Vísir - 27.12.1928, Blaðsíða 2

Vísir - 27.12.1928, Blaðsíða 2
VÍSIR Höfum til: Hestaliafpa, Maismjöl, Maís, Keilan, Bíaaidað hæusiiafóðui". Símskeyíi —X— Khöín 23. des. FB. Skaðabótanefnd. Frá Berlín er símað: Það hefir verið opinberlega tilkynt, að sam- komulag hafi komist á milli ÞjóS- verja og Bandamanna um skipun skaðabótanefndar. Þýskaland, Bretland, Frakkland, Belgía, jap- an og Italía skipa tvo fulltrúa hvert í nefndina. Nefndarmenn eiga að vera merkir, óháðir sér- .íræðingar og ekki bundnir við fyrirskipanir ríkisstjórnanna. Fr það hlutverk nefndarinnar, afi gera tillögur um fullnaðarúrlausn þýska skaðabótamálsins. Nefndin kemur saman í París, éins fljótt og því verSur við komrð, J>á ér hver þjóðin um sig hefir vali'S menn í nefndina. Bandaríkjunum hefir verið boðið að taka þátt í uefndinni. Frá London er símaö: Reuter- fréttastofan birti' fréttaskeyti frá Washington, þess efnis, aS Coo1- idge álíti skaSabótamáliS nær ein- göngu koma Evrópuþjóðunum við, en samt sé hann reiðubúiun til þess að mæla með þátttöku Banda- ríkjanna í nefndinni. *Ný stjórn í Finnlandi. iFrá Helsingfors er síma'S : Man- tere skólamálastjóri. hefir myndaö stjórn. í stjórninni eiga sæti sex rneðlimir . Framsóknarflökksins, fjórir „samlJngs"-flokks, einn' sænska þjó'öfíokksins og einn jafna'Sarmaður. Procope e.r utan- rikisráðherra, Kotonen dómsmála- rá'Sherra, Cajauder. hermálaráð- herra, Relander fjármálaráðherra, Ingmann kenslumálaráðherra og Castren samgöngumálaráðherra. Banatilræðið við Facot. Frá París er símaS : Banatilræð- iS við Facot hefir vakið mikl.i gremju. Blöðin heimta, að strang- ar ráðstafanir verSi gerðar til þess að gera tilraun tii að fyrirbyggja, að slíkt komi 'fyrir aftur. Benda blöðin á, a». blöð sjálfstjórnar- sinna. í Elsass hafi hvatt til of- beldisverka út af Colmar-dómin- um. Benoit kveður engan samsek- an sér. Siglingadeilur. Frá Washington er símað: Út af því að Cunard-línarj: lætur skip- iS Carouia sigla niilli New York og Havanna, hefir forstjóri sigl- ingamáladeildar Bandaríkjanna lýst yfir þvi, a'S þar eð þessi skipaleið sé „amerísk", þá sé Cun- ard-linan a$ skaða hagsmuni ame- rískra félaga me'S þessu tiltæki. Cunard-línan hefir lýst yfir þeirri; skoðuri sinni, að farleiðin sé frjáls öllum þjóðum. > Khöfn 24. des. FB. Deilur Króata og Serba. Frá Belgrad er símaÖ: BlaðiÖ Poliyika skýrir frá því, að sendi- herra Breta hafi rætt viÖ Matschek Króata-foringja um deilumál Kró- ata og Serba. LagSi Matschek þatS til, að Bretar ynnu a'ð því, að kom- ið yrði á breytingu á stprnarfar- inu í Júgóslafíu. Álítur Matschek heppilegast, aö skifta Júgóslafíu í sjö sambandsriki, annars vilji Kró- atar að eins vera i persónusam- bandi við Serbíu. Giska'ð er á, að sendiherra Breta muni gera tilraun til þess að nliðla málum á milli Króata og Serba. Úrskurður í vinnudeilum. Frá Berlín er símaÖ: Gerðar- dómur hefir kveðið upp úrskurð í deilumálum þeim, sem leiddi af sér verkfallið í skipasmíðaiðnaðinum, og nú hefir staðið yfir um þriggja mánaða skeið. Féll úrskurðurinn á þá leið, að vinnutími verði styttur um tvær klukkustundir á viku og timalaun hækkuð um fimm fenn- inga að meðaltali. Búist er við, að báðir málsaðiljar fallist á úrskurð- inn. ¦ Severing he'fir kveðið upp gerð- ardóm i vinnudcilunni í járniðnað- inum i Ruhrhéraðinu. Tímalaun hækka um einn til sex fenninga og vinnutími verkamanna, sem unnu sextíu klukkustundir á viku er stytt- ur um þrjár klukkustundir á viku. Poincaré og kösningarréttur kvenna Frá Paris er simað: Poincaré hefir sent landsfélagi kvenna bréf og lofað því, að vinna að því, að konur fái sama kosningarrétt og karlar. Breskum konum og börnum bjargað frá Kabul. Frá New Delhi er símað: