Vísir - 14.05.1946, Blaðsíða 2

Vísir - 14.05.1946, Blaðsíða 2
V 1 S I R Þriðjudaginn 14. maí 1946 06 BÓHWNM1B Til moour minnar. Þettn er fögur og hngljiii', lítil bók. Haí'a j)eir Rágnar Jóhannesson og Sigurður Skúlason sáfnað í kver |>etta kvæðum, sem ísíénzk skald hafa ort til ínóðnr sinnar éða í minningu hennar, allt i'rá Bjarna Thorarensen lil vngstu skáldakynslóðar vorrá íima. m I kveri þcssu eru syo marg- ár fagrar og hreinar perlur, að. það minnir á perlufesti. Perlurnar eru þó misjai'nlega dýrmætar, sem vou er, þvi að kvæði eru tekin í kverið þæði ei'lir ])ekktustu skáld vor og svo aðra. ¦ sem minna hafa 'a'f skáldgáfu þegið, en éru prýðilcga hagmæltir, En öÚ kvæðin í bók þcssari eigá sammérkt um það, áð höf- undarnir legjgja það fram. sem þeir eiga bezt, til heið- úrs og þakklætis þeinj vin- inum, sem þéir baf'a hcztan ált. Þess cr ckki þörf, að vekja her aíhygii á ðlíum ])eim kvieðum, sem mcr þykja bezt í bók þessari. Þau eru morg gamlir kunn- i'ngjar, En ekki get eg stilli jnig um að nefna eitt kvæð- ið úr höpi þeirru, sem eg hafði ekki kvnnzt að gagni áður en eg sá þcssa bók. ÞaÖ er kvieðið: ,.Á iciði niömmu" eí'tir Guðmund Friðjónsson. Það er efalaust eitt 'þeirra „móðurkvæða" á íslenzku. cr lengst munu Jifa, J)ví að það geymir í sérjicilaga glóð ástar og snilldar. Eg sakna í kvcri þessu tveggja ljóða uín efni þaðj sem bókin er belguð. Er það J)ula Ólínu Andrésdóttur: ,,Gekk eg upp á gullskærum móður minnar", eða a. m. k. 'valdir kaflar úr henni. pg svo kvæði Tómasar skálds Guðmundssonar: ,.Er J)ú komst þreyttur heim". Bæði Iiefðu þessi úrvalsljóð sómt sér vcl í safni þessu og ver- ið J)vi til prýði. Að öðru leyti er það eitt um þessa litlu bók að segja, nð hún er falleg og hugljúi' bók, efni hennar grómlaust og hreint og vel til hennav vandað að ytra frágangi. A bún Jiað skilið, að vera vel geymd og vandlega tesin og þeim, sem unna góðri móður eða menningu hennar, því að þar er margt skært og fag- urt „liljublað", sem „helgað cr hennar minni". Á. S. ##A bérnskustöðvuiii/# Guðjóns frá Hjölfum. A síðustu árum hcfur ris- ið upp hér á landi sérstök bólunenntagrein, er fjallar um þjöðhæfti og byggðalýs- ingar. Þessi alda á rót sína að rekja aftur til J)jóðhátta Jónasa'r frá Hrafnagili og héraðsþátta Bjönis O. Björns sonar, „Vestui'-Skaftafells- sýsla og íhúar hennar." Þessí alda hefur farið ört vaxandi til J)essa, sem ann- arsvegar stafar að sjálfsögðu 'af aukinni velmegun, en hins- vcgar scnnilcga af Jjjóðcrnis- legri vakningu vcgna her- námsins. Yfirleitt hal'a hækur þcss- ar orðið vinsielar og' náði mikilli útl)reiðslu, én hitt vcrður ckki deili um, að þeg- ar hver sýsla ætlar að gcfa út þjöðháttalýsingu síns l)yggðarlags og svo koma i'jöldi ejnstaklinga scm skrii'a endurminningar lun l).jóð- hætti a'skustöðva og átt- haga sinna, þá hlýtur að vakna sú spurning, hvort ckki sé nóg komið af' slíku. Ekkiai' því að þetta ekki vcrið ásætár Höfundurinn tekur sjálfur fram, að hann geri ekki kröfu til þess að vera settur á bekk með rithöfundum, J)ví að lífsstarf hans hafi verið á öðru sviði og að hanu hafi skrifað bókina sér að- eins til hugarhægðar og til J)ess að stytta sér stundir á meðan lífsþrekið væri að smáfjara út. Það er sjálfsagt að lesar- inn taki þetta til athugunar og geri aðrar kröfur til manns, scm starfað hefir haki hrotnu að búverkum alla sína ævi, heldur en til manns sem gerist rithöfund- 4ur að ævistarfi og heimtar árlegan rithöfundarstyrk úr ríkissjóði. Og miðað við