Vísir - 12.10.1957, Blaðsíða 5

Vísir - 12.10.1957, Blaðsíða 5
Zaugardaginn 12. október. 1957 * VÍSIB 3 h ekki milljon meira en þúsund9 maniii? I>egar ég fór í strætó. ? Geturðu ekki skrifað eitt hvað um fólkið í landinu, iun alþýðuna og allt það? sagði ritstjórinn við mig. Er það einhver sérstök tegund af fólkinu í landinu sem þú vilt a<5 ég skrifi um, kannske um ritstjóra? Nei, ég á við almúgamann inn, verkamanninn, verk smií >justúlkuna, eða sjó manninn. Já, nú skil ég þig. Ég gæti . kannske sagt frá tveimur kunn- ingjum mínum, sem voru sam- ferða mér í strætisvagninum. Ágætt, skínandi gott. Hvað gera þeir? Ég veit það ekki. En ég hugsa að þeir geri samt voða margt, kannske miklu meira en ég og þú. Og þeir eru áreiðan- lega fólkið í landinu. Sennilega eru þeir bræfiur, sá yngri varla mikið eldri en fimm ára og hinn einu eða tveimur árum eldri. Nei, heyrðu. Er npkkuð frá þeim' að segja? Við skulum sjá hvernig fer. r? • . Veiztu þa jói a strædó- mennadnir þurf ekk a borga strædoana e£ þeir keira tá í klessu? O jú. gdði jþeir skiilu þurfa '' ða. Oivt-í hann pabb ans palla þekki maim hjá strædó o þa é félag og mennadnir vinna ðarbara. F Éba? Já o þei fá voða migið ; fcaup. : Hva. ætl eir fái. Hundrað kall? ', ). Ábyggilea miklu meira. '¦¦ Milljón ea kannski þúsund'? - Milljón ettu vittlaus þa er voða migið. Þeir fá ekki so ¦migið veist ekk a milTjón er meir en þúsund? O nei gdði þar ekki'rrieir; O víst. Spurðu kallinn. .. E milljón nokku meir erf 'þúsund manni? Já, það er miklu meira. i Sko bara góði sagði é ekki. Þa getu kannski veri en þús und e samt voa migið. Þa getu veri. Sjáðu badna e bíóið sem tassan var í. O nei tassan var ekk í þessu bíó. O víst þa var þea vondu kalladnir bunct ann o kell- íngin kom b bjargað ónum. O nei góðí vi sáum þa á agureýri me mömmu. Vajia? Já. Segðu mé frá ði jói þea svettingadnir buud ann — þú kimnt á so vel.' Umf erðarvikan: BFÖ. Umferð og áfengi, eftir Asbjörn Stefánsson. Tassan var a bjarga köllonum sem vor a ná í gimsteina o þá komu svettingjadnir o tók ann og hinn kallinn en abinn slapp o lét kellinguna vida. Manstu jói þea abinn hoppað á kvolv og fór a skoa klukk- una sem kallinn átti? Já - o hánn hemmdi ettir kallinum og stal klukkunn ans. Já o hva so jói þea svett- ingjadnir ötluðu a fara a dreba tassan? Þá kom abinn me kellinguna og hún kveikti i kofonum o allir svettingjadnir héld a hinir kalladni vær a koma og fór a gá og þá kom ún ogvskeraði böndin. • Skaraði böndin á a segja. O ne góði þa á a segja skeraði. O nei það á a segja skar-j aði á ekk a segja skaraðij manni? Það á að segja skar. Sko sagð é ekki. Þa getu veri én.