Morgunblaðið - 25.04.1915, Blaðsíða 4

Morgunblaðið - 25.04.1915, Blaðsíða 4
MORGUNBLAÐIÐ Grundvallarlögin dönsku Siðan styrjöldin mikla hófst í fyrra- sumar, hefir grundvallarlagabreyting- in danska legið í þagnargildi. Bar- áttan var áköf, annarsvegar vinstri- menn, gjörbótamenn (radikale) og jafnaðarmenn, en hinsvegar hægri- menn einir. I folksþingmu er tala hægrimanna hverfandi, en í lands- þinginu skiftust menn í tvo flokka jafnsterka um málið. Þegar Estrup heitinn dó í fyrravor, mistu hægri- menn eitt atkvæði og höfðu eigi bolmagn á móti hinum við atkvæða- greiðslur. Tóku þeir þá til þeirra Zahle forsætisráðherra. ráða að gera þingfundi ólögmæta með því að ganga af fundum, þegar grundvallarlögin og kosningarlög þau hin nýju er þeim fylgdu, voru til umræðu. í því þófi stóð þegar ófrið- urinn varð til frestunar málinu. Nú eru þau tíðindi hingað kom- in, að þessi lög muni ná fram að ganga með samþykki alln flokka. Hægrimenn hafa stritast á móti frá J. G. Christensen. fyrstu, en eru nú komnir að raun um að barátta þeirra verður aldrei til sigurs. Og nú siðast í marz urðu þrír aðalmenn hægriflokksins til þess að koma fram með samningsgrund- völl, sem allir flokkar hafa tekið gildan. Eru því allar líkur til að hin nýju grundvallarlög verði tilbú- in til konungsstaðfestingar 5. jání á þessu vori, afmælisdegi gömlu grund- vallarlaganna frá 1849. Breytingamar sem hægrimenn fá framgengt á fiumvarpi því, sem fólks- þingið samþykti í fyrravor, eru í að- alatriðum þessar: Aldurstakmarkið til kosningarréttar færist smátt og smátt úr 30 árum niður í 25 ár, um eitt ár á hverju kjörtímabili. Það líða því 16 ár þangað til lágmark- inu er náð, með því að kjörtímabii- ið er 4 ár. Þetta svipar til ákvæð- anna í nýju stjórnarskránnt hér. — Önnur breytingin er sú, að 18 menn taka sæti i landsþinginu, auk þeirra 54 sem þar eiga að sitja þjóðkjörn- ir. Þessir 18 skulu kosnir með hlut- fallskosningu af þeim, sem sæti eiga i landsþinginu, þegar þing er rofið í fyrsta skifti eftir að lögin eru sam- þykt. En samkvæmt frumvarpinu frá í fyrra skyldi hið nýja landsþing tilnefna þessa 18 menn sjálft. Þetta var gjörbreytendum lengi þyrnir í augum, en vilja þó vinna til sam- komulags að láta undan. Siðasta tilraun stuðningsmanna grundvallarlaganna til samkomulags var sú, að bjóðast lil að taka upp ákvæði í lögin þess efnis, að til þess að samþykkja í ríkisdeginum lög um nýja skatta eða álögur eða um eign- arnámsheimildir skyldi þurfa 2/s at- kvæða í hvorri málstofu fyrir sig. Við hið óvænta samningatilboð hægri- manna fellur þetta úr gildi. Aftur á móti fara þeir fram á að x/s fólk- þingsins geti krafist þingrofs út af fyrnefndum málum og nýrrar með- ferðar á nýkosnu þingi. Þá er og ein nýungin sii, að fram- vegis skulu grundvallarlagabreytingar háðar þjóðaratkvæðagreiðslu. Til samþyktar slikra breytinga útheimt- ist meiri hluti greiddra atkvæða og að minst 45 % aura kjósenda greiði atkvæði. í blaðinu í dag birtist mynd þess manns, sem útlit er fyrir að komi þessu mikilsverða máli heiiu i höfn, Zahle forsætisráðherra Dana. Enn- fremur gefur hér að líta J. C. Christ- ensen, sem talist hefir með stuðn- ingsmönnum grundvallarlaganna, en ef til vill hefir tafið framgang þess meir en nokkur maður annar, með brellupólitik sinni, sem viða er orð- iu kunn. En mörg eru þau nöfn, sem getið mun í annálum Dana, þá er saga þessa merkismáls verður rituð. Ofriðarsmælki. D a n i 1 0 ríkiserfingi Svartfellinga liggur fárveikur um þeasar mundir. Ekki vita menn hvað að honum geng- ur, en það er talið sennilegt að hann muni aldrei taka við ríkisstjórn þótt hann komist á fætur aftur. Sennilega kemst þá Mirko bróðir hans til valda að Nikita látnum eða Michael sonur hans. Mirko er mikln vinsælli í land- inu en bróðir hans. Danilo er giftur þ/zkri konu en þau eiga engin börn. W i 1 s 0 n Bandaríkjaforseti sendi Albert Belgakonungi símskeyti á af- mælisdag hans, og lót þar í ljós virð- ingu sína og aðdáun fyrir honum. U p p þ 0 t allmikið varð í Genúa á ítalíu þ. 8. þ. mán. Heimtaði 1/ður- inn með háværð að ítalir færu með ófriði á hendnr Þjóðverjum og Austur- ríkismönnum. Var síðan gengið um göturnar og gluggar brotnir hjá þ/zk- um veitingamönuurn og kaupmönnum og á skrifstofu Norddeutacher-Lloyd. UPPBOÐIfl i GODTIAAI byrjar aftur á morgun 26. apríl kl. 4 e* m. Verður þar meðal annars selt: Clófasfur sfeinn, ^Úesimalvogir, iJiassar, cZunnur og Jialar, Sjofof óá- lifié sRemó, cföaRaraotia i fofum, JSifur a tínur og nef, PaRmátning, cMjölRalR, cÆresmiéalim, Sunómagi, cXverfisfeinar, gamalf cKóverR, cfiorðsfofuðoró og smœrri Soró, SunéBelfi, cXeéjutásar, SRéfiur, iSiráingasfaurar og ennfremur ef fil vitt: ©fnar, Cléavelar qa <3!ar og Jteiri sfeyptir munir. Þetta er síðasta tækifærið til þess að gera góð kaup í Miljönafélaginu. Þeir sem kynnu að vilja selja Holdsveikraspitalanum í Laugarnesi um ettt áO' frá 14. maí næstkomandi að telja, mjólk þá er spítalinn þarfnast fyrift hérumbil 1200 potta af nýmjólk og 600 potta af undanrennu mánaðaf' lega, heimflutta á hverjum morgni í hús spitalans, sendi mér tilboð síc' með tilteknu lægsta verði, fyrir lok þessa mánaðar. . . í.augarnesspítala 20. april 1915. 1 Einar Markússon.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.