Morgunblaðið - 05.12.1915, Qupperneq 2

2
MORGUNBLAÐIÐ
H. P. Duus A-deild
mælir með hinum
miklu birgðum sínum
af
ág-ætum Jólagjöfum.
Verzl. Edinborg
Jiafnarsíræíi H.
Nýkomnar vörur.
Barnaskólinn.
Hvað við höfum vanrækt og hvað við
þurfum að gera.
Ræða Magnusar Hefgasonar bæjarfulltrúa
við 2. umr. fjárhagsáætlunarinnar.
Eg hefi í hyggju að fara fram á
breytingu á fjárupphæð þeirri, sem
ætluð er barnaskólanum — breyt-
ingu til hækkunar. Veit eg að það
lætur ekki vel 1 eyrum. Mörgum
þykir upphæðin, sem honum er ætl-
uð, þegar fullhá, en bærinn má gjarna
heyra það nú þegar, að hann verður
bráðum að gefa betri svör og leggja
miklu meira fé fram til skólans. —
Skólahúsið er þegar orðið of lítið,
þrengslin svo mikil, að þau standa
skólanum fyrir þrifum, og enginn
kostur að taka í hann fleiri börn en
eru, en þó væri nauðsyn á því. Eg
sé ekki betur en að mjög bráðlega
verði um þá tvo kosti að velja, að
byggja nýtt barnaskólahús í viðbót,
eða þá hitt, sem margan mun ekki
síður óa við, að gera skólann að
»annars dags« skóla, þ. e. a. s. láta
börnin ganga í skólann, einungis
annanhvern dag. En um þetta er
ekki að ræða nú, og skal eg því
ekki orðlengja um það, heldur snúa
mér að því, sem fyrir liggur, skól-
anum, sem er, og verður að duga
næsta fjárhagsár.
Þegar skólanefndin samdi tillögur
sinar um fjárveitingu til skólans, var
það einkum þrent, er hún taldi nauð-
synlegt að veita skólanum fé til, um
það fram, sem venja hefir verið:
Tannlakmn^ar, böð og heill hópur
jastra kennara, er geti gefið sig alla
við skólanum. Læknir skólans hefir
ritað rækilega skýrslu um heilsufar
barnanna. Þar telur hann mesta
nauðsyn, að tannlæknir sé ráðinn
til að athuga og gera við terrnur
barnanna, og lét eg mér vel skiljast,
að svo sé. Sama er að segja um
böðin. Margir telja það hneiksli,
að þau skuli enn vanta, og senni-
lega er það eins dæmi um svona
stóran barnaskóla. Leikfimi, án baða
á eftir, er talin viðsjárverð. Hé. er
hún iðkuð með þeim hætti ár eftir
ár. Nefndin vissi að útsvör mundu
hækka gifurlega þetta ár, og hugði
þvi ráð að fara vægilega i fjárbeiðsl-
ur. Varð það ofan á að reyna i
þetta sinn einungis að fá föstum
kennurum fjölgað og laun þeirra
bætl Htið eitt. Þetta taldi hún skól-
anum svo nauðsynlegt, að ekki mætti
dragast að fara fram á það, þrátt
fyrir hækkun útsvaranua.
Það þykir mikil upphæð, sem
ætluð er til skólans nú, 45.100. En
það er eftir þvi hvernig á það er
litið. 1100—1200 börnum er lika
mikill hópur, og verður varla metinn
til peninga.
TiðurogDúnn
gufuhreinsað, lyktarlaust.
Tilbúinn Sængurfatnaður.
Vefnaðarvörudeildin:
Gardinutau, hv. og misl.
Léreft, bl. og óbl.
Silki
Cheviot
Borðdúkar
frd 2.25-18.50
llmvötn, margar teg.
Mig hefir furðað á því siðan eg
kom hér, hve köldu mér hefir fundist
anda í garð barnaskólans og fé það
eftir taiið, sem veitt er til hans. —
Flestum þykir þó vænt um börnin
sin, mörgum vænst um þau af öllu.
Það væri undarlegt óeðli á þessum
bæ, ef hann elskaði ekki börnin sín
og léti sér ekki annast um uppeldi
þeirra af öllu. Skólinn er aðalstofn-
unin, sem á að hjálpa foreldrunum
til að ala upp börnin sín, og liklega
heldur enginn því fram, að vanþörf
sé á þvi, heimiiin séu þar sjálfum
sér nóg. Hver sem við þetta kann-
ast, og það hygg eg að allir geri,
hlýtur að finna til þess, hve afar-
mikið er undir því komið fyrir bæ-
Glervörudeildin:
Glervarningur allskonar
Bollapör, mikið úrval
Diskar
Þvotiastell
Könnur
G a s n e t
Þvottabretti með gleri.
inn, að skólinn sé sem beztur. —
Hann er fjöregg bæjarins. Unga
kynslóðin mótast þar.
