Morgunblaðið - 30.12.1922, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 30.12.1922, Blaðsíða 2
MORGUNBLAÐIÐ Þórunn Björnsdóttir, Ijósmóðir. Tímamót, hvort heldur er í æfi þjóða cða einstakra maima, hafa æfinlega þau áhrif, að menn staldra ögn við og líta aftur yfir farinn veg. Svo fer og mjer að þessu sinni, ej jeg vil, með fáum orðum, minn- ast þess, að í ár eru liðin 25 ár siðan Þórunn Á. Björnsdóttir, Ijósmóðir byrjaði að starfa í þess- um bæ. Með komu hennar hingað hefst r.ýr tími í sögu ljósmóðurstarfs í þessu landi, því hún byrjaði á mörgu er til stórbóta hlýtur að teljast. Má þar til nefna, að það er frá hemii komið, að nú. fær hvert Ijósmóðurefni, sem hjer stundar uám, að vera v:ð nokkrar fæðingar áður en gengið er til prófs. Sömuleiðis byrjaði hún lyrst á, að bókfæra alt, er laut að fæðingum þeirra barna er hún tók á móti, svo og lengd þeirra, þyngt o. fh Og þetta alt áður en nokkur sýslugerð var heimt- uð þessu viðvíkjandi. Þess verð jeg líka að geta hjer, að Þór- bania sinna í hennar hendur og hún hefir aldrei brugðist. Orðfá og aðgætin, ráðholl og óttalaus hefir hún staðið hjá þeim á þrautastundunum, og jafn orð- fá, en innileg hefir hún glaðst með þeim, og altaf sami mannvin- urinn. Þórunn A. Björnsdóttir er íædd 30. des. 1859, að Vatns- horni í Skorradal. Voru foreldr- ar hennar Björn hrepstjóri Ey- vindsson frá Brú í Grímsnesi og Sólveig Björnsdóttir prests Páls- sonar prófasts á Þingvöllum, cn múður-amma hennar og nafna var Þórann. Björnsdóttir prófasts frá Hítardal. Og er það úrvals kyn í báðar ættir. í júnílok 1897 flutti Þórunn Jjósmóðir hingað til Reykjavíkur og byrjaði að starfa hjer; og hefir síðan, svo að segja, ekki farið daglangt úr bænum, að und- anskildu sumrinu 1911 er hún brá sjer til útlanda til þess, af eigin raun, að kynnast framförum þeim, viðvíkjandi ljósmóður störfum, er Frh. Mjólkin unn Ijósmóð'r ber það mjög fyrir brjósti, að hæfar stúlkur fáist til þessa starfa, og að þær verði sem best mentar í sinni græði. En þótt jeg geti þessa fyrst, kenni til maklegrar viðurkcnn- ingar, verður það ekki þetta, sem heldur minningu hennar lengst á lofti, nje heldur er það þetta, sem veldur almenningshylli hennar og a3mermingsvirðingu í þessum bæ. Nei, það gerir starfræksla hennar sjálfrar, það gerir ósjerplægnin hennar, fórnfýsin, þolinmæðiu, stillingin, það gerir þrautsegjan og maslausa öryggið, það gerir samviskusemin og trúmeuskan, það gerir handlægnin. Aldrei hefi jeg cnhþá þekt liokkurn mann annan ganga með slíkrí alúð að starfi, aldrei svo óskiftau huga, svo óþreytandi ást og djúpa virðingu, sem híui hefir k þessu lífsstarfi sínu. Þetta hafa konurnar fundið. I Ií:uniu. Öruggar hafa þær I^K't líf sitt og orðið hefðu úti í heiminum síðan 1890, er hún dvaldi á fæðingar- stofnuninni í Kaupin.höfn. Annars altaf unnið, nótt og dag, ár út og inn í 25 ár. Nii vex hjer upp, í kringum Þórunni ljósmóður, stærri Ijósu- barnahópur en áður eru dæmi til í þcssu landi. Þau þekkja „ljósu" æði mismikið, en öllum er þeim óhætt að treysta því, að fyrstu hendurnar, sem snertu þau í þess- i;m heimi voru hreinar, hlýjar og mjúkar. Og eins víst er hitt, að fyrstu hugsanirnar, sem hugsaðar voru yfir þeim í þessu lífi, voru jafn hreinar, hlýjar og mjúkar eins og hcndurnar. Við þessi 25 ára stai'fstimamót vu jeg því, í nafn allra sem þegið hafa hjálpar heniiar, þakka henni af heilum hiig ug árna henni allrar blessunar á komandi tímum. . 