Morgunblaðið - 06.04.1934, Blaðsíða 3

Morgunblaðið - 06.04.1934, Blaðsíða 3
MORGUNBLAÐIÐ m Miiuiiiigaratliöfn iim Finn Jón§son prófessor 1 gær var Finnur Jónsson bor- inn til moldar í kaupmannah., og kl. 9 um kvöldið hafði Há- ekóli íslands boðað til minning- arathafnar um hann í neðri deildar sal Alþingis. Viðstaddir voru m. a. bróðir hins látna, Ingólfur Jónsson og f leiri af ættmönnum hans, menta málaráðherra Þ. Briem, flest- ir próf essorar háskólans, dómar- ar hæstarjettar, dr. J. Helgason biskup. Marteinn Hólabiskup í fullum skrúða, Fontenay sendi- herra, Guðmundur Finnboga- son landsbókavörður o. fl. af æðstu embættismönnum og helstu vísindamönnum þjóðar- innar. Athöfnin hófst með því að Karlakór K. F. U. M. söng hinn forna latn. útfararsálm: „Iam moesta quiesce querela", er síð- ast mun hafa verið sunginn hjer í Rvík, við jarðarför Björns M. Ólsens. Þá ávarpaði rektor há- skólans, dr. Alexander Jóhann- esson, samkomuna þessum orð- um: Ávarp rektors. Finnur Jónsson hefir verið bor- inn til moldar í dag'. Löngu og merkilegu lífsstarfi er lokið. Hann vár sístarfandi alt lífið fram að BÍðustu stundu, og þótt hann hafi fyrir nokkrum árum látið af cm- bætti fyrir aldurs sakir, virtist starfsþrek hans óbilað. Síðasta rit hans barst hingað til lands nokkr- im dögum fyrir andlát hans. Harm fell því eins og víkingur í miðii orustu, þótt ef til vill hafi víg- móður verið. Vjer erum hjer sam- an komin til þess að minnast hans. Milli háskóla vors og hans lágu margir þræðir. Þegar háskól- inn yar stofnaður og lög sett um hann á Alþingi 1909, g'erði Finn- nr Jónsson erfðaskrá sína, sem birt er í ársriti háskólans 1911. í henni gefur hann háskóla vorum alt bókasafn sitt að sjer látnum. Engin dýrmætari bókagjöf getur háskóla vorum hlotnast. Finnur Jónsson var sístarfandi meira en 50 ár. Vart verður tölu komið á allar þær ritgerðir, er hann samdi um íslenska tungu, bókmentir og menningarsögu og birti í ýmsum tímaritum á Norðurlöndum og annars staðar. Hann annaðist út- gáfu f jölda Islendingasagna. og annara fornrita og samdi kenslu- bækur. Hann átti fjölda læri- sveina, ekki aðeins danska og ís- lenska, heldur einnig meðal ann- ara þ.jóða. Hann átti oft í vís- indalegum deilum ,eins og eðlilegt vnc um mann, sem um langt skeið h'efir verið "álitinn hafa haft víð- tækasta þekking allra manna á íslenskum fræðum. Það stóð oft styr um Finn Jónsson meðai lær'ðra manna. Ef allir norrænu- fræðingar heimsins væri saman komnir, myndi Finnur gnæfa upp úr þeim fjölda. Hann skiftist því á ritum við flesta vísindamenn í norrænum og germönskum fræð- um í heiminum. Ungir rithöfund- ' ar keptust um að senda honum rit sín. Bókasafn hans g'eymir því alt það merkasta, er komið hefir út < iiornenum fræðuni í hálfa öld. Þetta bókasafn verður nú flutt hingað til lands og tekið til notk- unar í norrænudeild háskóla vors. Háskólinn sæmdi fyrir allmörg- um árum Finn Jónsson þeim hæsta heiðri, sem hann hefir yf- ir að ráða, er hann gerði hann að doctor litterarum islandicarum. Þeim