Morgunblaðið - 03.05.1932, Blaðsíða 3

Morgunblaðið - 03.05.1932, Blaðsíða 3
MORGUNBLAÐIÐ :JPtatttttHaK6 ÚtB«f.: II.t. Arvakur, K«ykJ*Tlk. Rltatjðrar: Jön KJartanaeon. Valtýr Stef&naaon. Ritatjörn og afgreiSala: Auaturatrætl 8. — SfnU (00. Aug-lýalnsaatjori: H. Hafbera;. AuflJ>ains;aakrifatofa: Auaturatrœti 17. — Slaal T00. Helmaalmar: J6n KJartanaaon nr. 741. Valtýr Stefanaaon nr. 1110. B. Hafberg nr. 7-70. Áakrlftagjald: Innanlanda kr. 2.00 a m&naVi. Utanlanda kr. ».50 4 aaanuSL í lauaaadlu 10 aura eintaklO. 20 aura metS Leebok. Kosningar í Frakklanöie z Parísj 2. maí. United Press. PB. Allsherjar þihgkosningar fóru íram í Frakklandi í gær, en í jþeim kjördæmum, sem enginn frambjóðenda náði lögmætri kosn- ingu vérður kosið á ný 8. maí. Kjósa á 615 þingmenn alls (í full- trúadeildma). Frambjóðendur voru 3617. Alls er kunnugt um að 244 .frambjóðendur liafi náð lögmætri kosningu. Réitæklr jafnaðarmenn bafa komið að 63 frambjóðenaum, jafnaðarmenn 40, róttækir lýðveld issimiar 35. þjóðlegi sambandsfl. 44, óháðir róttækir 24, óháði flokk- urinn 15, demókratar, 13, lýðveld- isjafnaðarmenn 10, óháðir jafn- rriðarmenn 5, óháðir kommúnistar ".-. kommúnistar 1, óháðir lýðvekl- issinnar 1 og íliahlsmemi 1. " Urslit. þan, sem kunn eru orðin "bejida til þesrj, að fylgi róttækra (vinstri) flokkanna bafi aukist nijög, einkanléga í París, Lyons, "Jlarseille og' iðnaðarhjeruðunum í Norður-FraI;kl;mdi. Tarrlieu liefir tilkynt, að alli'r ráðherranna. sem áttu sæti á þingi. liafi náð lög- mætri kosriingu, Þátttakan í kosninguuum var mikil, er giskað á að S©% liafi neytt afkvæðisrjettar síns (eða. 11 og iiálfimií.i. lc.jósenda). Þrátt fyr- 'ir úrliellisrigvnngu ' París var kosn ingarbaYáttan niikil þar sem ann- ar.sfa.ðar. (fjársukkið miklch Fáein sýnishorn af meðferð stjomarinnar á fje almenn- ings árið 1930. IV. Eftirlit með innheimtunni. Sjöunda athugasemd yfirskoð- unarmanna er svohljóðandi: „Ógreiddar eftirstöðvar af tekj- um ríkissjóðs í árslok 1930 eru rúmlega 800.000 kr. eða um helm- ingi hærri en í árslok 1929. Yfir- skoðunarmenn beina því alvarlega til stjórnarinnar að gera það, sem unt er, til þess að slíkar eftir- stöðvar verði sem minstar". Svar stjórnarinnar er á þessa leiS: „Á árinu 1931 hefir verið gerð sjerstök gangskör að því að inn- beimta eftirstöðvar frá fyrri ár- iira". Blað stjórnarinnar, Tíminn, hef- ir oft hælt stjórninni fyrir rögg- semi og fyrir það, hve gott, eftir- lit hún hefði með embættismönn- um landsins. Þetta gort stjórnar- blaðsins hefir jafnan staðið í beinu sambandi við aukið framlag úr ríkissjóði til slíks eftirlits. Enda hefir þar ekkert verið til sparað. Launaðir eftirritsmenn, með alls konar nöfnum og titlum, hafa síð- ustu árin þotið upp sem gorkúlur á haug og verið varið til þeirra tugum þiisunda úr ríkissjóði. En árangurinn af starfi þessara manna kemur best í ljós í fyr- greindri athugasemd yfírskoðunar- manna. V. Aukavinnan í stjórnarráðinu Tuttugasta og fímta athugasemd yfirskoðunarmanna er svohljóð- andi: Fyrir aukavinnu í stjórnarráð- inu