þess- ar aðstæður tel eg bókina ckki aðcins góða. heldur mjög góða. Það andar í gegnum alla bókina svö miklum hlýleik, svo innilcgri ást til æsku- síöðvanna, scm höí'undurinn sér nú í næstum rómantísku ljósi ei'tir að hann er horf- inn Jxiðan. að það hlýtur að gcti l)ókmcnntir. í'róðlcgar og skcmmiilegar,'lieldur hitf, að þarna iiljóii óiijákvæmiiega að vcra um cndurtckningar að ræða, og að það. sé að l)cra í bakkai'ullan lækinn að berá meira af þjóðháttaíj's- ingum á horð fyrir fólk. Þessu cr' til að svara, að þjóðhættir hvers byggðar- lags eru ævinlcga áð ein- hverju frábrugðnir þjóðhátt- um » annarra byggðarlaga, jafnvcl svo að scrstakar. venjur geta gilt fyrir hvcrt einstakt heimili. Ef einhvern- tíma yrði svo ráðist i að gefa út stórt, vísindalegt og tæmandi rit um J)jóðhætti ís- lcndinga fyrr óg' síðar, er óneitanlega fengur að hverri bók sem kemur fram á sjón- arsviðið og fjaliar um þessi ei'ni. Fyrirutan svo það, að mcð iivcrri bók scm skrifuð cr um hvað svo sem hún i'jallar kynnist iesandinn að einhverju leyti pcrsónu höiundarins, og það er líka nokkurs virði. Ivýútkpmiu i)ók, sem ó- hjákvæmilega á hcima í" i'loklci ofangrcindra rita cr „A bcrnskustöðvum" eftir Giiðjón Jónsson frá Hjöllum i Gufudalssveit. Bókin er að nokkru leyti lýsing á lifnaðarháttum eins og þeir voru á síðari hluta 19. aldar, í innsveitum Breiðafjarðar, en að öðru leytinu er hún bernsku- og æskuminningar höfundarins, sem fæddist og ólst upp á J)essúm stöðvum. heilla lesandann og vekja hjá honum áþekkar hugsanir Og tilfinningar, ef á annað borð er nokkur slíkan liljóm- grunn að finna hjá lesand- ánum. Guðjón ann ekki aðeins æskusföðvunum, heldur öllu þvi sem fagurt er og gott. Hann ann sólinni, vorinu og gróandanum. Frásögnin er yfirleitt látlaus, stundum helzt um of, J)annig að mann langaði til að fá meira ris í hana. Þó gætir tilþfífa og stíganda í frásögn ef svo ber undir, og er t. d. írásagan um slysið á Þorskafjarðar- heiði 1882 gott dæmi um hvað .Guðjóni tekst J)egar hann hefir dramatísk við- fangsefni að glíma við. Og enda Jjótt eg telji „A bernskustöðvum" ekki skipa neitt öndvegi i endurminn- inga- eða Jrjóðháttalýsingum íslenzkra bókmennta, er hér J)ó um að ræða svo hugjjekka bók að fram hjá henniverður ekki gengið í vali hollra og góðra bóka." Bókin er með fjölda ljós- myndá frá æskústöðvum höfundarins. Formála að henni hefir Ólafur prófessor Lárusson skrifað, og Isafold- arprentsmiðja h. f., sem er útgefandinn, hefir gert sitf til, að gera hana sem bezta út garði. Þ. J. TLA BLOMABUÐÍN Bankastræti 14, er byrjuð að selja allskonar fjölærar plöntur, trjá- eg Suni 4937. Hálft' sfeinhú í miðbænum til sölu. Laus íbúð. TilboS, merkt: „Milliliðalaust", sendist Vísi. Skrífstofu og lagerpláss óskast nú þegar. Upplýsingar í síma 5721 2 stúlkur óskast Meiff og Kalf Sími 3350 og 5864. ííefi tii sölu 4—5 rúllur gólfdúk* bezta gerð. Uppl. á Urðarstíg 6 A, Id. 8—10 í kvöld. Gísli Gíslason. KIUPHÖLLIN er miðstöð verðbréfavið- skiptanna. — Sími 1710. Hárlifun Heitt og kalt permanent. með útlendri olíu. Hárgreiðslustofan Perla. GÆFAN FYLGIR hringunum frá SIGURÞOR ílafnarstræti 4. ALLSKONAR AliGLSSINGA IEIKNINGAR VÖIíUUMiJl'.UIR VÖRUMIJDA ISÚKMÍÁI'VR liUÉFHAUSA VÖRUMERKl V'iJKZLUNAR- MEBKI, SIGU. AUSTURSTRÆTI 12,- Alm. Fasteignasaian (Brandur Brynjólfsson lögfræðingur). Bankastræti 7 Simi 6063. óskast Upplýsingar gefur ráðs- konan. Sími 2950. ' BEZTAÐAUGLÝSAIVISI

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.