heiðri höfðu áður verið sæmdir, þeir Björn M. Olsen og Þorvaldur Thoroddsen. Jeg hygg, að Finni Jónssyni hafi þótt vænt um þenna heiður. Honum þótti vænt um háskólann íslenska og vildi veg hans og gengi í hví- vetna. Hann kann að hafa látið eitt og annað orð falla um það, er honum þótti miður fara í störf- um íslenska háskólans. En þau orð voru mælt af umhyggju fyrir vel- gengni og sóma þessarar stofn- unar. Hann stóð sjálfur í fremstu röð við háskólann í Kaupmanna- höfn, mikils metinn fyrir vísinda- störf sín og afrek í íslenskum fræðum, ekki aðeins meðal Dana, heldur einnig víðsvegar um önn- ur lönd. Jeg minnist þeirra orða, er einn af merkustu málfræðing- um Þjóðverja, Sivers, eitt sinn hafði um Finn Jónsson; hann dáð- ist að dugnaði Finns og sagði, að hann hlyti að vera sívinnandi, nótt og dag. Sjálfur var Sivers einn af mikilvirkustu vísindamönn um Þjóðverja á síðasta manns- aldri. Nú eru þeir dánir, þessir þrír doctores litterarum islandicarum. En minning þeirra mun lifa um ókomnar aldir. Bás tímans heldur áfram. Það fennir yfir nöfn flestra manna. Saga íslands á liðn um öldum er saga þeirra manna, er gnæft hafa upp lir fjöldanum, saga brautryðjanda og afreks- manna þjóðfjelagsins, saga þeirra, er átt hafa sinn þátt í að auka velmegun og þroska þjóðarinnar, saga þeirra, er bæta við þekking hennar og hugsanaforða. En engu ríður oss íslendingum meir á en að þekkja sjálfa oss, sögu vora, mál og menning á liðnum öldum. í ritum forfeðra vorra endur- speglast eðli íslendinga og í þeim sjáum vjer, hvers oss er ábóta- vant, en sú þekking skapar skil- yrði til aukinnar menningar og framfara. Finnur Jónsson hefir alt sitt líf unnið að þessu göfuga hlutverki og verið stórvirkur. ISiafn hans mun geymast á ókomn- um öldum sem eins mikilvirkasta vísindamanns á endurreisnartíma bili þjóðar vorrar. Hann mun verða ungum mönnum leiðar- stjarna í þekkingarleit á lífi og hug'sun forfeðra vorra. En 'vís- indastarfa hans og lífs mun nú minnast lærisveinn hans, prófessor Sigurður Nordal. Þegar rektor hafði lokið máli sín'u, flutti próf. . Sig. Nordal minningarræðu þá, er vjer birt- um á öðrum stað í blaðinu, þar sem hann gerir ljósa grein fyrir vísindaafrekum Finns Jónsson- ar, mintist að lokitm á hvers virði sjer hafi verið vinátta hans og hvílíkur öðlingur hann var til orða og verka. Islenska vikan á Suðurlandi. Vöruskrá íslensku vikunnar fyrir yfirstandandi ár er nýkom-| in út og send um alt land. Er þar allglögt yfirlit yfir íslenskar f'ramieiðslujyörur^ og auk þess ritgerðir eí%y^íÉú* Ársæl Árna- son, Halldóru Bjarnadóttur og H. J. Hólmjárn. Stjórn íslensku vikunnar á Suðurlandi hefir annast útgáfu vöruskárinnar að þessu sinni, og væntir hún þess, að íslenskar verslanir noti þær upplýsingar er vöruskárin hefir að geyma, til; þess, að stuðla að aukinni söluj og notkun ísl. vara fremur enl erlendra. Sjerstaklega beinir stjórn ísl. vikunnar þeim eindregnu til- mælum til allra verslana, að þær sýni aðeins íslenskar vörur í gluggum sínum meðan