Morgunblaðið - 03.05.1932, Blaðsíða 2

Morgunblaðið - 03.05.1932, Blaðsíða 2
2 MORGTTNBI AÐIÐ JWi»WH*«*V**J*^W»»»»^^^ 1 Mmmn | ©lseini (( Bakarar! Fengam með e«s. „Brnarfoss": fl««M«l« Cream ol Mauitoba, HVhI Cream of Lothians, ™ w WM Gilt Edge, Flórsyknr, tlaiissan Pressuger, I Þnrger. Hnmla. Ekki er öSI uitleysan eins. »^™i< i hí, _______ j að þau gengu I gihlr, var það um sUmd móðins að gifta sig hjá fó- geta, en nú er þeim altaf að fækka sem ganga í bofgaralegt Ji.jóna- Eftir Ól. B. Björnsson. Á Alþingi því er nú situr, hefir komið fram tillaga til þingsálykt- unar um fækkun prestakalla, frá Vilmundi landlækni Jónssyni. Er þar gert ráð fyrir að stjórnin leggi fyrir næsta þing, frv. til laga um nýja skipun prestakalla, þannig að prestsembættum verði fækkað til mikilla muna, enda leggi stjórnin jafnframt fyrir þingið frv. til laga um almennar verslegar nafngiftir barna, hjónavígslur og útfarir. — Pylgir þingsályktun þessari, grein- argerð ásamt frumvarpi um þetta •efni. Prumvarp þetta er vitanlega eng 311 lækning á neinum þeim meinum. sem nu þjá þij.óð'1 vora mest, en það munu margir líta svo á, að það geti orðið til að fjölga þeim rnn meir en orðið er. Andi þessa i'rumv., og greinargerðin ber það • með sjer, að þetta, þó lítið sje, sje nægjanlegt spor í áttina, ef ;ið lögum verður til þess a$ af- nema, þegar alt er rjettilega und- irbúið, alla presta og kirkjur. Með bcs.su og ýmsu öðru, á að ganga i'vst og ákveðin skref að því marki að iitrýma allri kristilegri starf- semi úr landinu. Mjer er ekki kunnugt um, að r.ein lög banni að gefa barni nafn ;'ui þess prestur framkvæmi þá- at- litffn, heldur ekki er ferming nein skykla að lögum nú orðið, e'nda liafa það víst flestir eins og best á við þvern einn„ Einstaka menn fyr og síðar hafa ekki látið skíra <'ða ferma börn sín, hefi jeg lieyrt að flutningsmaður þessa frum- varps sje einmitt einn af þeim. Það lítur því helst út fyrir að , þeim sje ofraun að líða það, að, aðrir geti hindrunarlaust notið blessunar kirkjunnar, og starfs þeirra manna, sem enn hafá 'trú /> því á menningaröldinni!!!, að fyrst og fremst beri að leiða l;örnin til Jesú, en banna þeim það' ekki. Heldur eru ekki til lög sem banna þá greftrunarsiði sem liverjnm sýnist. Jeg býst líka við nð flntningsmaður væri svo hug- íiður~áörfara þ'ar sínar eigin koppa- irtfturrEh með frv. þessu er hann þá vínt áð hugsa um sálarneyð þeirra manna, sem'ekki hafa hug- dirfð til að note í hver.ju tilfelli ]>á siði sem best á við hann. Ann- ars er ýms óvani í þessu sambandi að leggjast niour án allra laga, svo sem erfisdrykkjur. o. fl. Eins og merra vita eru nú í gildi lög band. í 6. gr. frv., er talað um eiu- hverja eigendur og umráðamenn kirkjugarða, en lögin kveða ekk- ert á um það, hverjir þéir eig- endur og umráðamenn sjeu, þ. e. hverjum sje skylt að eiga 'og við- lialda kirkjugarði. Ekki er frjáls- lyndinu fyrir að fara, því ef t. d. bálstofa kemur upp í kaupstað, þá. skuíu allar útfarir fara þar fram. Undanþágu má þó veita hjer frá, ef skilríki koma frá þeim dauða. Ef ágreiningur rís hjer af, á að skjóta honum undir úrskurð dómsmálaráðunéytisins. Þeir sem þekkja skrifstofuganginn, geta því búist við þegar til slíks kæmi, að svo gæti farið, að lík yrði að standa nokkuð lengi uppi!!! Eftir frv. má og hafa helgisiði ef skil- ríkin eru nóg, og öllu því má skjóta sömu leið til úrskurðar. — Fara nú höftin að gerast nærgöng- u! þegar það má ekki lengur vera algert einkamál manna, án allra skilríkja hvernig menn liaga út- ftfr sinna nánustu. Greinargerðin byrjar með al- mennum hugleiðingum um það, hvað mönnum vaxi í augum fjtfldi embættismanna, og hvað mjög tíð- ar kröfur komi um fækkun þeirra til að spara ríkissjóði iítg.itfld, eða til aö !osa í'je, sem verja mætti til annars þarfara. t næstu máls- grein er því svo. slegið föstu, að ekki sje íiklegt. að þessar óskir fáist uppfyltar. ]>ví ]'ó NssOT óskir sjeu létnar í Ijósi, sje sífelt