hafa verið greiddar: a) Starfsmönnum í stjórnarráðinu kr. 23.860.50 b) Öðrum mönnum — 40.808.45 Stjórniu er ekki feimin. Hún kann ekki að skammast sín. Hún segir ósköp sakleysislega, að „auð- vitað" sje ekki greitt meira fyrir aukavinnu í stjórnarráðinu en „nauðsynlegt er". Þessi gjaldalið- ur „aukavinna í stjórnarráðinu" er í höndum „Pramsóknar'<-stjórn arinnar orðinn að föstum bitlinga- lið í fjárlögum. Hann vex líka hröðum skrefum. Árið 1929 nam hann tæpum 40 þús. kr„ en 1930 nál. 65 þús. króna. Væri fróðlegt að sjá nöfn allra 'þeirra manna, sem unnið hafa „aukavinnu", sjer staklega þeirra, sem ekki eru starfsmenn í stjórnarráðinu. Er fnllyrt, að kvittanir þessara manna fyrir laununum sjeu jafnan þannig orðaðar, að eigi verði sjeð h\raða verk þeir hafi unnið; þar standi að eins „fyrir unnin störf" og svo upphæðin 1000 — 2000 — 4000 kr. o. s. frv. Viðkomandi ráðherra, sem skamtar bitlinginn, skrifar síðau á reikninginn eða kvittun- ina: „Rjett". Þetta er látið nægja. En þetta er vitaskuld algerlega ó- fullnægjandi og verða yfirskoðun- armenn framvégis að krefjast þess, að fá að vita hvaða starf unnið hafi verið. Meira. ----------? » » — !? maí. Kr. 64.668.95 En á árinu 1929 var yessi kostnaður (sbr. iths. 12 við LR.) kr. 39.305.26 Kosningahríðin i Frakklandi byrjaði fyrir rúmum þremur vikum með þvi að flokkarnir sendu út áskoranir til kjósenda Og voru þær limdar upp á öllum mögulegum stöðum, og hefir Paris borið svip af Þeim að undan- lörnu. Hjer á myodinni sjest Parisar- húi,! sem er að Jesa fyrstu áskorunina sem út vnr send. Mismunur kr. 25.363.69 Þessi aukning virðist yfirskoð- unarmönnnm ákaflegm mikil, ekki gítet þegar tekið er tillit til þess, að hin föstu laun starfsmanna stiórnarráðsins eru kr. 9.071.96 hærri en 1929. Fyrir störf í stjórn- arráðinu hafa því verið greiddar kr. 34.435.38 meira 1930 en 1929 og nemur sú hækkun nærri 30%''. Svar stjórnarinnar er á þessa eið: „Pyrir aukavinnu í stjórnarráð- inu er auðvitað ekki greitt meira en nauðsynlegt er. Þess verður að gæta að ýmislegt þarf að gera í j ráðuneytunum á þeim tíma dags ' þegar fólk annars ekki vinnur og I á sunnudögum; meðal annars eyk- Inr þetta á útgjöldin". í tillögum sínum til Alþingis komast yfirskoðunarmenn þannig að orði viðvíkjandi þessum lið: ^ „Þessi kostnaður fer svo hraðvax- andi að yfirskoðunarmenn verða að leggja áherslu á að spaníaðar .sje gætt. og er þetta til athugunar framvegis". Sósíalistar og kommúnistar hjeldu 1. maí hátíðlegan að vanda. Þó var sií tilbreyting nú, að kommún- istár voru út af fyrir sig. Var rnÖrgum bæjarbúum forvitni á að s.iá hvernig þessum tvískiftu há- ííðahöldum reiddi af, enda var veður hið besta, og menn því fúsir til útivistar. Alþýðuflokksmenn söfnuðust saman við Iðnó. Ahorfendur voru þar þó fleiri, til þess að sjá hvern- ig sósíalistabroddarnir „tækju sig i'it". Skrúðganga sósíalista frá Iðnó var með svipuðum hætti og á tindanförnum árum, strjál og ó- skipuleg, gnæfðu broddarnir þar upp yfir börn og unglinga, sem gerðu sjer til skemtunar að ganga L