íslenska vikan stendur yfir, — en ef þær hafa ekki íslenskar vörur að sýna, að þær láni þá gluggana öðrum, sem slíkar vörur hafa — eða skreyti þá á þjóðlegan hátt, en láti engar erlendar vörur koma þar fram. Eins og að undanförnu verða þrenn heiðursverðlaun veitt fyr- ir bestu gluggasýningar hjer í bænum í tilefni af Isl. vikunni, og verður sjerstök dómnefnd fengin til að dæma um sýning- arnar. Jafnframt beinir stjórn ísl. vikunnar þeirri eindregnu ósk til alls verslunarf ólks í landinu, að það bjóði fyrst og fremst ísl. vörur meðan IsL vikan stendur yfir — og helst allar vikur árs- ins. Einkennileg flugferð London 5. apríl. FÚ Joan Meakins fór í dag yfir Ermasund frá Ostende til Lymp- ne, í svif-flugvjel aftan í flug- vjel í 2000 feta hæð, og var 75 mínútur á leiðinni.; Þegar vjel- arnar höfðu svifið yfir flugvöll- inn á lendingarstaðnum var bandið milli vjelanna slitið og Joan steypti sjer þrívegis kóll- hnís í sinni vjel. Þegar hún lenti sagði J. Meakins, að ferðin hefði verið erfið. vegna þess, að vjelin gekk mjög upp og ofan, en annars héfði hún verið skemti leg. Flugvjelar koma fram Berlín 5. apríl. FÚ. Af þremur flugvjelum, sem Iögðu upp frá Cap Wellen fyrir fimm dögum til bjargar skip- brotsmönnunum af ,Tjeljuskin,' og menn voru orðnir hræddir um, hafa nú tvær komið fram, og höfðu lent í hrakningum. Af hinni þriðju hefir ekkert írjest. Að ræðunni lokinn söng kór- inn: „Ó, guð vors lands", og lauk svo þessari minningarat- höfn, sem fór mjög fallega og hátíðlega fram. Elliheimilið „Grund". Rekstur þess árið! sem leið. Morgunblaðinu hefir borist j reikningur Elliheimilisins ,Grund' | árið sem leið. Á þeim reikningi sjest, að bókfært verð Elliheimil- isins er 667 þús. krónur, en þar af hefir 'verið afskrifað fyrir fyrningu kr. 9821.58. Innanstokksmunir hælisins eru bókfærðir fyrir 59 858.00 kr. en þar af hefir verið afskrifað fyr- ir fyrningu nær 9 þús. krónur. Skuldir stof nunarinnar eru þessar helstar: Skuldabr. í umferð kr. 114.500.00 Skuld við veðdeild Landsbankans — 172.367.48 Áfallnir vextir — 9.800.00 Skuld við Cramal- mennishælissjóð — 121.550.60 Framlag Bæjarsjóðs •Reykjavíkur — 58.432.50 Samþyktir víxlar — 70.050.00 Inneign viðskifta- manna — 54.155.98 Á þessu ári hafa verið keypt innlend matvæli fyrir kr. 48.403.11 og útlend matvæli fyrir kr. 10.428.00. Kaup handa föstum starfsmönntim hefir verið greitt með rúmlega 29 þús. kr. og ann- ar kostnaður, svo sem kaup dag- launafólks, eldsneyti, rafmagn, gas, hreinlætisvörur, síma og póstgjöld, viðhald fatnaðar, lyf, laun heimilislæknis, skrifstofu- kostnaður o. fl. hefir numið rúm- lega 25 þús. krónum. Tekjur hafa orðið um rúml. 148 þús. kr. á árinu, þar af frá vistmönnum fyrir fæði og húsnæði kr. 136 þús., fyrir selt fæði nær 5 þús. krónur og tekjur af þvotta- Inisi rrimar 7 þús. kr. Til Vesturheims flýðu íslendingar vegna harð- inda hjer heima. En í vetuT,; erá áama leyti og blóm voru að springa út í górð- um víðs vegar hjer á landi, og fíflar sáust yppa gullnum kolli mót skamdegis