krafist meiri og flóknari starfa af 'íkinu. En frá þessu segir höf. að s.je ein undantekning, því jafn- framt því sem krafist sje meira af ríkinu í veraldlegum efnum, hirði menn íninmi og minna um sálarlieil! sína og andlega velferð. Það er alveg rjett, að það eru margir sem liirða minna og minna um sína eigin og anriara sálarbeill. Þó býst jeg við. að enn s.je í land- inu eigi all-lítill hópur mánna^ er lætnr sig hokkuru skifta þessi' mál, og halda því fram, að sambúð ínanna verði ekki betri, nje and- legur þroski þeirra meiri, þó felt sje niður alt kristilegt starf. Jeg býst þess vegna við að enn s.ie það alt of djarft 6r flokki' talað, að gera sjer í hugarlund, að slíkur meiri hluti sje til staðar. Þá gerir höf. aJl-vernlega og rjettilega grein fyrir því, hvað prestastjettin hafi alla tíð verið mikil fyrirmyndarstjett. Þeir voru alt í öllu. Ráðgjafar manna í hvers konar málefnum, aðalmenn í sveit- ar- og hjeraðsmálum, frömuðir í húskap, kendu, eða höfðu umsjón með aWri fræðslu, og margir hverjir 'iepnir læknar, og svona má lengi telja. Höf. heldur því ekki fram sjerstaklega. að prestar nú, sjeu ekki álíka hæfir í sínum verka- hring eins og áður var. Heldur dettur manni í hug að til grund- vallar liggi, að almenningur sje nú farinn yfir höfuð, að slaga svo hátt upp í þessa lærðu menn, klerkana, að til þeirra sje ekkert iengur að sækja í þeim efnum, og geti flestir og kjósi að leiða þar sjálfan sig. Enda þótt mikið megi nú láta af mentuninni, býst jeg við að finna megi margar sveitir í þéssu landi, sem söknuðu vinar í stað þar sem presturinn væri, frá því að hafa áhrif á barna og miglingafræðslu í sínu hjeraði. — Og cnn m;i víst finvia jiresta, sem forstaða hrepps- og hjcraðsmála hvílir á, að ekki all-litlu leyti, ein- mitt af þörf. En þar sem eftir höf. kenningu þurfi prestanna nú ekki lcngur með til að vera fyrirmynd ' hinum ýmsu borgaralegu málum, þá sje best að láta þá .,róa", því hið eiginlega prestastarf, sem og starf kirk.junnar yfir höfuð, er einskis virði í augum þessara manna. Jeg vildi sannarlega óska, að ])jóðin yrði sem fyrst svo gagn- mentuð, að prestarnir gætu gefið tfðrum það eftir, að vasast í hvers konan óskyldum málum, sem skapa arg og óróa, þrætur og alls konar iflindi. En það væri gleðilegt ef þ.ióðin yrði jafnsnemma svo þrosk- iið að . andlegu .atgerfi, að hún mintist liinna mörgu afreka sem prestar og kirkja þessa lands hafa unnið í þúsund ár; að hún teldi það heiður sinn og metnað í senn, ef hún greiddi kirkjunni nokkuð af þeirri þakklætisskul.d, með því að liún leyfði þessari stjett nú, aS gefa sig alveg og einhuga við þeim málum einum, sem fyrst og fremst heyra kirkjunni til. Höf. gerir mjög lítið úr sálu- sorgarstarfi prestanna og segir að þeír tali mest nm það á sýnodns, en annars staðar verði þeirra ekki vart. Þetta er vægast sagt ekki rjett, því margur prestur telur það aðalstarf sitt og yndi og leggur mikla rækt við það, þekki jeg nokkra sem eru framúrskarandi menn á því sviði. Það er vitan-legt a?. prestar hafa oft og tíðum hjálp- að til að lækna andlegmein sinna sóknarbarna; er hægt að benda á presta, sem að minsta kosti jafn- margir sækja til eins og meðal læknis svo ekki sje of mikið sagt. En þau störf eru ekki þess eðlis að gera megi skýrslu um þau, eins og þegar læknir krukkar í fing- ur, eða set.ia þau í blöðin, eins og begar þingmaður skammast á fund um. eða ungar út vanhugsuðu frv. Það gengur eins og rauður þráður í gegn um alla þessa greinargerð, að starf prestsins sje í höf. augum ekkert orðið annað en að skíra, íerma. gifta o.g jarða. Prb. Kvenfjelag þjóðkirkjnnnar í Hafnarfirði heldur síðasta fvmd í , kvöld kl. 8.30 í húsi K. F. U. M. Attrcrðisafmceli. GuðmunduT Sveinbjörnsson bóndi á Valdastöðum í Kjós, er áttræður í dag. Hann er einn hinna merkustu manna í bændastjett hjer um sveitir. Hann hefir búi'ð allan bú- skap sinn á Valdastöðum, fyrir- myndarbúi. Er heimili hans kunn ugt fyrir