Morgunblaðið - 07.01.1919, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 07.01.1919, Blaðsíða 1
í* riðiudag jan. 1919 MORGUNBLADID 6. ar ?>*"<* 55 tðlubl»*f Ritstjórnarsími nr. 500 Ritstjóri: Vilhjálmur Finsen fsafoldarprentsmiðja Afgreiðslusími nr. 500 IJf loftinu London, 6. jan. Alþ j óða-samband. Fréttaritari-„Times" í París seg- ir að það sé sennilegt, að fyrsta verk friðarráðstefnunnar verði það að koma a, fót alþjóðasambandi til bráðabirgða. Síðan verði sérstakri nefnd falið að vinda bráðan bug að því að koma fram með uppá- stungur að því, hvernig alþjóða- yfirráðum skuli háttað. Alþjóða- stjórn muni sennilega hafa ítök í ýmsum sameigihlegum stofnununi og stjcrnavdeildum bandamanna, sem reynzt hafa vel í stríðinu. Hallærishjálp. Wilson forseti hefir sent ráð- Stefnunni skeyti og biðuv þess, að veittar séu 20 miljónir Sterlings- punda til þess að létta hmigu*s- neyðina í Bvrópu. Það er álitið, að fénu eigi aðallega að verja til þess að senda matvæli til vestur- hluta Rússlands, Póllands og Aust- urríkis-Ungverjalands. Forsetinn . segir, að sennilega verði Bandarík- in að sendá J300 miljónir Sterlings- punda virði af matvælum til Ev- rópu á næstu sjö mánuðura. Beatty flotaforingi verður bráðum skipaður í brezka flotaráðuneytið sem „First Sea Lord". Afvopnun þýzka hersins. Reinhavdt herforingi hefir ver- ið skipaður hermálaráðherra í'jóo'- verja í stað Scheúch hershöfðingja. Fyrirætlun hans er sú, að afvopna þegar í stað þýzka Uerinn og koma upp Iandvarnarliði. C Vetrarharka í Englandi. Það er nú alsnjóa nm a»r alt England. í Yorkshire eru 12 Eeta djúpir skaflar. Víða eru símaþræo- iv á kafi í snjó og* jámbrautasam- góngtvv hafa mjög truflast. Uppalinn bitvargur ¦ m i í seinasta tölublaði „Timans" er grein um tófurækt, eftir Ólaf Jó- hannesson í Ólafsey, og segir liaim þav meðal annars svo l'rá : „Síðastliðinn vetur var, eins og oiönnum er í fersku minni, mjög wikill frostavetur, enda er talið Vlsit, að mikið af yrðlingum, er í Nýkomíð með sisto skipum: i Bukalitur, Lóðasbelgir, Önglar handfæra og lóðar, Linur, B'ý í plötum, Keðjur fleiri stærðir, Luktarglös, Miisturbbönd — Blakkir — Luktir alt selt með aiarlágu verði. Kiijpið vörurnar þar sem þær eru ódýrastar. Það er hjá Sigurjóni Péturssyni, Sími 137 Hafnarstiæti 18 eyjum var, einkum í Grímsey (á Húnaflóa), hafi sloppið í land, enda þótt hlutaðeigendur, af skiljanleg- um ástæðum, reyni að leyna því. Þessu til sóimuiiar er hið mikla t.jóii á sauðfé af völduin tófunn* ar, er orðið hefir hér á Vestur- landi síðastliðið vor og sumar, og hafa tófurnar verið svo spakar, eða óveviju nærgöngular, að þær hafa oft sést í tvhium og matjurtagörð- um, þótt ekki hafi þær náðst, enda venjulega, ekki skyttur við hend- ina. Það er því auðsætt, að hér er um heimalninga, en ekki f jalladýr að ræða. Bnda var tófan nálega orðin upprætt hér á Vesturlandi. Eg hefi aflað mér upplýsivi<i'a um, hve mikið af lömbum muni hafa dýrbitist hér í Skógarstrandar- breppi síðastliðið vor, Erá byrjun sauðburðar til fráfærna, og hefir bændum talist svo til, eftir því sem næst verður komist, að tófan hafi drepið að minsta kosti 100 lömb á því tímabili. Frá fráfærum og til slátrunartíma er ekki hægt að segja með vissu. hve mikið tjón hefir af hlotist. 011 heimturnar voru óvenju- lega slæmar í haust, einkum á lömb- vun, og veit eg, að lítið er í lagt, ¦ að gera ]>;ið 50 lömb. Hér að auki er fullkunnugt, að dýrbitist hafa uni 20 kindvir rosknar hér í hreppi á sanin tíma. J'að imm láta uærri, að reikna hvern dilk'að nveðaltali nti í haust á 25 kr., og Jrverja kind roskna é 35 kr, og getur þá hver reiknað, hve mikinn skatt þetta hefir tékið af að eins einu sveitar- félagi á bossu stutta tímabili, og er hér þó ótalið, að ærnar drepast mjög oft sjálfar þegar lömbin fara undan þeim mjög ung. Þetta var þvi miður ekki ein- stætt hér í hreppi. Hið sama var að f-rétta ór öðrum hreppum hér í sýslu; og eim ver leiknir, að SÖgn, voru Dalas.vslulniar. einkum í norðursvsluiiiii. Það er því auðséð, að við svo búið má alls ekki standa. enda eru menn stórgramir. sem von er, yfir l>essu tjóni. Hér við bætist og. að búast má við enn verri árás á sauð- fé