ún losaði böndin óg tassan og hini kalladni sent voru me biss- udna sluppu o drábu alla svettingjana og sluppu o kallinn gaf abanum úrið fyrir a bjarga ðeim o þá ætlaði abinn a fara a éda ða. i Já maður manstu o hva so meir? So ekkett meir o kallinn fór a kissa kellihguna o tassan fó bara. Alltaf eru ðeir a kissa —¦ tassan kissir ábýggilea aldrei helduru þa jói? Ne ábiggileá ekki —> hann e. tassan. Ætla þú a vera tassan þea þú ett stór? Ettu vittlaus þar ekki hætt a vera tassan nema í údlöndum þa sem eu tré og abar. O jú góði þa skal vera hægt '— getu már ekki veri tassan manni? Ja, nú veit ég svei mér ekki hvað segja skal. Spói. Aída - ný snyrtistofa opnuó í dag. í öag verður opnuð á Hverí'is- götu 106 A ny snyrtistofa, sem nefnist Aida. Vörður þar veitt öll venjuleg snyrting önnur en hársnyrting, svo sem andlitssnyrting, handsnyrting, nudd» og einnig hefir snyrtistofan. háfjallasól, á sem er af nýrri og vandaðri gerð. Húsnæði snyrtistofunnar er hið vistlegasta og áhöld góð. Eigahdi snyrtistofúnnar Aida eru Sólveig Gisladóttir ög María Ánha tiundj seih báðar hafa ný- lokið'riámi.í/þessari starfsgrein i Ká^pníahnahöfn. . ' Ökubyttan (ratfylleristen) er ört vaxandi hætta í umferðinni. Drykkjuakstur (fyllekjöring) virðist vera mjög tíður, og þarf t. d. ekki annað en fylgjast með frásögnum blaðanna af þessari óhæfu. Mjög oft, ég vil ekki segja alla daga, sér maður getið um það i blöðunum að einn eða fleiri hafi verið teknir undir áhrifum áfengis við stýrið, eða að slys hafi orðið og komið í ljós að sá sem því olli hafi ekki verið allsgáður. En menn þurfa ekki að ætla að þarna komi í ljós allir þeir, sem aka undir áhrifum áfengis dag hvern, sið- ur en svo. Flestir sleppa án þess að verða staðnir að verki. En haldi þeir ósómanum áfram, enda þeir margir fyr eða siðar í höndum lögreglunnar, sumir eftir að vera búnir a.ð valda jafnvel stórslysum. Ég vil ekki fullyrða áð drykkjuakstur hafi aukizt meira en hlutfallslega við vaxandi bila- f jölda, er þó sizt alveg grunlaus um það. En þó að það væri ekki meira, já jafnvel tæplega það, er ljóst, hvílíkur voði er hér á ferðinni. Hættan af hverri öku- byttu verður þvi meiri sem bila^ fjöldi og umferð almennt vex. Hver sá, sem ekur undir áhrif- um áfengis, er miklu hættulegri í dag en hann hefði verið fyrir t. d. .20 árum, svo að ekki sé íarið lengra aftur í tímann. Drykkjuaksturinn er sennileg- ast alvarlegasta hættan í allri umferð nú á tímum. Að aka bil,- kenndur eða drukkinn, er alveg óafsakanlegt og löggjafinn og dómsvaldið ætti ekki að taka afsakanir gildar. Þungar refsihg- ar eiga að. liggja við slíku broti. Ég vil ganga svo langt að segja að hver maður, sem itrekað drýgir slíkan ósóma, hefur svo öfugsnúna skapgerð, að hann verður að teljast hættulegur í umferð bæði drukkinn og ó- drukkinn. . Það borgar sig várla að fara að ræða mikið um áhrif áfengis á mannslikamann. Það hefur svo' pft áður verið gert, opinberlega, í blöðum, útvarpi, á bindindis- sýningum og með fyrirlestrum, að fólk almennt ætti að vera talsvert vel að sér á því sviði, þeir sem á annað borð l]á slíku eyru. Ég ætla þó aðeins að drepa á þann misskilninginn, sem er algengastur, varðandi áfengi, að það stæli menn og hressi. Að vísu er nokkur von að fólk sé rótgróið í þessum misskilningi, því að til sanns vegar má færa, að tiltölulega lítill - áfengis- skammtur getur, rétt i svip, hit- að mönnum og hresst, framkall- að í þeim nokkra augnabliks- orku, er þeir t.d. eru þreyttir og kaldir. Og hóflega drukkið vin, i hópi góðra vina getur