Hann hlýtur að valda mjög miklu
um hugsunarhátt hennar, en hugsun-
arhátturinn um athafnir hennar, og
það hvorttveggja til samans, ræður
síðan örlögum hennar og þessa bæjar.
Það væri furðuleg skammsýni, að vilja
ekki hlúa sem bezt að þessu fjör-
eggi sinu. Það er áreiðanlegt, að
slíkt hefnir sín, og það fyr en seinna.
En hitt borgar sig, að gera skólann
sem bezt úr garði. Avextir þess
bregðast ekki heldur, þó að vera
meigi, að þeir komi ekki eins brátt
í Ijós, af því að jafnan er hægra
að skemma en bæta, niða en prýða.
...........- -.......... —gg
Nú má vera að einhver segi: Ekkl
batnar skólinn þó að bætt sé niÐ
hag kennaranna. Hugsast gæti, að
það væri rétt sagt — ef kennararn'
ir .væru tómir hirðuleysingjar, sem
eingöngu hugsuðu um kaupið, en
stæði á sama hvernig þeir ynnn
fyrir þvi, eða á hinn bóginn. ef þeif
væru gæddir þeim undramætti, að
geta unnið jafnvel fyrir þvi, þó að
þá skorti brýnustu nauðsynjar, við-
nrværi handa sér og sínum, hvild,
bækur o. fl, og væru þar að auki
svo geðprúðir, að vinna með jafn--
ljúfu skapi og glöðu, þó að þeir
viti að vinna sín sé lítils metin,
vanþökkuð og launin eftir talin. Um
geðprýðina skal eg ekkert dæma, en
hitt þoriegafdráttarlaustað fortaka uiö
bnrnaskólakennarana, og þáumleið að
fullyrða, að ómögulegt er að bæta
barnakensluna verulega, án þess að
bæta kjör kennaranna. Vera má,
að yfirstjórn skólans geti gert nokkr-
ar breytingar til bóta á skólanum
og fyrirkomulagi hans, en gagns-
munir af þeim breytingum verða-
æfinlega að mestu undir kennurun'
um komnir. Þegar um barnakensln
er að ræða, veltur æfinlega meira i
þvi, hvernig er kent, heldur en hvað
er kent. Skólinn fer eftir kennur-
unum; verður góður eða lélegur
eftir því, hvernig þeir eru. Við
þurfum því um fram alt að fá að
skólanum góða menn, ágætismeno,
sem geta gefið sig alla við honutiv
Til þess þarf að borga þeim svo
vel, að þeir geti með sparsemi lifað
af kaupi sínu, jafnvel þó að þeir
séu ekki einhleypir, og helgað skól-
anum alla vinnu sina og krafta, en
neyðist ekki til, eins og nú, að horfa
sí og æ um öxl eftir annari atvinnn
til þess að geta dregið fram lífið.
Kennarinn þarf að hafa tíma til að
búa sig undir kensluna daglega, til
að lesa og hugsa, ef hann á ekki
að tréna og verða að þurrum fauski.-
Hann þarf að vera glaður í bragði
og fjörugur, meðan hann kennir,-
en slikt hlýlur að vera afarörðugt
manni, sem kafinn er i áhyggjum
og sér ekki út úr vandræðunum, og
ómögulegt til lengdar, ef hann þræl^
ar frá morgni til kvölds. Viðunan-"
legt kaup hefir nú sem stendur ein-
ungis einn eða i hæsta lagi tveií
kennararnir að skó1astjóra meðtöld'
um. Vitanlega má segja, að góðií
kennarar hafi fengist fyrir það lág3
kaup, sem nú er goldið, ennþá
einnig þess að gæta, að allar nauð'
synjar hækka óðum í verði, og með
hverju árinu opnast dugandismönO'
um fleiri og fleiri leiðir, og flestaí
arðvænlegri en kennarastaðan. Ofl
ef nú samt sem áður bjóðast góðif
menn til þeirrar stöðu, af því $
hugur þeirra hneigist að starf'
inu, er þá nokkurt ráð í því, a^
láta þá búa við þá kosti, að þe*f
geti ekki notið sín ? Þá nýtur skól'
inn þeirra ekki heldur. Það w&lii
líklega fá menn til kenslunnar fyrlf
enn þá lægra kaup, ef haldið víeff
undirboð á starfinu. En hver tnundl
vilja hlita undirboði á uppeldi barns
Frh. á bls. 7
Sifki
í Kjóla, Blúsur, Svuntur og Slifsi,
svört, hvit og mislit.
Falleg röndótt svört silki,
í svuntu 9.50.
Bezta paysufatafilœói í bænum.
Sv&rt Jfauel 1 káPur °a ,dragtir