Alþýðublaðið - 20.02.1955, Blaðsíða 5

Alþýðublaðið - 20.02.1955, Blaðsíða 5
Sunnudaginn 20. febrúar 1955 ALÞÝÐUBLAÐIÐ 9 DAVID LLOYD GEORGE er sérkennilegust persóna í hópi brezkra forsætisráðherra. Hann er til dæmis sá fyrsti þeirra, sem kominn er af al- þýðufólki. Hann var Walesbúi eins og Bevan, og margt er það í framkomu og fari 'hins síðar- nefnda, er minnir á þann fyrr nefnda. Hann gerðist áhrif a- ríkur leiðtogi brezku þjóðar- jur hann lesandann um of sjálf innar, þegar hún var í hinum ragan um að mynda sér skoð- mesta vanda stödd, eða þegar j anir og draga slnar ályktanir líða tók á fyrri heimsstyrjöld- \ af þeim heimilum, sem hann ina, og eftir að hann hafði beð rekur í því sambandi. Hann íð skyndilegan ósigur reyndi birtir ti! dæmis víðtækar heim veigri ser við að geta atriða, sem eru honum ' vafasamur heiður, en samt sem áður læfr hann árangurslaust um margra ára skeið að vinna sér aítur völd og áhrif. j Eins og aðrir áhrifamiklir ildir varðandi Marconihneyksl ið svonefnda, sem minnstu munaði að yrði Lloyd George að faili, en sj'álfur dregur hann brezkir stjórnmálamenn, sem ekki aðrar ályktanir af heim- lengi hafa staðið í baráttunni, jldunum en þær, að forsæt'is- hefur Lloyd George látið eftir ráðherrann hafi sýn.t þar óvar sig geysimikið safn bréfa og kárni. en lætur hinu ósvarað, skjala; sumt einkabréf, en hvort ekki kunna aS hafa verið mörg þess eðlis, að annars stað um annað og alvarlegra en ó- ar mundi talið sjálfsagt að varkárni af bans hálfu aS varðveita slík plögg í skjala- ræða. Þá gefur hann enga nán söfnum hins opinbe.ra. I hinni., ari skýringu varðandi ýmis ýútkomu ævisögu hans getur^önnur atriði, ,er virðast dálítið höfundurinn, Frank Owen, á vafasöm, eins oe til dæmis það, stundum um ríkissk.iöl í safni.hvort þær ásakanir, sem þessu, sem telur yfir þúsund Lloyd Georgt varð fyrir, bréfaböggla. Safm.ð er nú í ^vesjna þess að hami heíði selt eign Beaverbrooks lávarðar, er,tí'tla og nafnbætur til ágóða| veitti Frank Owen frjálsar,fyrir flokkssjóð sinn, er hann hendur um notkun þess viS rit Var ráðíherra, hafi verið á rök- un ævisögunnar, tn hana nefn um reistar. Og Lloyd George' ir höfundurinn „Siglt í stormi" , átti það til. að umgangast sann ©g mun það ekki ótáknrænt, leikann af helzt t'.l mikilh létt heiti, varðandi ævi hins látna st j órnmálaskör ungs. VÍÐTÆKT HEIMILDASAFN Áður hafa verið samdar úð. Hann kvaðst til dæmis mundu hafa gert sijl ánægðan með minniháttar embætti í rík isstjórn'.nni, off einnig sagðist hann hafa beðið Asquith um margar ævisögur L'oyd Gorg-J ag Vera kyrran í forsætisráð es, en þessi virðist þelrra ýtar, 'iegust, . meðal annars vegna þess, að í henni era birt mörg bréf og skjöl, ýmist í útdrætti' eða heild. Og þó lítur út fyrirl herrastólnum. Að, sönnu komst hann svo að orði í bréfi til As- quith árið 1916, a3 hann teldi mikils um vert, að hann héldi f orsætisráðherraembæ ttinu. að höfundurinn myndi haf a ( framvegis. en um leið og hann getað notfært sér rnun betur .fullvissaði Asquith um holl- allar þær víðtæku heimildir,. ustu sína, vann hann öllum ár sem gera má ráð fyrir að finn j unl ag þvi' að fá honum steypt ist í hinum 1025 skjalaböggl-; ur stóli- Það er því heldur ekki um. Eflaust er þar til dæmis að (réttmætt aS ásaka aðra um of finna fulla skýringu á ýmsum iyrir svik þeirra við Llovd atriðum ævi hans, sem enn eru George. — hann vsr sjálfur að miklu leyti á huldu. Til J ekki öðrum tryggari. ef því var dæmis kemur _ ekkert nýtt að sk:pta. Hins vegar bar hann fram varðandi þátttöku L^oydj Georges í samsærinu, er varð _..—,.—..—..—..—..—..—¦¦—..