8a ,Guð, scm að ávöxtinn gel'ur' allra góðra verka, gcymh- henni ijjósubarn, Það er le:ðinlegt verk að þakka, þegar ekki er unt að láta þakk- lætið koma í ljós í öðru en fá- tæklegum orðum. Þessvegna vil jeg biðja alla er eiga þakklæti skibð af okkur, að taka viljanji 1 __________ fyrir verkið, eða öllu heldur, að skoða getuleysi okkar sem vott RafmatjnSofilíir, þcss, að við e'gum þeim svo mikið að þakka, að naumast er til nokk- urs að reyna að sýna verulegan lit á því. Það sem við getum hugg- að okkur við, er að eðli sjálfrar gleðinnar geldur mönnum mestar þakkir og bestar. Þeir sem leitast j iðulega við að gleðja aðra, verða sjálfir sírennandi gleðilindir, hvar sem þeir fara. Því er eins farið uin gleðina og vatnið. Hún þarf að renna eftir farvegum. Ef hún Gcfí ö þlff C§ttllttl frá okkur er viðurkend fyrir að vera hreinust, heilnæm- u s t og b e s t. Hringið til okkar í síma 517 og getið þjer þá fengið hana senda heim daglega yður að kostnaðarlausu. Virðingarfyllst, Mjólkurfjelag Reykjavikur. — lampar, — luktir Rafmagnspressujárn, ~ straujárn, — skaftpottar Fyrirliggjandi mjög ódýrt. K. Einarsson & Björnsson. Símar: 915 og 1315. Simnefnis Einbjörn. gerir það ekki, — ef við öðlumst! sjálfir gleði án þess að vilja' m'ðla öðrum mönnum af henni,' þá fúlnar hún í okkur, líkt og' vatn, er hefir lent í forartjörn, I þar sem ekkert er frárensli. Kost- um því kapps um, að verða gleði- iindir, en ekki andlegar fúlu- tjarnir. ' Og þegar sum ykkar lítið yfir jólaröðina og þið þykist ef til vifl.' sjá, að eitthvað okkar hefir ekki ttkið jólunum sem skyldi, og orðið þannig til þess að hðggva skarð í jólagleði annara, — þá bið jeg ykkur aS minnast þess, að jóla- J glcðin býður stundum cndurminn- j ingiumi heim. Og hún leiðir oft söknuðinn sjer við hönd inn í. huga manna. j Mig langar til að mhmast hjer á þrenn jól, af þessum 25 jól- um, sem liðin eru síðan við „nám- mn hjer land". j Fyrst vil jeg minnast á fyrstu jólin. Aldrei hefir eftirvæntingiu' vcrið meiri en þá nje forvitnin áfjáðari. Það mátti heita að þær hve auðvoldlega sterk og særandi efni í sápum, get komist inn í húðina nm svita- holumar, og hve auðveldlega sýruefni þan, sem eru ávalt í vondum sápum, leysa npp fituna í húSinni og geta skemt fallegan Kb'rundslit og heilbrigt útlit. Þá mnnit5 þjer sannfærast um, hve nauðsynlegt þaB er, að vera mjög varkár í valinu, þegar þjer kjósið sápútegund. Fedora-sápan tryggir yður, að þjer eig- ið ekkert á hættu er þjer notið hana, vegna þess, hve hún er fyllilega hrein, laus við sterk efni, og vel vandað til efna í hana — efna sem hin milda fitukenda froða, er svo mjög ber & hjá FEDORA- SÍ.PUNNI, eiga rót sína a8 rekja til, og eru sjerstaklega hentug til að hreinsa svitaholurnar, auka stftrf húðarinnar og gera húðina mjúka eins og flauel og fallega, hörundslitinn skír- an og hreinan, háls og hendur hvítt og mjúkt. Aðalumboðsmenn: R. KJARTANSSON & Co. Reykjavík. Sími 1004. pilts, að spyrja, hvort þetta eina hár, sem hann sá, væri reglulegt cnglahár, það er að segja hár, væru altaf að stinga saman nefj- er emhve^ Þokkinn eða óþokkiim, um fullar 3 vikur fyrir jól og ]iefði slitið úr höfði emhvers þangað til komið var úr kirkj- cngilsin* En hann stilti sig, og unni á aðfangadagskvöldið. Jeg étta6i * von bráðar °S slaPP man hvernig þær 'hvísluðu að okkur hinum og þessum ágiskun- um, sem við, þessir hyggnari, álitum að gæti ekki náð nokkurri átt. Þær systurnar eftirvænting og forvitni, höfðu talið ljósin á jóþatrjenu, longu áður en búið var ( að reisa það, og mig minnir, að þær segðu, að þau ættu að vera J ajá því að verða að athlægi. rndrunin hafði tekið frá honum í hili þetta litla vit, sem guð hafoi gefið 'honum. Bn er hann hafði sjcð cnglahárið, gat hann búist við iiUu. Hann hafði ekki t'ramar fast und'r fótum í