Vísir - 24.09.1928, Blaðsíða 5

Vísir - 24.09.1928, Blaðsíða 5
VÍSIR Mánudagmn 24. september 1928. „Bæjarlýti". 1 187. og 190. tbl. Vísis þ. á. ritar „Borgari" greinir tvær und- ir þessari fyrirsögn, í 189. tbl. sama blaSs gerir Jón Þorláksson „leiðréttingu" við fyrri grein „Borgara". VirSist „Borgari" i greinunum gramur bæjarstjórn fyrir aS hafa veitt Jóni skikaaf Vallarstræti svo hús hans yrði breiðara en ella, skika þessum er síðan bætt við Vallarstræti á kostnað Austurvallar. En einna gramastur virSist „Borgari" þó vera bæjarstjórn og byggingar- rtefnd fyrir tiltækiS, vegna þess .18 á brunarústunum, seni hús Jóns er bygt á, hefir um nokkur undan- farin ár staSiS húskríli, sem bæn- um hefir verið lítil prýði að og sem viS breikkun þá er Jóni var veitt og vitanlega verSur veitt öllum, sem byggja viö Austur- stræti vestur úr nær húskríli þetta, sem skikanurn nemur skemra til suðurs. Litur „Borgari" svo á, að vegna þess hljóti litla húsiS aS vera til lýta, en þetta er bölsýni. Fyrst ber aS gæta þess aS þó þetta hús M. Z. hafi fengiS aS standa þarna undaníarin ár, mátti engiim líta svo á, aS það ætti aS ráða byggingum stórhýsa í hjarta bæjarins, þessi sements-kofi skyldi takmarka aSrar bygginar, miklu stærri og veglegri. „Borgari" gerir ráS fyrir aS suSurhliS þessa un> rædda húss M. Z. verði aS rífa niSur og byggja upp jafnlangt til suðurs húsum þeim, sem reist eru til beggja handa og þaS jafnvel á kostnað hins opinbera, en þetta er ekki nauðsynlegt. Eigandi húss- ins sér væntanlega sinn hag í því aö hækka húsiS, svo aS þai5 verSi jafnhátt húsunum í kring og er þá nægilegt aS láta hækkunina ná jafnlangt suSur. ViS þaö myndast þarna innskot fyrir inngang i hús- ið, sem, ef rétt er meS tfarið ætti aS gera þaS, sem verslunarstaS, meira virSi en húsrn í kring meS þvi aS prýSa þennan inngang svo a'ö hann veki meiri athygli vegfar- endum en inngangur í næstu hús. ÞaS er mjög algengt í stór- borgum erlendis aS slík innskot eru sett i þá hlið stórhýsa, sem aS götu snýr, með það fyrir auguin hafa þar svigrúm til þess aS vekja athygli vegfarenda á þessum stað, með skrautljósum, auglýsingum og sýnishornakössum og gluggum. Ef þetta verður gert, mun fram- tíSin sanna þaS, aS þetta verSur öfundsverSasti verslunarstaSurinn viS norðurhlrð Austurvallar. Að þessu athuguSu er óþarft aS fjandskapast við bæjarstjórn út alf því, að hún neyddi J. Þ. (sam- ber ummæli J. Þ. sjálfs í 189. tbl. Vísis) til þess aS taka viS þessum lóSarskika. Hinsvegar hefi eg „Borgara" sterklega grunaðan um að hann sjái eftir skika þeim er þarna verSur tekinn í staSinn af Austurvelli. Austurvöllur hefir um lengri tima -veriS áhyggjuefni ýmsra Reykivxkinga. 