fram- kallað þægilegá vellíðan og ándlega hressingu, f jörgað imyndunaraflið og gert rrienn ræðnari og glaðari í svipinn. En sé nokkuð farið fram úr hinum litlu skömmtum, . hverfa þessi áhrif. Væri áfengis aðeins neytt í hófi, allsstaðar i veröldinni, þá væri það enginn bölvaldur, máske þó að umferðinni undan- skildri- að einhverju leyti, En' áfengís er - ekki: neytt í hófi, á því, að þetta sé ekki einkamál þessara manna, heldur hið gagn- stæða. Afstaða annarra manna, og það eru flestir, er miklu já- kvæðari. Þeir viðurkenna hætt- una af áfengi í umferð, en finnst þó að ekki muni saka svo mjög, þótt þeir aki dálítið, við og við, örlítið hýrir. Hættan af þessu er þó augljós. Margir þessara manna bragða ekki meira áfengi en það, að þeim finnst það vera hægðarleikur að snerta bíl aldrei undir áhrifum þess. Og ef það ekki tekst algerlega, þá telja þeir það ekki saka svo fnjög. . Afstaða löggjafa flestra landa er í raun og veru lik þessari algéngustu afstöðu ökumanná, — hvorki fugl né fiskur. Lög- gjafihn óttast óánægju fólkg út af algéru banni við áfengisneyzlu vissan 'tíma fyrir akstur t. d. ótt- as't fyrirhöfnina sem afleiðingar þessa gætu valdið. Ennfremur segir hann sem svo: Það er vitað mál að aldrei næst nema til nokkurs hluta þess fólks, sem ekur undir einhverjum áfengis- áhrifum og því þýðingarlaust að bánriá þáð, sem ekki Vérður Við ráðið^ Þetta er auðvitað aiveg rétt að sumu leyti. Það er óger- legt'að fylgjast með áthöfnum allra, en löggjafinn á þó alltaf að vera réttu megin. Það sein getur orðið að almennri hættu, á auðvitað að banna alveg. Ánnars verð ég að segja það, að af nýmæli að vera, líst mér að mörgu leyti vel á ákvæði hins nýja frumvarps til umferðalaga varðandi áfengi. Það ákvæði að setja neðra markið við 0,6f&j bókstaflega tekið, er eiginlega tirbeinnar fyrirmyndar i svona* löggjöf, lægra en annarsstaðar þekkist nú. Efra markið, l,30féc, líka bókstaflega tekið, finnst mér aftur lýsa helzt til mikilli bjartsýni á vínþoli landans. Refsi ákvæðunum vildi ég breyta að sumu leyti. En hér eru samt á ferðinni geysilegar endurbætur á löggjöfinni, enda hafa góðir menn um frumvarpið fjallað. Ég hefi þetta nú ekki lengra og ætla mér ekki að fara að þylja upp neina statistik um áfengisslys i heiminum, þótt nógu sé úr að moða. Ég ætla heldur ekki að fara að lýsa vís- indalegum prófunum á aksturs- hæfni manna undir áhrifum. á- fengis, svo sem Goldbergs pruf- unum, þótt merkilegar séu. Þær gera allar sömu niðurstöðu. Menn .aka miklu ver undir jafn- vel óver.ulegum áfengisáhrifum, en án þeirra. Þó eru þessar pruf- ur þannig, að þær sýna oftast betri útkomu en sjálfur raun- veruleikimn myndi gera. Þæ>v hafa keppnisblæ á sér, og þá hlaða menn sig með orku, „strámma sig upp" á meðan á þeim stendur. Og margir menn undir áfengisáhrifum, jafnvel verulega ölvaðir, virðast hafa dásamlega getu til að „stemma sig upp'* stutta stund, er þeim finnst, mikið liggja við. Það sýnir fjöldi af „kliniskum" rann- sóknum, svo til neikvæðum, ,á sannanlega ölvuðum mönnum^ Margbrotnar tilraunir, -sem Bandaríkjamenn hafa