á komaudi svnnri. því tófum fjölgar í'ljótt. senv kunnugt er." Þetta er svo alvarlegt mál, að eigi má það liggja í láginni og fyrnast, eins og svo margt annað, sem aflaga fer hér á landi og margt eru sjáll'skaparvíti. Enginn efi ev á því, að góðvvr arður gæti oirðið að refarækt hér á landi, ef henni væri skynsamlega hagað og því væri það ekki rétta leiðin í þessu máli, að banna þá atvinnugrein með lögum. En það verður að biia svo um lmútana, að e n g i n hætta geti verið á því, að heima-aldir refir sleppi. Nógur er bitvargurinn samt hér á landi og nógu miklu er til þess kostað ár- lega að litrýma honum. Og- hver fær tölum talið það tjón, sem hann veldur bændum árlega Það er gömul þjóðtrú, að refir, sem menn ala upp, verði versti bit- vargurinn, ef þeir sleppa. Frásögn Olafs virðist benda til þe^S, ;ið nokkvvð sé hæft í þessu, og jafnvel ástæða til að óttast ;ið hér af ger- ist stefmivargur. En hvað verður gert í málinu? Að austan. Þjótanda, á jólunum 1918. Inngangur.—Langt er mi síðan að eg lofaði Morgunblaðinu i'rétta- pistli og lengi hefir íuér verið oi'- arlega í hug að efna það, þótt djeg- ist hafi úr hömlu fvrir niér sök- um ýmsra hluta. En nú tek eg rögg á mig, stiiiji' niður pennanum og hugsa sem svo, \ið: hátíð sé til heilla bezt! Flest bréf byrja á veðráttuimi — skýra t'rá því, hvort tíðin hafi verið blessuð eða bölvuð. Og er það sízt að undra í landi þar sem þjóð- in á jafnaii í höggi við dutlunga veðráttuuuar — þar senv líi' og heill þjóðarnmar ev koinið undir „bless- aðri tíðinni" ! f I. Veðrátta. Öskufall.—Frásaga niín liet'st L'5. október, á sunnudegi. Þá varð svo dhnt af öskufalli, að varla mátti ratljóst heita um nón, en um kvöld- ið gerðist myrkrið svo mikið, að mörgum fanst því líkt, sem hanni þreifaði á því. Þá sló óhug að öll- um og eflaust voru það ýmsir þá, er lítið sáu framundan annað en myrkrið þreifandi. Nóg komið.—Þeim fanst nóg komið: grasbrestur tilfivmaivlegur, heyföng með allra minsta móti undan sumrinu. Norðanbál og frost síðan nokkru fyrir réttiv — sjaldn- ast torfuþítt, svo peningshús voru óviðgevð. Viðskiftalífið lamað og verzlun öll í kaldakoium vegna heimsstyrjaldarinnar .... og fá svo ot'an í alt þetta ösku .__ vita af K ö 11 u spúa eldi og eim- yvju yfiv sveitirnar .... guð má vita hvað leivgi .... Og ekki var að furða, þótt sumir spyrðu út í bláinn: hvenær léttir þessum ó- sköpum 1 Betra en áhorfðist.—En þetta fór betur en áhorfðist, Askan mein- lausari en menn höfðu búist við. Skepnur íundvv illa í högum fyrstu dagana, en svo fauk askan út í veð- ur og vind eða rigndi niður En miklu tjóni olli þetta í austur- og nppsveitunum, þar sem grasbrest- urinn var svo mikill að ekki þótti taka ]>ví að bera Ijá á tvin síðast- liðið sumar og þar varð öskufallíð einna mest. Verður ekki á beitirn- ar að býggja þar í vetur, enda ínutm flestir þar hafa gengið nærri bústofni sínum — lógað fieiru en þeir a'thiðu sér í öndverðu. Og víðar nmii öskufalljð hafa nokkru uni ráðið. að bændur gengu nær skepnuafl sínum en ella. Harðindi.—Veðrátta var sæmi- leg alt fram uni veturnætur, nema frost allmikil með köflum. En um mánaðamótin versnaði tíðin og gerði snjó nokkurn í ýmsum sveit- uni. Mátti ])á harðmdi kalla sum- staðar, t. d. í öllum fjallasveitun- um og víðar. Skiftust þá á hríðar og spilliblótar, en Katla öðru hvoru ;;fi senda kveðju sína vestur yfir. Spiltist jörðin ]>á svo nijög, að víða varð að taka fénað á gjöf og sum- stao'ar gefin full gjöf öllum skepn- um undir það hálfan mánuð. Strokuhestar.—Sem dæmi þess, að lítið og shemt hafi verið undir tóimina ])essa daga, má geta þess, atS sumar sveitir tanndust alger- lega af hrossum — jörðin svona illa gerð og eitruð — kent um öskunni, er hún i'raus við snjóinn og stráin. Leituðu hrossin aðallega þangað, cr loðnau var. jafnvel gamlir heim- alningar og áburðarjálkar, er al- drei hÖftSu sjálfráðir farið vir heimahögum, lögðu á flótta og spurðist ekki fil þeirra vikunum saman. Fyltust aðrar sveitir af þessuin strokuhestum og einstaka jarðiv urðu fyrir svo miklvvm á- gangi og usla, að til vandræða horfði. Voru þá réttir aftur upp>

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.