Flug- vélar Breta hafa flutt fj'órar kon- ur og sextán börn þreskra manna, sem starfa i sendisveit Breta í Ka- bul, til Peshawar. — Tilkynt hef- ir verið opinberlega, að afghanska hir'ðin hafi verið flutt til Kardahar. Erfitt að segja um hvernig ástand- ið er sem stendur í Afghanistan. Þó virðist áreiðanlegt, að Aman- ullah hafi ekki enn veriö rekinn frá völdum. Sennilega reynir hann að safna íiði í Kardahar. Khöfn 26. des. FB. Bandaríkin og skaðabótanefndin. Frá París er símað: Stjórnin í Bandaríkjunum hefir fallist á að hafa fulltrúa í sérfræðinganefnd- inni, sem samkomulag hefir nýlega orðið um að skipa, til þess að ráða fram úr skaðabótamálinu. Þjóð- verjar og Bandamenn útnefna nefndarmenn í samráði við stjórn- ina í Bandaríkjunum. Frá Afghanistan. Frá Berlin er símað: Fregn frá fréttaritara United Press skýrir fra þvj, að sendiherrarnir i Kabul hafi ákveðið aS láta flytja útlendar konur og börn þaðan vegna styrj- aldarinnar. Stjórn Þýskalands hef- ir þess vegna ákveðið, að. breskar og rússneskar flugvélar flytji ])ýsk- ar konur og börh til Pessawar og Tashkent. Frá London er símað: Sendi- sveit Afghana segir aðstöðu stjórn- arhersins ágæta. Verslun Breta og Rússa. Blaðið Daily Telegraph skýrir frá ])ví, að samkomulag hafi nýlega komist á milli Rússa'og .Breta um kaúp og sölu á rússnesku timbri. Hafa nokkur bresk' timburfirmu kc}rpt alla timburframleiðslu Russa á næstkomandi ári, kringum hálfa miljón timbur-standards. Bálstofur á Norðurlðndum. —o— I öllum ríkjum NoríSurlanda eru l:álstofur, nema á Islandi, og fer þeim óðum fjölgand.i. í þessum löndum eru og mannmörg félög-, er beita sér fýrir a'S koma upp bienslustofnunum, og vinna yfir- leitt að því, aS almenningur taki upp bálfarir, í sta'ð greptrana. Svíþjóð. Bálstofur eru í Stokk- hólmi, Gautaborg og' Örebro. Hóf ¦¦ ust bálfarir í Svíþjóð árið 18S7. Tvær aðrar bálstofur eru í smíð- 11114— i Helsingjaborg og Málmey. Bálstofan í Helsingjaborg verður stærst og dýrust í sinni röð á NorSurlöndum. Bygg'ingarmeist- arinn er Ragnar östberg, sem réSi bygging rá'Shússsins (Stadshuset) í Stokkhólmi, og varö frægur fyr- ir. — Bálfarir eiga formælendur meðal ýmsra mætra Svia. — Þjó'5- skaldiiS sænska, Verner von Hei- denstam kvað þessa „Bæn við bálið": Helige ande, dig tillbeder jag, Eld och segersáng ár ditt namn, Vedermödans ande cch nödens, Ljus över tararnas stund o'ch dödens, Bránn till stoft var mánniskohamn! Mot dina eviga lágor breder jag An ur döden i bön min famn. í Svíþjó'S er mannmargt félag, „Svenska Eldbegángelseíörenin- g'en", sem vinnur að því, að gera bálfarir algengar og ódýrar. ASal- setur er i Stokkhólmi, en félags- deildir i 18 sænskum borgun.i. Samkvæmt konungl. úrskuröi, í sumar sem leið, er bálför heimiluð, eítir ósk aðstandenda, þótt hinn íramli'Sni hafi ekki láti'5 eftir sig skriflega yfirlýsing um, a'S hann óskaöi sig brendan. Danmörk. Bálíarir hófust þáí 1893. Bálstofur eru í Kaupmanna- höfn, Árósum, Slagelse og Rönne, á Borgundarhólmi. Árið semleið fór fram 1191 brensla \ Kaup- mannahöfn einni. Bálstcfurnar í Slagelse (14. þús. íbúar) og i Rönne (11 þús. íbúar) eru nj'reist- ar. Á Borgundarhólmi eru . alls rúm 40 þús. manns og er þvi myndarlega gert af eyjarskeggjum, aP koma sér upp nýtísku, einkar snoturri, bálstofu. Þessi bygging i Rönne er ljóst dæmi þess, að bál- farir eru ekki neitt guðleysingja- fyrirtæki, ])ví að eyjarbúar þykja 5g% anra gjald- v mælis bif- Steióri Lægsta gjald í borginní- reiðaraltaf tiileiguJijá mjög harðir trúmenn. Sóknar- nefndina í Rönne skípa þjóðkirkju- menn, fríkirkjumenn, heimatrú- boðsmenn, og fulltrúar tveggja á- líka strangtrúaðra safnaða. Nefnd- in („Menighedsraadet") samþykti þó í einu hljóði, að bálstofan