gert, sýna eftirfarandi: Mönnum, sem hafa varla af nokkrum manni, semt neytir þess á annað borð, og' þá koma áhrif þess í ]jós i meiri eða minni mæli — deyí- andi og lamandi. Áfengið deyfis:' alltaf, en það deyfir miðtauga- kerfið mismunandi 'hratt. Þess vegna virðist það geta verií* hressingarmeðal i litlura skömmtum. Það minnkar sjón- svið bílstjórans og deyfir sjón- skynjun hans — það deyfir dóm» greind hans og taugar. Þessi augnabliks „hressandi'' áhrif vinandans valda því aö sumir segja í grimmustu alvöru;!^ „Ég ek aldrei betur en þegar. ég er nýbúinn að fá mér einn, lítinn". Þeim finnst öll viðbrögö sin fljótari en ella (það geta þau u verið rétt við fyrstu áhrifin) og-¦¦¦. öruggari (það eru þau aftur á. móti aldrei, heldur hið , gagn- stæða). Þeim finnst að þeir hafi < auga á hverjum fingri séu aldrex hæfari. Og það er ekki umdeilt að maður undir litlum áfengis- áhrifum getur ékið sæmjíega x allri vanalegri umferð, pg sve> .. lítil gæti vitanlega áfengis- neyzlan verið að hún hefði hreint ; éngin áhrif á ökuhæfni hansr. En til þess' þarf hún að vera ¦ svo lítil, að velflestir, sem á annað borð smakka áfengí. myndu fara fram úr þeira i skammti. Til skýringar skal égi ¦ skjóta því hér inn, að maðuivi sém drykki t. d. sem- svaraðí 'í einum áfengum bjór með góð- um miðdegisverði, já, énda þóffc hann bætti ofan á eintitfn brenniv vinssnaps, myndi sennflega ekki i fá 0,4 % (pro mille)"' áfengfe- magn í blóð sitt, og yrði því méc» það út af fyrir sig að teljasi sæmilega hæfur tií að aka bíl I eftir skilningi laga þeirra þjóða, sem strangast taka á þessura íi málum. Annað yrði upp á tei*- ingnum. ef hann neytti þesssf : áfengisskammtar á fastandi < maga, eða á annan hátt illa fyrh' >. kallaður. Það sem umdeilt er, er það» hve áfengismagn i blóði manns megi verða mikið til þess að hann teljist ekki fær um að akav bíl með öryggi. Um hitt er aftui* ekki deilt, að maður, sem exv> orðinn ölvaður, sé hættugripur við stýrið. Um það fyrrnefnda er jagast endalaust. Afsaða allra þeirra umferðafélaga, sem nefn- st um heim allan Bindindisfé- lag ökumanna, er ákveðin og einörð. Þau segja: Akstur og áfengi á ekki saman. Það eaw sannað mál, með vísindalegum i tilraunum og sárri reynslu, aí*- ötrúlega lítill áfengisskmmntim getiu', ef svo ber umlir, svlfft mann svo mikln. af ökidiætott hans að haim valdi slysi. Hvetr einasti maður, sem bragðar vín,¦>¦. er í þeirrihættu, að hann taki i bíl sinn fyr eða síðar undir á-.; hrifum áfengis. Þessvegna: ekk- ert áfengi. Það er það eina sem öruggt er. Hér er afstaðan alveg-'. jákvæð. Afstaða þeirra manna er ne>- kvæð, sem finnst að .þeir eigv'. sjálfir að ráða því, hyort þeir ¦: aka bil sínum kenndir -eða ó»¦>¦•< kenndir, jafnvel drukknir. Það sé þeirra eigið mál á meðan þeif valdi ekki slysum. En þvi betur f er, fólk almennt að fa skiming allt að l'íc alkóhól i blóðinu er, upp pg ofan, þrísvar sinnum hættara við að valda slysum i umferð en ódrukknum mönnum.- Hafi þeir. frá Í-l,5%o í blóðinu, y^rðiu' slysahættan um 13 [ sitm-

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.