Vísir - 24.12.1928, Blaðsíða 4

Vísir - 24.12.1928, Blaðsíða 4
VÍSIR í vöku og draumi. Ýmis atvik verSa oft i lífi manna, er þeir eiga erfitt meS aS skýra. Eg ætla aS segja hér frá tveim at- vikum, sem báru fyrir mig á síS- astliSnu su'mri, annati í draumi, en bitt í vöku. KveldiS áSur en eg flaug norS- ur í fyrsta skifti, gek-k eg til hvílu um miSnætti. Féll eg brátt í fast- an svefn og dreymdi þá tvo ólíka drauma; fyrri drauminn hefi eg sagt nokkrum kunningjum mínum ög er hann engu ómerkari, en síS- ari draumurinn, er nú skal sagt frá. Ðreymdi mig aS eg var orS- inn rennblautur i fæturna upp fyr- ir hné og kom þannig til reika inn i eitthvert herbergi, en þar var fyrir kona meS ákveSnu nafni, sem skipaSi mér þegar aS fara úr sokkum qg dró þá af mér líkt og eg hafSi vanist, er eg var drengur í sveit á sumrum og kom votur heim af engjum. Nafn konu þess- arar er draumnafn mitt og verSur mér ætíS til góSs, er mig dreym,- ir hana eSa einhverja aSra meS sama nafni, líkt og eg á annaS draumnafn, karlmannsnafn, sem er ætíS fyrir lasleika eSa einhverj- um óþægindum, ef mig dreymir þaS. Draumurinn var ekki lengri og hrökk eg upp úr fasta svefni kl. i}i um nóttina og lá all-lengi andvaka og hugsaSi um báSa draumana. Morgunin eftír flaug eg norSur, eins og frá er sagt, til Lafjarðar, SiglufjarSar og Akur- eyrar, og gekk alt-eins og í sögu, en daginn þar á eftir kom þaS fyrir á heimleiS, aS hreyfill flug- vélarinnar bilaSi í 6000 feta hæö yfir SnæfellsnessfjallgarSi. Eg skal geta þess nú, aS örfá augna- blik var eg sannfærSur um, aS vrð myndum hrapa niSur í stórgrýtiS, er gein fyrir neðan, og allir láta lífiS. Engin hræSsla gat komist aS ) ) ) 11 1 11 1 )) ( ( ) ( ( )) 1 Hjarðmenn. Um afkima íslenskra bygða var aðfangadagur á ferð. Um foldina fannbreiðan skygða til fagnaðar honum var gerð. En yfir skein himininn heiður og háf jöllin björt eins og sól, í hrímperlum mjallir og meiður, í mjúksnævi lægðir og skjól. I brekkunum sunnan við bæinn þeir bræðurnir stóðu hjá fé i frostinu, draumljúfan daginn uns djásn hans i vestrinu hné. Þeir hamra og hléborgir gistu á hlaupum um fannir og grjót. En sauðirnir siðlagðinn hristu og surfu hvert krafs nið'r i rót. Úr haganum heim vildi lokka . mörg hugsun, sem óþreyju jók, um kjörgripi: Klút eða sokka, um kerti' eða fallega bók. — Því gjafirnar gáfust þar bestar, til gleði og þarfa í senn. Við finnum þær fagnaðarmestar hjá fátækum hjarðmönnum enn. Og loks gat hann liðið, sá dagur. - Þá Ijómaði himinn á ný, svo bjartur og barnæskufagur hann bar hvorki rák eða ský. Sem harpa á hvelfingu dregin um heini voru norðurljós þönd. Og glampandi gullborðum slegin þau geislunum dreifðu um lönd. Þá opnuðust himnanna hallir. Um hásæti drottins varð bjart. Þar fylktu sér englar hans allir, en orð þeirra jörðina snart: „Lát gleðjast, þú mannheimur mæddur, svo miklist vor fagnaðargjörð. I dag er þér frelsari fæddur og friður guðs settur á jörð." Og bræðurnir hugfangnir horfðu, uns hvarf þeim hin dýrlega sýn. Hvert orð fer sem ilmur um storðu, hvert atvik í draumhelgi skín. — Af haganum heimleiðis bentu þeir hjörð sinni um ákveðna stund, og hurðir að húsdyrum fentu með hraustri og brennheitri mund. Og.alt var að endingu þrotið, sem önnin ög dagskyldan bauð. Þeir fagnandi í fannbyrgða kotið sjer flýttu með himneskan auð. Um göngin var albirta' og ylur, — en annars var myrkt þar og kalt — því hátíðin djásn sín ei dylur, sú dýrð Ijómar jafnt yfir alt. Jón Magnússon. s?