkisstjórnarinnar. Sú áætlun
sýnir vertílega hækkun á bein-
um sköttum til ríkissjóðs frá
því sem verið hefur, og mjög
mikla hækkun miðað við árið
1960. Síðan eru þessar tvær
(Framhald á 8. síðu).
Sérhver eitt sinn elskað getur
alveg viss í sinni trú.
Sðngkonan Tat|ana Dubnovsky-frá Búdapest, sem lelkur Sylvlu, sést hér
á svtðlnu umkringd af aðdáendum.
HEIMA OG HEIMAN
fimmtudaginn 7. maí 1964
/
3