1919 hét bæjarstjórn verðlaunum fyrir besta uppdrátt aS breytingu eSa fyrirkomulagi á Aust- urveili. Sennilega hefir bæjarstjórn ekfci þ/óat geta notaS neina uppá- stungn sem þá hefir komiS fram. Þvi reit eg grein í Lögréttu (22. tbl. 1919), þar sem eg stakk upp á því aM Austurvöflqr yrgi gerBur aS torgi og þessu heldegframenn. Bærinn er i hröSum vexiti, miS- bærinn er og veröur enn yfir ófyr- irsjáanlega langan tíma hjarta boígarinrikr, og þvi liráönaubsyn- kgt að sjá umferSinni fyrir miS- stö'ð. Nú hefir svo vel bori'ð til að Austurvöllur hefir einmitt geymst þarna, sem kjörinn staður fyrir torg. ÞaS fer ekki hjá því, að þarna rísi upp stórhýsi alt i kring, og þegar svo er komiS, sjá allir heilvita menn, a'ð umferSin krefst meira rúms á þessum staS. ÞaS getur ekki veriS meiningin, að Austurvöllur eigi aS takmarka scórhýsagerS i miSbænum. Þess utan eiga borgararnir heimtingu á aS til sé nýtisku torg i miSbænum, meS sömu þægindum fyrir vegfar- endur og tiSkast i öllum stórbæj- um erlendis. ÞaS er hneysa fyrir Reykjavikurbæ, hve slikt hefir dregist. Á þessu torgi mætti vera gosbrunnur, náðhús, bekkir, blaSa- söluklefar og fleira, sem' almenn- ingi kæmi vel. Austurvöllur verS- ur aldrei nothæfur sem sklemtistaS- . ur; til þess er hann of lítill, en úr því aS hægt er aS nota hann og meira aS segja aS nauðsyn krefst þess, aS hann verSi notaS- ur til almenningsheilla, er sjálfsagt að taka hann til þess. Bæjarstjórnin hefir góSu heilli valið annan staS fyrir bæjarbúa, til þess aS halda sig aS, ef þeir vilja vera lausir viS göturykiS, án þess svo aS segja, aS fara frá húsdyr- um sínum, og' þaS er svæSi'S sunn- an viS Tjörnina. Þar er landrými riiikið og öll aSstaSa til þess aS út- búa hinn ákjósamlegasta skemti- staS fyrir bæjarbúa. Vænti eg þess aS einmitt þessi sama bæjarstjórn, meS þeim sama foringja i broddi, beri gæfu til að ráSstafa Austur- velli á þann hátt, sem umferS bæj- arbúa og stórhýsagerS í miðbæn- um krefur, — breyti honum í torg — því eins og er, er hann emungis til ama. Menn mega nú ekki halda, aS eg sé ánægSur með þessa byggingu Jóns Þorl. og afskifti bæjarstjóni- ar af henni, — langt frá því, — luisiS er ljótt og sómir sér alls ekki viS aSalhorn i hjarta bæjarins, einkum þegar þess er gætt, að' þarna eru fyrir jafn prýðileg hús eins og hús Þorsteins Scheving- l'horsteinsson lyfsala og Lands- bankahúsiS. Má það furSu gegna, aS bæjarstjórn, sem að mörgu leyti virSist mjög ant um að prýða þenna bæ, skuli ekki hafa sett skil- yrSi fyrir aS þarna yrSi reist stíl- fögur bygging. J. Þorl. byggir ekki af vanefnum, en hann virðist skorta smekkvísi á borS við1 t. d. Martein Einarsson kaupmann, sem einnig er aS byggja stórhýsi, veg- legt og hiS prýSilegasta aS ytra útliti. HvaSan, sem HtiS er á bygg- ingu J. Þorl. verSur sami bílkass- inn fyrir augum; ósélegur, koll- húfulegur sementskassi með báru- járnsþaki. Fyrir þetta er bæjar- stjórn vítaverð, því hennar er að hugsa um útlit bæjarins. V. Hersir. Hættan á sjfinum. —o— Meðan seglskip voru notuð, var hættan af tveim ástæSum, aS leki kom aS skipinu, eða aS þaS strand- aði. þegar ijðlskyldai ætladi ad kaupa bíl - ^•^5 "ty'- ri íHfi (¦ %i h: L X Húsmóðirin vildi fyrstog fremst vera viss um, að ör- ugt og létt væri að aka bifreiðinni.