= 1 11 11 11 l'l' H II 'í. i'l' I II H II II .1! n n n ;: n 1 11 n iK J viS þessa sannfæring, því aS hræSslan gerir sennilega aS eins vart við sig, ef einhverjir mögu- leikar eru aS komast undan. Þög- ull og algerlegs róiegur horfSi eg niSur í stórgrýtiS fyrir neSan og óljóst duttu mér nú í hug orS hins deyjanda hershöfSingja Talbots í „Meynni frá Orleans": Því er nú lokiS, brátt, og aftur gef eg eindir jörSu og sólu, þær, er sorg og gleði í brjósti hafá búiS mér — af Talbot þeim, er mikils mátti sín, — hans herfrægS var. um heim- inn allan kunn — er hnefafylli af dufti eftir aiES eins. Svo HSur maSur undir lok, en arSur af lífsins striti, er ber hann burt meS sér, er þekking hégómans í heimi þessum og fyrirlitning alls, er áSur hugð- um, aS eftirtektarvert og háleitt værí. Á þessu augnabliki fann eg aS eins til gremju yfir aS eiga aS skilja vi'S lífiS svo skynd'ilega, og síðan hef eg skilið frásagnir ým- issa þýskra vina minna, er hafa sagt mér, aS margir hermenn, er 'íéllu á vígvelli, hafi bölvaS rétt áSur en þeir gáfu upp öndina — þótt ófagurt' sé frásagnar. En á þessu augnabliki, er dauSinn virt- ist biSa mín, greip sál mína grun- ur um framhaldslíf eftir dauSann. Eftir örstutta stund vorum við lentir heilu og' höldnu fyrir utan Akraós og skömmu síSar for eg út úr flugvélinni og ÓS upp fyrir hné til þess aS ýta vélinni fram meS klettum, svo aS hún kæmist inn í sjálfan ósinn og gæti rekið þar til lands. Hitt atvikiS varS nokkru seinna, er þaS óhapp vildi til, sem er afar sjaldgæft, aö skrúfan datt af ílug- vélinni í háa lofti. StóS eg þá niSri á hafnarbakka og horfSi á flugvélina allan tímann, er hún var uppi. Er hún sneri til baka og virt- ist vera um þaS bil yfir Kirkju- sandi, greip mig- alt í einu óstjórn- leg hræSsla, svo aS eg leit snöggv- ast undan; eg þóttist sannfærSur um, aS vélin myndi steypast niSur. Eg leit nú viS aftur og leiS vélin hægt og örugglega, aS því er virt- ist, í all-mikilli hæS yfir höfninni, en rétt á eftir sá eg, aS skrúfan var farin af og flugvélin var kom- ín á renniflug niSur til sjávar. HræSslan greip mig áreiSanlega á Lukkupotturinn. Gamanleikur í einum þætti. BaSstofa í sveit. BorS fyrir gafli. Búm til beggja handa, tvö vinstra megin, en "eitt til hægri. — Stundaklukka forn á stafninum yfir borðinu. Súðargluggar yfir rúmunum vinstra megin. — Tvær hillur á gafli, sín hvoru megin við klukkuna, og standa logandi tólgarkerti á báðum. — Nokk- urar bækur á hillu yfir innra rúminu, til vinstri handar. — Ullarkömbum, tóbaksjárni, stórum gæruhníf og fleiri munum er stungið undir sperrur í baðstofunni. Dyr til hægri handar, fyrir aftan rúmið. — I skoti, fjær rúminu, stendur spuna-rokkur húsfreyju, snældustóll og kembu-lár. Gamall oliulampi hangir i miðjum baðstofumæni og ber daufa birtu. Sæunn, fjörgömul kona, hvít fyrir hærum og blind, ligg- ur i rúminu til hægri handar. Henni cr þungt fyrir brjósti og örðugt um mál. Yfirbragðið er sjúklegt. — Hún heldur á prjónum, fitlar við þá annað veif'iö, en verður ekKert úr verki. v Ásdís, barn-ung stúlka, hnellin á velli, rjóð í kinnum og hraustleg, opinskátt og ósnortið sveítabarn, sítur á þrí- fættum, kollóttum stól við rúm gömlu konunnar. — Smá- bögsuil i rauðrósóttum vasaklút, liggur i kjöltu hennar. — Hún er sýnilega mjög angurvær og tárast í hljóði. Sæunn (fálmar til hennar og klappar henni á vangann): Gráttu ekki, elsku-barnið! — Hann kemur i dag. (Böddin verður kaldari). Samúel fer sér ekki að voða. Ásdís (fleygir sér á kné við rúmið og grætur æ þvi meira). — Eg er svo hrædd — svo hrædd. — Hann lofaði mér því, að hann skyldi ekki vera nema fimm nætur að heim- an------------Og nú er hann búinn að vera fullan hálfan mánuð — Sæmunn: Þú hefðir ekki átt að treysta því loforði. Heit Samúels eru ekki til þess gerð, að þau sé haldin, fremur en verkast vill. Ásdís: Hann gæti bafa veikst eða slasast, þó að við höf- um ekki frétt það. Sæunn: Hugsanlegt væri það. En ekki hafa þó draumar minir bent í þá áttina, að neitt amaði að honum»-------- Samúel kemur nógu snemma. Ásdís: Þú veist hvað heiðin er löng og vandrötuð, þeg- ar öll kennileiti eru sokkin í föhn. — Og svo myrkrið og fjúkið og reimleikarnír. ¦— Þeir eru víst orðnir æði-margir, sem látið hafa líf sitt hérna á heiðinni.