eftir lúðraflokknum í sólskininu. Nokkuð var þó þarna af fullorðnu fólki í „kröfugöngunni", auk broddanna, og taldist svo til, er gangan kom inn á Austurvöll: að þar væru fullorðnir þátttakendur 212. En vera má, að eitthvað hafi slæðst úr göngunni á leið hennar nni bæinn. Alþýðublaðið hliðrar sjer lijá að segja nokkuð ákveðið um þátttökuna, en segir, að á Austurvelli hafi verið um 700 manns, og má vera rjett. Því þang- <<'¦) komu allmargir af ýmsnm flokk um. til að hlusta á ræður sósíalista. Þar hjelt Ólafur Friðriksson somu ræðuna eins og vanalega, nema livað hann hreytti illyrðnm í garð vina sinna kommiínistanna. Þar talaði Hjeðinn eins og vanalega, Og Haraldur Guðmundsson og Sig- urjón alveg eins og vanalega.. Jónína Jónatansdóttir talaði og þar. vígði fána verkakvennafje- lagsins. Hún átti erfitt með að fá hljóð, enda þótt hún hafi þá sjer- stöðu í flokki sínum að meina það .sem hún segir. Lúðrasveitin spilaði á eftir hverri ræð. Seinast talaði Magnús Guðmundsson bakarameistari. — Hans var ekki getið á hátíðar- skrénni. Lúðrasveitin spilaði á með an Magnús talaði. Magnús hjelt áfram að tala; þó lúðrasveitin væri fengin til að spila. En er sósíalistabroddarnir vildu ekki halda áfram að hlusta á Magn ðs, fóru þeir með fána sína og spjöld út af vellinum. Þeir, sem fylgdu þeim nú voru mikið færri, en þeir sem fylgdu þeim þangað. Börnin, sem með þeim höfðu verið, voru farin að leika sjer að ein- hverju öðru. En fólkið, sem komið var inn á völlinn hvort sem var, Iv.ielt áfram að hlusta á bakarann. Kommúnistar hjeldu sína hátíð á blettinum fyrir framan Menta- skólann. Pór vel á því, að Pálmi flokksbróðir þeirra hefði þá hjá sjer. Var Pálmi að því spurður hvort flokksbræður hans hefðu fengið leyfi til þess að leggja und- ir sig skólablettinn. Pálmi neitaði því. Þeir hafa sennilega fengið blettinn „í óleyfi". Það hæfir kommúnistum. Þeir gengu „skruð"-göngu sína á eftir Alþýðuflokks „skrúð"- göngunni. í þeirra hóp var aldur þátttakenda svipaðri og vaxtarlag jafnara. Hópurinn var ekki talinn. Sumir sögðu hann fjölmennari en hóp sósíalistabroddanna. Pjöldi fólks s-tóð í Lækjargöt- unni og hlýddi á ræður kommún- istaiina. Sumir kýmdu að öfgnn- um. Aðrir vorkendu unglingunum sem töluðu. Einar Olgeirsson tal-: aði m. a. um heimsstyrjöld og skyldur íslenskra verkamanna að bjálpa Rússum. Hann vonaðist eft- ir að Reykjavik yrði „rauðari" en hún er nú. Þessi tvískifta maíhátíð hefir áreiðanlega ekki aukið hylli eða fylgi hinna „rauðn" hjer í bænum, hvorki þeirra, sem höfðu bækistöð sína við Mentaskólann, tða hinna, sem stóðu hjá Jóni Sig- urðssyni á Austurvelli. Til þess var frammistaðan öll alt of aumk- unarleg. Ingibjörg Steinsdóttir talaði í útvarpið og Jónas Jónsson dóms- málaráðherra. Tálaði ráSherrann um sögu Þingvalla frá því hraunið rann og til þessa dags Um tíma- bilið frá byrjun hraunmyndunar til ársins 1927 e. K. talaði hann í 4 mímitur, en það sem eftir var hálftímans talaðí hann um sjálfan sig og „Afturhaldið". Fögnuður dagsins endaði. eins og margir aðrir fögnuðir, með dansi. Alþýðuflokkurinn dr.n^aði í Tðnó: kommúnistar í K. R.