skyldi reist. — Bálstofan í Slagelse þykir fyrirmynd handa litlum bcrgum. Útbúnaður allur í besta lagi. Verð 50 þús. krónur. í „Dansk Ligbrændingsfor- ening", sem er öflugasta félagið i sinni TÖS á Norðurlöndum, voru 44 þús. félagar í árslok 1927. Ut- an höfuðstaöarins eru 12 íélags- deildir. Formaður er Dr. Kn. Sech- cr. yfirlæknir á Bispebjærg spitala. Eigi allfáir Islendingar hafa veriS 1>rendir í Kaupmannahöfn, síðast fiármálaráðherra Magnús Krist- jánsson. Noregur. Bálstofur eru i Osló, Björgvin, NiSarósi og Drammcn; ennfremur í smíðum í Arendal og Larvik. Félagið „Norsk Krem- aticnsforening" vinnur að málinu í Noregi. Á bálstofunni i Osló fer hvern gamlársdag eða nýársdag fram — me'ð prests aðstoð — niinningarathöfn um þá, sem brendir hafa verið á 'næstliðnu ári. Finnland. Þar hefir „Krematoric- fórening'en" komið upp bálstofu i Helsingfors. Var hún tekin til -notkunar fyrir tveim árum. Bæj- arstjórnin í Helsingfors veitti fé- laginu ódýrt lán til byggingar- innar. Samvinna hefir tekist meö bá* - félögunum á Norðurlöndum um ýms mál. Á síðastliðnu sumri héldu félögin í fyrsta skifti sameiginlegt ' þing, í Kaupmaniiahöfn, fyrir íor- göngu „Dansk Ligbrændingsfcr- ening" undir forystu Dr. Kti. Secher. Ýrns, erindi voru flutt, er varða umljætur á líkofnum, og ný- asta fyrirkomulag á bálstofum. Bálfélögin norrænu styðja hvert annað eftir megni og treystu á þessu móti sambandið sín á milli. íslandi var boðin þátttaka — sem sjálfstæðu ríki'— en þa'ð var ekki ]:egið, enda hefir ekki hingað til verið neinn félagsskapur hér á landi. sem vinnur að þessu máli. G. Cl. Leikhúsið. „Nýársnóttin" eflir Indriða Einarsson var leikin í fyrsta sinn í gærkveldi og var hvert sæti skipað í leikhúsinu. —- Eihs og margir vita, er „Ný- ársnóttin" æskuverk höfund- arins. Mun hún hafa veríS leikin hér fyrst, er höf. var í skóla og svo úr því við og við fram undir aldamót. — En skömmu eftir aldamótin tók höf. að endursemja leikinn, og var hann sýndur hér i fyrsta sinn i núverandi mynd á jól- um 1907. — Síðan hefir „Ný- ársnóttin" verið leikin oft, og ávalt við bestu aðsókn. — Er hún einhver allra vinsælasti leikur, sem „Leikfélag Reykja- víkur" hefir nokkuru sinni tekið til meðferðar. -— Má vænta þess samkvæmt fyrrí reyuslu,' að aðsóknin verði hin besta að þessu sinni. Og víst cr uin það, að þessi skemtilegí og skrautlegi æfintýraleikur á eftir að verða uppáhald og eftiríæti óborhma kynslóða. Nokkur hlutverkanna eru enn í höndum sömu leikenda og fyrir 21 ári (1907), en þó eru hin að vonum mun fleiri, sem komin eru í hendur nýrra leikenda. — Árið 1907 og næstu árin var Álfakonungurinn leik- inn af Jens B. Waage, en síðar hefir hann verið leikinn af Helga Helgasyni, Ágústi Kvar- an og nú af Tómasi Hallgríms- syni. Má óhætt fullyrða, að J. B. W. hafi fengið Álfakon- unginum' þann svip og gervi, sem hann hefir haft siðan. Áhrifin frá leik J. B. W. á leik allra þeirra, er síðar hafa far- ið með hlutverkið, eru svo ber- sýnileg, að ekki verður um deilt. Hitt er annað mál, að engum þeirra hefir tekist, þrátt fyrir mjög virðingarverðan leik, að ná hinni miklu og ágætu fyrirmynd. Gvendur snemmbævi var leikinn af Árna heitnum Ei- rikssyni 1907 og oft siðar. Sá leikur var að mörgu leyti ágætur, en ekki hafa þeir, er síðar hafa spreytt sig á hlut- verkinu, hirt um, að taka þann leik sér til fyrirmyndar, og er það að visu illa farið. Árni heitinn lagði ákaflega mikla 'vinnu í hlutverkið og leysti það af hendi með einstakri trúmensku. Og þó að Gvend- ur snemmbæri hafi kannske ekki verið svo skemtilegur í höndum Árna, sem ákjósau- legast hefði vérið, þá fór hann þó þann veg með hlutverkið,

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.