ágisk- imum sínum. Vil jeg ekki þreyta ykkur á Bi5tihúsið Irygguaskáli Vio Olvesá er til leigu nú þegar eða í'rá 14. maí n.k. Kaup á ('jgniímj geta cirmig komið til gre.'jja mcð mjiig hagfeldiim greiðsiu skilmálum, " Væntanlegir leigjendur og kaupendur siiúi sjer til hr. Stein- dórs Eínarssonar, Hafnarstræti 2 Reykjavík, í síðasta lagi fyrir en það 'ef satt. Jeg vissi, að sú við okkur, af hálfu þeirra allra, j Jhugisiui flaug um heila 16 vetra er ljetu sjer ant um, að við gætu 1. febrúar 1923, milli 30 og 40. Hærra þorðu þær því, að segja ykkur frá öllum ekki að fara, því þær gátu átt á égiskunum okkar sjúklinganna. hættu, að engin mundi vilja trúa En jeg vildi, að jeg gæti lýst þeim. Og þá var skrautið á jóla-; fyi'ir ykkur undruninni, sem við trjenu. Hvernig mundi það verða? urðuin öll gagntekin af, er við Ja, það var nú gátan? Við viss- Hium jólatrjeS standa í allri ljósa- um að fi'k. Jiirgenscii (nú Fnl (ívi'ðinni. Það var og skreytt Bjarnhjeðinssou), sat kvökl eftir hiuu fcgursta skrauti, sem fæstir kvold við einhvern uudirbúning. höfðu haft hugmynd um, eða ef AUar líkur bentu í þá átt, að hún til vill engan sjúkling hafði þá væri að klippa út karla og kerl- órað fyrir að væri til. En undr- ingar, hesta, kindur og kýr og uniiui: verður ekki lýst. En fíest það kvikt, er prýðir þcssa' mujiið að þctta var fyrsta jóla- syndagtí jörð. Og þctta áttí a.ð fcrjeS, ssm við sáum. Nú erum við vera til þess aS skj-eyta jólalrjeð ¦ orðin svo l'ögru viin, að undrun Alvik cifl. vaj'ð síunl. til að gettlr ekki skoliiS upp í liuga okk- beina ágiskunum í aðra átt. Friik-'a), er við s.jáum jólatrjeS standa enin hafði látið vitmumannimi hjcr, og þótt viíS hins vcgar uun- stípa forstofuna, er hi'in var húin r,m því og okkur þyki það ynd- að skrcyta jóíair.jcð. Og hanu islcga fallegt, l'cgar jeg liugsa. sýndi okkiir það, sem liann kallaði iim l'.vrslu jólin, koma þau mjer englahár. Engir höfðu slíkt nefnt fyr'r sjónir, eins og glæsilegt fyr, hvað þá heldur sjeð annað málvcrk, scm málað hefir verið cins. Euglahár! Ekki ucma þaðá diikkan gj'unn. Kyrst sje jeg þó. Jeg veit, að þið trúið því ljómanu, cr gtafar af jólatrjenu ekki, sem jeg ætla að segja ykkur, og mannkærleika þeim, er blasti r.otíð jólagleðinnar, eins og annað fólk. Svo sje jeg ennþá gleði- svip'nn á andliti fjélaga minna. En í aftursýn, getur að líta skugga þá, er stóðu af sjúkdómnum. Þá vár hann allur annar og hræði- legri en nú. Þeir einir, er hafa verið hjer um 15 til 20 ár, geta gert sjer hann í hugarlund. ! I Önnur jólin sem jeg vil minn- ast á, voru jólatrjeslaus jól. — Þá vorum við daufari í dálkihn, en venja var til. Fanst okkur ærið skai-ð fyrir skildi, þar sem jólatrjeð vantaði. Það hafði ein- hvern veginn vilst til Austfjerða og kom ekki fyr en einum eða tveimur dögum fyrir þrettánda. yfirhjúkrunarkonaii frk. Harriet Kjær, gerði að visu eins glæsilegt jólaborðið og það gat orðið. Og við reyndum að telja okkur trú um, að þetta van'i ekki annað en ágæt tjlbreyting. En jeg veit ekki, hvort við trúðum sjálfum okkur. Jeg held ekki. En svo kom þrettándinn. þa var auð- vitað kveikt á jólatrjenu. Og pnc>sturinn okkar, sr. Fr. Fr., sagði okkur, að jólin hefðu upp- haflcga verið haldin á þrettánda. Þetta voni því hin rjettu jól. En jcg vc;t ekki hvernig það var, jc.g vildi ckki rengja manninn, en ckki sá jeg þá aleðina ljóma á andliti tímans, er hann fjell fram af hamrabrún hátíðarinnar. Var það mjer þá og verSur sonnun þess, aS engiiin maður getur búið til jól. Þau verða að koma af siálfu ajer. í Þriðju jólin, sém jeg vil mintí-

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.