--------Og þeir vilja fá fleiri og fleiri í hópinn-------- Sæuhn (eftir andartak): Okkur stendur litil ógn af þeim, sem dauðinn hefir miskunnað sig yfir og leyst úr álögunum. Ásdís (grætur enn). Hann hafði líka orð á þvi við mig, daginn áður en hann fór, aS verið gæti, að eitthvað merki- legt kæmi fyr.ir sig bráðum. Og liann kysti mig óvenju- lítið og lauslega að skilnaði. Síðan hefir mér dottið í hug, að feigðin hafi verið að kalla á hann-------- Sæunn: Það væri ávinningur fyrir marga, ef svq hefði verið, og þó einkum fyrir ódauðlega sál hans sjálfs. — — — Og nú ætla eg að segja þér eitt, Dísa mín. Samúel er ekki eins góður piltur og þú hyggur. — Hann er hverf- lyndur maður, ístöðulaus og eigingjarn — andlega brot- hættur smælingi, óþolinn og deigur, ef á reynir.--------Eg tek uærri mér að segja þetta. En eg segi það vegna þess, að mér þykir vænt um þig. — Þú ert saklaust og elsku- legt barn, og þú gætir átt glæsilega framtið fyrir hönd- um, þó að þú sért fátæk. — Þú verður falleg stúlka og góðir menn munu sækjast eftir þér.-------Þú þekkir ekkert ljótt, og í brjósti þínu býr ástin og sakleysið og traustið á góðleik mannanna.--------Þú þekkir ekki vélabrögð og táldrægni heimsins. Þú þekkir ekki lausung og vonsku mannanna. — — — Samúel elskar engan, nema sjálfan sig. Þess vegna hlýtur honum að farnast illa. Ásdís (þykkist við og slendur upp). Eg veit, að þér þykir eg ekki vera samboðin honum. Og þú hefir sjálfsagt rcynt að fá hann til þess, að verða mér afhuga. — En eg veit líka, að hann hefir neitað að hlusta á þær ræður.-------- Og nú snýr þú við blaðinu. Þú vilt fá mig til þess, að rjúfa eiðinn. En það skal ekki takast. Sæunn (rís upp á olnboga með miklum erfiðismunum): Samúel gerir gælur við fleiri J.onur en þig.--------Hann á unnustu á öíSrum hverjum bæ hér í grendinni. — — Nú veistu það (hnigur út af á koddann). Ásdís (hrædd — hleypur til og krýpur við rúmið): —¦ „Amma" — amma mín! (hristir hana varlega). Sæunn (eftir litla þögn): Barnið mitt — barnið mitt — Það er svo sárt að þurfa að segja þér þetta (tekur krækl- óttum höndunum um höfuð hennar).- — Eg var ekki eldri en þú ert núna, þegar mér fanst' sorgin vera að leggja líf mitt í auðn. — En timinn leið og guð sneri öllu til góðs. — Á efri árunum hefir mér stundum fundist, sem sú mikla og þungbæra sorg hafi verið mesti ávinningur lifs mins. — Samt hryllir' mig við, er eg hugsa til þess, að komið geti til mála, að á aðrar jafn-veikar herðar verði lagður þvílíkur kross. — Valgerður (kemur inn. Hi'in er væn yfirlitum og hæglát): Heldurðu nú ekki, að mömmu og pabba fari að leiðast eftir stúlkunni sinni, Dísa mín'? Ásdís (stendur upp — þerrar augun): Eg fékk leyfi til að vera fram á kveld. Og þá ætlar pabbi að sækja mig. Valgerður: Jæja, væna mín. Þau undrast þá ekki um þig. Og nú s'kaltu strjúka tár af augum, og reyna að hjálpa mér svo litið. Það dreifir áhyggjunum. Sæunn: Hún er úrvinda af hræðslu og söknuði, blessunin litla. Og þó hefi eg sagt henni, að hún þurfi ekkert að óttast. Samúel er á næstu grösum. Valgerður: Draumarnir þinir hafa aldrei brugðist. Þess- vegna er eg örugg og ókviðin. Eg veit, að drengurinn minn er aðeins ókominn. Sæunn (við sjálfa síg): Sá kemur líka að Selhólum í kveld, sem öllum er æðri og meiri. — En komu hans fagna ekki aðrir en þeir bræðurnir munnur og magi. Ásdís (fagnandi): Eg hefi sofnað með bæn a vörum öll þessi kveld — eg hefi sofnað með hugann fullan af kær- leika til mannanna og trúnaðartrausti til guðs, sem heyrir allar fagrar bænir (hleypur upp um hálsinn á Valgerði). — En hvað við skulum verða góðar við hann, þegar hann kemur til okkar, — bæði eg og þú og amma og pabbi hans. --------Ertu nú alveg viss um, að draumarnir rætist? Valgerður: Já — alveg viss. Sæunn (eins og áður): Stundum hugsa eg með skelfingu til þeirra drauma, sem eiga eftir að rætast. Ásdís (leysir utan af bögglinum): Mig langar til að sýna þér hvað eg ætla að gefa honum. Það er ekki merkilegt, en

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.