—¦¦—¦¦—«• til þess að steypa Asquith af stóli. Má vera, að hann hafi ekki notfært sér þetta mikla heimildasafn betur en raun ber vitni vegna þess, að hann hafi fremur kosið að ná sögu- legri stígandi í frásögnina en gera hana að atriðabundinni j heimildalýsingu. Inngangur j ævisögunnar minnir til dæmis einna heM á skáldsögu, og, víða reynir höfundurinn að bregða fyrir sig beinni frásögn, — j.sagði Lloyd George". Slík ur stíll getur haft hressandi á- hrif, sé honum ekki beitt um of, en vio" þvií er bætt, einkum, þegar um jafn stóra bók og þessa er að ræða. Þá hættir höf undi og við. að dveliast helzt til lengi v.ið þau atriði, sem tal izt geta söguleg, enda þótt þau séu ekki til mikils skilnings- auka, hvað persónu og líf Lloyd Georges snertir. Það, sem höfundurinn nefnir „tíma bil" bans. verður að vísu ekki tæmt viðfangsefni; en ærið oft virðist það tilviljanakennt, hvað höfundur fekur til með- ferðar hverju sinni. TFKUR LLOYD GEORGE TRÚANLEGAN Þá hættir og Frank Owen við að taka álit Lloyd Georges og mat hans á mönnum og mál efnum sem helzt til góða og giMa vöru. Fer því samt fjarri að hann sé blindur fyrir göll- um forsætisráðherrans eða nokka Frank á. samvinnu við; Owen bendir . e.ns og réttiiega David Lloyd George í ræðustól. ekki neinn kala til þeirra var um stjórnmáialega orku að stjórnmálaandstæðinga, sem ræða. Þegar hann var sem rót hann taldi sér heníugt að hafa lækastur á sínum yngri árum, gerði hann gys mikið að lávörð um og aðalsmönnum, en lét sér samt sæma að þiggja aðalstign á efri árum. Frank Owen held- ur því fram, að hið umdeilda fjárlagafrumvarp Lloyd Georg es árið 1909 hafi túlkað um- hyggju hans fyrir aimenningi, — en hugsanlegt er það líka, að þar hafi verið um bragð hans aS ræða, þar eð hann vissi, að efri deild þingsins mundi fella frumvarpið, og fá honum þann'.g árásarvopn í hendur. Llayd George -gat að EKKI ALLTAF SJALFUM SÉR SAMKVÆMUR Frank Owen-sér iíka vel and stæðurnar í fari forsætisráð- herrans, enda leyndu þær sér yfirleitt ekki. Það var lil dæm is ekki fyrir trúarlega afstöðu hans að hann auðsýndi hinni fríkirkjulegu trúarhreyfingu á Bretlandi svo mikla samúð, heldur vissi hann og, að þar vísu varið það, að hann vildi hrekja Asquith frá völdum, með því, að hann hafi- treyst sjálfum sér betur til að hafa forustu þjóðarinnar á hendi í umróti styrjaldaráranna. — eins og líka kom á daginn, að hann var öðrum fremur, — en ekki verður þó fram hjá því gengið, að metnaðargirnd hans hafi ráðið þar inestu um. Leyndardómurinn varðandi hinn mikla sljórnmálalega Lloyd George var nefni'ega fólginn í hinni miklu metnað- arglrnd hans. hann setti snemma markið hátt, og spar- aði enga fyrirhöfn til að ná því og lagði því með glöðu geði á sig allt hið geysilega erfiði, sem var samfara forsætisráð- herraembæltinu á síðari árum fvrri heimsstyrjaldarinnar. Hann var gæddur fátíðum hæf'.leika til að vinna fólk á sitt band. Og kænsku gat þann líka beilt, enda þurfti hann hennar oft við stjórnmálabar- áttu sinni. sem var rík af or- ustum og átökum. VAKTI EKKI TRAUST Eftir að L^oyd George T'arð að láta af forsætisráðherraemb ættinu, hagnýtti hann sér til- listlaust þann mi.kla flokks- sjóð, sem hann hafði grundvall að á embættisárum sínum, til þess aS ná aftur völdum, hvað sem það kostaði. Frank Owen telur, að þessi sjóður hafi ver- ið sambærilegur við aðra flokkssjóði yfirleitt, og órétt- mætt sé, að tala um nokkurn stjórnmálalegan harm^eik í því sambandi. Sú styrjöld, sem stóð um notkun hins fyrrver- andi forsætisráðherra á þeim sjóði, er heldur ekki full skýr- _. ing á því hvers vegna Lloyd. George komst ekki aftur til valda og áhrifa, fremur en sjúkleiki hans var full skýring á þw', að M;æ Donald leitaði aðstoðar Baldwins.__ en ekki hans, ár':ð 1931. Á meðan á stjórnarkreppunni stóð árið 1916. lét Asquith svo um mælt í bréfi til Bonar Law, að sá Framhald á 7. síðu. (zechoslovak Ceramics Lt Háspemui einangrara. Lágspennu einangrara. Einangrara fyrir símalínur, | UMBOÐ: 1^1 T' HARS TRADING C0 Klapparstíg 26. — Sími 7373. Czechoslotak Ceramics Ltd., PraglI^Tékkóslóvakíul tlmmmUt^ (Í««U«—«•—-«í—-BK—-M---|;i!-—IIU—-1ÍE—-t II •—«¦—»; K—i:il- -1»— Bl——EI«—K—PB—•Cí- ¦M-i.ilB-ii.iiH-

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.