Alþýðublaðið - 21.05.1920, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 21.05.1920, Blaðsíða 1
<3refiO íit af ik.ll>ýdwflo4£lí:inoiiia. 1920 Föstudaginn 21. maí 113, tölubl. Khöfn 19. maí. Pjóðarhjálpm ðanska. Þúsund mamns vinna nú á veg- am Þjóðarhjálparinnar (Samfunds- lijælpen). Sjálfboðaliðar hafa nú farið á fjölda skipa, til að annast útflutn- ing afurða og flytja heim kol. Pappírsverð hækkar. Verksmiðjurnar hafa hækkað pappírsverð um 25%. Qeiiagt strí Khöfn 19. maí. Frá London er símað, að Mú- fiameðstrúarmenn í Anatolíu ógni með „helgu strfði" út af friðar- skilmálum Tyrklands, ersar eg bolsivikar. Khöfn 18. maí. Frá London er símað, að bolsi- víkar ráðist inn yfir landamæri Persíu og krefjist að Bretar flytji irort þaðan hersveitir sínar. ffý ógnarstjörn? • Khöfn 19. maí. Frá Helsingfors er símað, að Wrangel hershöfðingi hafi mynd- að „hvíta" stjórn á Krímskaga. fWrangel var einn af hershöfð- ingjum Dcnikins og ætíð mót- stööumaður bolsivíka; hann er af sænskum ættum, en ætt hans hefir um langt skeið ráðið miklu í Rússlandi]. ; ÆanRarnir og Bésnoséis&Rían. Þyngsta böl þessa bæjar er húsnæðisskorturinn. Á stríðsárun- um vonuðu allar að því böli mundi aflétta bráðlega að enduð- um ófriðnum. Þá mundi fást nægi- íegt byggingaefni í útlöndum og nægilegur skipakostur til þess að flytja það til landsins. Nú er ófriðnum aflétt fyrir löngu, nóg by'ggingaefni á markaðinum og nóg skip til 'að flytja það. Þrátt fyrir það rénar ekki húsnæðis- skorturinn. Hann eykst hröðum skrefum. Hvað veldurf Þrjár eru höfuðorsakir þess, að húsnæðisþörfin eykst: 1. Eðlilegur vöxtur mannfjöid- ans í bænum. Fleiri fæðast en deyja. 2. ínnflutningur i bæinn frá öðrum héruðum^ Veldur því eink- um aukinn sjávarútvegur, sérstak- Iega botnvörpungaútgerðin. 3) Aukin verzlun og allskonar skrifstofuhald leggur undir sig meira og meira af íbúðarhúsnæði. Að eins eitt ráð er til, gamalt og nýtt, til úrlausnar þessum vanda. Það er að byggja svo mörg hús, sem aukin þörf heimt- ar. En þetta eina úrræði virðist vera nálega óframkvæmanlegt. Ekki vegna þess, að efni skorti eða aðflutninga, eins og áður segir. Ekki heldur vegna dýrtíðar, því tekjur manna yfirleitt svara nokkurnveginn til útgjalda. Það eru lánsstofnanirnar, bank- arnir, sem gera mönnum ókleyft að byggja. Þeir menn, scm svo eru stæðir, að geta bygt án þess að vera upp á bankana komnir, eru líka flestir svo stæðir, að þeir hafa húsnæði, þurfa ekki að byggja. Húsnæðisvandræðin koma niður á fátæku mönnunum. Fram til síðustu tírna gátu fátækir menn komið upp húsaskjóli yfir sig, með tiistyrk bankanna, án þess að leggja fram fé að miklun mun. Nú getur enginn komið sér upp húsi, sem ekki á nokkur þúsund krónur handbærar sjálfur. Bankarnir eiga höfuðsökina. á vaxaadi húsnæðisvandræðum. Ef spurt, er um ástædu til þessarar ráðabreytni bankanna, er svarið fljótfengið. Þeir geta ekki lánað til bygginga. Þá vantar peninga. Þetta er sennilega rétt. Bank- arnir hafa nú á síðustu tímum ausið fé í tugum miljóna í verzl- un og sjávarútveg, sérstaklega botnvörpungaútgerð, og hafa þur- ausið sig. En er nokkurt yit í þessu at- hæfi bankanna? Enginn neitar því, að botnvörp- ungaútgerðin er' stórkostlegt vei- ferðarmál þessa bæjar. En svo að eins er því máli gagn unnið, að gætt sé attra atriða, sem því geta orðið til þrifnaðar, og bæjar- félaginu til blessunar. En að ausa svo fé í útgerð, að hingað streymi múgur manns, en gera ekkert til þess að sá mann- fjöldi geti þrífist hér, það getur ekki orðið heilladrjúgt, hvorki fyrir bæjarfélagið né útgerðina sjálfa, þegar til lengdar lætur. Alment mun litið svo á, að bankarnir séu fjárhaldsmenn al- mennings. Það eiga þeir að vera og það eru þeir, ekki að eins í almennum skilningi, heldur Ifka að því leyti, að almenningur hefir fengið þeim stórfé til geymslu — sparisjóðsfé. Og það eru ekki að eins ríkismenn, sem eiga sparr- sjóðsfé í bönkunum, heldúr Ifka efnalitlir menn. Margt smátt gerir eitt stórt. Margir eiga nokkur hundruð króna f sparisjóði, jafh- vel eitt eða fleiri þúsund. Það fé geta þeir auðvitað tekið ú't hve- nær sem þeir viija, og varið eftír geðþótta. En það hrekkur ekki fyrir kostnaði við húsabyggingar^ þegar aðra aðstoð brestur.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.