-hiisinu. Háflug yfir Atlantshaf. V36IW og ódyrar sögnbækTO- Kvennagullið eftir Sabatini 3.00, Gapastokkurinn 2.50, Sander* 3.00, G'anmen 2.50, Sadunah 3.00, Æg»- leg leiksllok 1.50. Pást hjá öllum bóksölum. Enn fremur fæst iirji viðburðamikla skáldsaga Leyudiu- dómar Parísarborgar nú innbrnar)- in í 5 bindi í öllum bókabúðnm og kostax 7 kr. bindið. Sagan er með 200 myndum. Kreuger-málin. Stokkhólmi, 1. maí. United Press. PB. B. Bredberg, einn af endurskoð- urum Kreuger & Toli fjelaganna, hefir verið tekinn höndum. Það hefir vakið fádæma eftir- tekt, að þíngnefnd sú, sem hcfir til athugunar viðskifti Kreugers við þjóðbankann, hefir látið í íje vitnesk.iu um það. að bankinn bsafi, tvisvar neitað að verða við beíðni Kreugers um lán. Skíðahlaup í Siglufirði. Siglufirði, 1. maí. PB. Atta kílómetra skíðakappganga var háð hjer í dag. Þátttakenðhur voru níu. Skjótastur varð Jóbann' Þorfinnsson á 36 mín. 52 ssfk., • næstur Erlendur ÞiSrarinsson á 3? mín. 26 sek„ þá B.iarni Gíslason i 39 mín. 9 sek. og hinir á 40 mí». 7 sek. til 46 mín. 59 sek. Atta drengir á fermingaraklrii kepptu á fjögurra kílómetra skít&a-' göngu. Skjótastur varð Ketill * Glafsson á 34 mín. 34 sek., þu Óskar Sveinsson 35 mín. 12 aek., Einar Ólafsson, átta ára, á 44 inín. Aðrir 44 mín. 57 sek. til 4S rítn; 49 sek. — Pærið var þungt. Blíðuveður undanfarna vika. Snjó tekur óðum upp. Frost á nóttum: Þorskafli ágætur. fimtaröómurinn. Þýskur kapteinn, Oarl Haunn, hefir J hyggju að að fljúga yfir Atlantshafið og gerir ráð fyrir að vera ekki nema 12 stundir á leið- inni. Hann fer í flugvjel, sem þýskir verkfræðingar hafa smíðað með mestu leynd og unnið að í tvö ár. Hann ætlar að fljúga í 10 kíló- metra hæð og er loftið þar svo þunt að gert er ráð fyrir að flug- vjelin geti farið 500—^600 km. á klukkustund. Flugmaðurinn situr í loftheldum klefa og fær öndunar- loft úr súrefnisgeymum. Annari umræðu urn fimtard6m»- frumvarpið lauk í Ed. í gær. F.jöldi brtt. var fram konúnn við frumvarpið og voru flestar efn isbreytingar feldar. Eína efnisbreyt. sem samþ. yar. er tíl'l. Jóns í Stóradal um þa3, að taka veitingarvaldið af dóims- málaráðherra. Eftir tillögunni skal veiting aðaldómara svo fram fara, að hún sje tekin til meðferðar k ráðherrafundi og forsætisráðh. s&- an geri tillögu til konungs am veitinguna. Sömu reglur eiga að gilda um li'.usnarveitingu úr dómaraembætti. Samþ. var að lögin öðlist gild^ 1. ,iúlí 1902, í stað 1. sept. eins og. ætlast var til samkv. frumvarpinu'. Merkustu brtt. sem feldar vóru: Vm prófraun dómaraefna. Um það, að felt væri iir frv. ákvæðið um það. að Hæstirjettur skuli lagður niður. Um það að fastir dómendur í rjettinum skuli vera 5. Frumvarpið var síðan samþykt grein fyrir grein, flestar gr. moð 7 eða 8 atkv. gegn. 6. Var frumvarpinu síðan vísað til þrið.iu umr. með S atkv. gegn (5. i Sjálfstæðismenn gveiddu allir at- kv. gegn frv., en Framsóknarmenn oy Jón' Baldvinsson með því.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.