myndarskap og gest- risnu. Hefir hona hans, Katrín Jakobsdóttir, verið honum sam- hent um að gera garðinn frægan, svo sem allir hinir mörgu vinir þeirra vita. Þau eiga 5 börn ú lífi af 9 börnum, er þau eignuð- ust, og eru þau börn öll sínum góðu foreldrum samboðin. Guðmundur á Valdastöðum hef ir verið dugnaðar- og þrekmaður hinn mesti, og ber það enn með sjer, þrátt fyrir aldurinn, að hann hefir verið karlmenni á vöxt og afl. Hefir honum notast vel af burðum sínum og karl- mensku í búskap og framkvæmd- um. Jeg kyntist Guðmundi á Valda- stöðum fyrst fyrir nokkrum ár- um síðan, og hefi haft mikla á- nægju af þeim kynnum. Það er ævinlega gaman að hitta fyrir aldraða menn, sem lokið hafa ó- sviknu dagsverki, og eiga enn á efri árum óveiklað andans fjör og krafta, sem ungir væru, og unna öllu frelsi ojr heilbrigðum i'ramförum. Þeir. . bera þess gleggstan vott, að enn er kraft- ur og kjarni til í íslendingum. Einn þeirra manna er Guðmund- ur á Valdastöðum. Þáð er bæði, að hann hefir verið þróttmikill í lund, glaður og reifur, og hefir auk bess notið hamingju heima fyrir, þrátt fyrir sorgir, er sóttu heim, enda hefir hann líka fram til þessa staðist furðu vel í fang- brögðum við Elli. Guðmundur er rammíslenskur í anda, bókhneigður, víðlesinn og fjölfróður. Hefir hann aflað sjer mikillar mentunar, lesið flest það íslenskra bóka, sem til verður náð, en auk þess margt og mikið í Norðurlandabókmentum. — Er gaman við hann að tala um allan þjóðlegan fróðleik, því að þar er hann frábærlega vel að sjer. I viðræðum er hann skýr, skemtinn og hnyttinn. Guðmundur á Valdastöðum er frá mínu sjónarmiði sannur og ósvikinn íslendingur, sem anli því mest í þjóðlífi sínu að fornu og nýju, sem vitni ber um dáð og drengskap, en hefir djúpa og rótgróna andstygð á því siðferð- islosi, læpuskap og dáðleysi, sem er eitur í beinum hverrar þjóð- ar. Er það mjög að vonum, því ð sjálfur hefir hann verið óveill og ósjerhlífinn dugnaðarmaður Engar cigarettur, sem seldar eru hjer á landi fá jafn ahnent lof og „TEOFANI" Því veldur hið ljósa, ilmandi, egypska tó- bak, sem í beim er. — Aldrei hefir ^að borg- að sig betur en nú, að reykja TEOFANI. TEOFANI & Co. Ltd., London. og sómi stjettar sinnar. Margir munu minnast Guð- mundar og Valdastaðaheimilisins í dag. Og mjer ;er sjerstaklega Ijúft, vegna ágætrar viðkynning- ar, að senda hinum merka bænda- öldungi kveðju á þessum tíma- mótum ævi hans, og óska honum heilla öll ófarin spor. Árni Sigurðsson. Innbrot í barnaha?li Oöö-FeIlou;a. Nýlega hefir verið brotist inn í Barnahæli Odd-Pellowa við Sil- ungapoll. Þrælmenni þau, er þar hafa verið að verki, hafa opnað ldera á húsinu, brotið rúðu og með því getað opnað glugga, sem kræktur var að innanverðu og skreiðst þar inn. Þjófahyski þetta hefir stolið allmiklu af borðbúnaði bælisins o. m. fl. og er nú verið að rannsaka live mikið það hefir ver- ið. í gær fóru tveir forstöðumenn hælisins þangað upp eftir, ásamt lögregluþióni einum hjeðan úr bænum, sem lögreglustjóri hafði góðfúslega látið þehn í tje til að- stoðaa-, jafnskjótt sem það varð kunnugt að inn hafði verið brotist Einhverja ..eftirlátna muni" þjófa hyskis þessa og varmenna, höfðu þeir fundið í b«rbergjum hússins, Jögregluþjónninn og mennirnir tveir, er með honum voru, og er vonandi að munir þessir, meðal ýmisl. aimars, er þeir uppgötvuðu í ferð sinni, verði til þess að leiða óþokkana fram í dagsbirtuna og áta þá fá makleg málagjöld. Smyglari ákærir lögreglu. Pinski vínsmyglarinn Nisko hef- ir boðið dómsmálaráðuneytinu að ljósta upp ýmsu um það hvernig finska lö'greglan hjálpar smyglur- um í starfi þeirra og er þeim meðsek. Hefir hann nefnt til ýmsa kunna lögreglumenn. Segir hann að þeir hafi verið í vitorði með smyglurunum gegn ágóðaþóknun, og sett það líka sem skilyrði að fá að vita hverjir væri kaupendur að áfenginu, til þess að geta tekið þá og refsað þeim. /

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.