sólargeislum og hlýju, kvað einn Vestur-íslend- ingur svo um tíðarfarið í Kana- da: — Illa líst mjer á þig tíð, af þjer hlýst. ei gaman: Frostið hístir, fimbulhríð fönnum þrýstir saman. — Tjeljuskiri-slysið Flugmaður ferst. fTlorðið á Duca forsœtisráðherra London 5. apríl. FÚ. I dag lauk í Búkarest réttar- höldunum yfir 53 mönnum, sem ákærðir voru fyrir það að vera viðriðnir morðið á Duca forsætis ráðherra. Þrír hinna ákærðu voru dæmdir í æfilanga þrælk- unarvinnu, hinir voru sýknaðir. Það var iM'tssneski flugmaður- inn, Lapidewski, sem bjargaði 12 konum og börnum, sem voru 'í Tjeljuskin-leiðangrinum. En þá voru eftir 89 menn úti í ísnum. Einn hafði druknað þegar skipið sökk; var það matreiðslumaður. Það var 15. febniar að skipið sökk, en 6. mars tókst Lapi- dewski að bjarga konunum og börnunum. Síðan gerði hann hverja tilraimina eftir aðra til þess, að reyna að bjarga fleirum, en varð jafnan að snúa aftur vegna hreyfilsbilunar. Um miðjan mámiðinn lagði liann enn á stað, en síðan hefir ekki til hans spurst og' er hiklaust talið að hanu muni hafa farist. Sýnast nú flestar hjargir bannaðar fyrir mennina á ísnum. Þó hefir níssneska stjórn- in snúið sjer tiL Bandaríkjastjórn- ar og beðið hana að senda hjálp- arflugvjelar. »' syng um Þig 66 Tekio í máít. LRP. 5. apríl. FÚ Bernadotte og kona hans, eins Og Sigvard prins og kona hans heita nú, hittu Svíakonung í dag í Cannes. Konungurinn kysti brúðina og tók í hönd mannsins, og sagði að niður skyldu falla fornar sakir. Olíusprenging London 5. apríl. FÚ. Nýjar fregnir hafa borist um brunan í Hakodate, en borgin eyddist að talsvert miklu leyti af bruna fyrir svo sem hálfum mán uði. I morgun varð þar olíu- sprenging og fórust 2 menn^ en 15 særðust, en 70 hús eyðilögð- ust af völdum sprengingarinnar. Umferðaslys í Englandi. London 5. apríl. FtJ. I vikunni, sem lauk 31. mars fórusjt 120 manns af umferð- arslysum í Englandi eða 8 færri, en í vikuni á undan. Fáar myndir hafa hlotið eins óskifta aðdáun söngelskra manna og Kiepura-myhdirnar, „1 nótt eða aldrei" og „Jeg syng um þig", sem sýnd er þessi kvöldin á Nýja Bíó. Úm síðarnefndu s myndina ritar hinn vandfýsni söngdómari ..Politiken", Axel Kjerulf, á, þessa leið, er hún var sýnd í fyrsta skifti í Paladsleik- hiisinu, en þar hafði'fyrri myndin verið sýnd þrjá mánuði sam- fleytt og auk þess margsinnis á ýmsum smærri kvikmyndahúsum Kaupmannahafnar: ,,í gærkvöldi var Jan Kiepura kominn þarna á ný og í þetta skifti í söngmyndinni ,,Jeg syng um þig", sem var tekið með mikl- um fögnuði og átti það skilið. Það var eigi aðeins að Kiepura syngi með raddfyllingu og hljóm- blæ,- sem lagði alla fyrir fætur honum, en hið eðlilega æskufjör hans naut sín líka svo vel í leikn- um, að allir hlutu að skemta sjer. Til Hallgrímskirkju í Saurbæ: Afhent af frú Lilju Kristjáns- dóttur. Frá Guðmundi Guunlaugs- syni 5 kr. Frá Ólafíu Eyjólfsdótt- ur í minningu Guðrúnar Hall- dórsdóttur 5 kr. Bestu þakkir. Ásm. Gestsson.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.