-------- Hún kaus Chevrolet. Dóttirin var sérstaklega hrifin af, hve auðvelt var að opna og loka rúðunum, hversu hand- hægir vasarnir voru í hurðunum og hinu skínandi Duco-lakki. — — Hún kaus Chevrolet. á H Sonurinn vildi fá skrautlega bifreið og rennilega, og ekki neitt skrapatól, sagði hann.-------- Hann kaus Chevrolet. Afi ; III sagðist ekki þekkja mikið til bifreiða, en þegar hann heyrði, að General Motors sel- ur 7000 Chevrolet-bifreiðar á dag — kaus hann Chevrolet. Tengdasonurinn, sem var verkfræðingur, hélt fyrirlestur um, að vélin væri hjartað, lofthreinsarinn lungun, og olíuhreinsarinn samsvaraði nýrunum. Þegar þessir hlutir eru i lagi, er það trygging fyrir því að bifreiðin sé ábyggileg. — Vegna sinnar verkfræðilegu þekkingar kaus hann Chevrolet. Húsbóndinn leit í sparisjóðsbókina, og þegar hann heyrði, hvað Chevrolet var ódýr, og hve borgunarskilmálarnir eru hagkvæmir hjá General Motors, kaus hann og keypti Chevrolet. »í! irr. \ Jóh. Ólafsson & Co. Reykjavík. AíalumhoBsmenn fyrir General Motors bifreiSar á íslandi. Þegar gufuvélin kom til sögunn- ar, til aS knýja áfram skip, var því haldið fram, að hættan væri þó énn meiri á gufuskipum en segl- skipum. Sérstaklega óttuðust menn, að gufukatlarnir gætu sprungiS. Vanalegt var, aS farþegar voru hafðir í skipi, sem gufuskipiS dró, til áS koma í veg fyrir slys, ef katl- arnir kynnu að springa. ÞaS var heldur eigi ástæðulaust, því slíkar sprengingar áttu sér oft staS. Menn voru þá eigi, sem nú, búnir að finna aðferSir til aS reyna efnið og ákveða meS útreikningi styrk- leika hvers hlutar, og gera hvern hluta vélarinnar margfalt sterkari en svo, aS áreynslan geti sprengt hann. Það er ákveðið i lögum, aíí vél- stjóri skal skyldur að sjá um ásig- komulag gufukatlanna. Mun það vera mjög gamalt ákvæði, og hefir að líkindum verið sett til frekara öryggis, til að fyrirbyggja, að ket- ilsprengingar ættu sér stað vegna vangæslu. — Um starf vélstjórans er að öðru leyti ekki mikiS ákveðiS í lögum, sérstaklega. Það má gera sér grein fyrir, aíS eigi hafi verið ástæSulaust, þó menn óttuSust ketilsprengingar, því aS þær voru tíSar áSur fyr. Menn hafa fengiS að breifa á þvi þá, sem nú á sér aldrei stað, og að- eins má gera sér grein fyrir því með útreikningi, að gufuketill springi, eða afleiðingar þess. Mað- ur veit, hvað í húfi er, Ef vana- legur gufuketill springur, væri haö álíka og kveikt væri í 6 til 8 tonn- um af púðri. Margir munu halda, að þegar gtifuskip sekkur, þá springi gufu- katlarnir. Þvi er neitað af sér- íræðingum, enda er áreiðanlegt, að svo er eigi, því þó nokkrar mis- lengingar verði í plötunum í katl- itmm, vegna þess, að kaldur sjór- irn kemur að heitum plötunum, þá er efnið í katlinum svo sterkt, að það þolir þaö, án þess aS springa. Gufumökkur sést altaf, er guftt- skip sekkur, en hann er vegna þess, að sjórinn kemur að heittmi ketilplötunum og í eldana. P. J«h.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.